Өзекті мәселелер

  • 15.02.18

    Дария демі ішінде. Ақпан басталғалы Сырдарияның маңына жақын орналасқан жұртшылық арнасынан асқан өзен суынан қауіптенгені белгілі. Алайда дүрлігуге негіз жоқ. Бұл туралы облыс­тық  жұмылдыру дайындығы бас­қармасының басшысы Серік Сермағамбетов өңірлік ком­муни­ка­циялар қызметінде БАҚ  өкіл­деріне мәлімдеді.

    ...
    Толығырақ...
  • 15.02.18

    Көпшілік ортада кейбір баланың іс-әрекетіне, қылығына қарап, оның тәрбиесіне баға береміз. Өйткені бала ес білгеннен бастап ата-анасының іс-әрекетін қайталап, айтқан сөздерін жаттап, санасына тоқып алады. «Ұяда не көрсең, ұшқанда соны ілерсің» деген сөз осының дәлелі іспеттес. Жасыратыны жоқ, бүгінгі жастарға, балаларға тәрбие жөніне келгенде көңіліміз толмайды. Өйткені, (барлығына бірдей топыр...

    Толығырақ...
  • 15.02.18

    Алланың адам баласына берген­ сыйы – жарық дүние. Сол дүние есігін ашқаннан бастап өмірден озғанға дейінгі уақыт ол әр адамның өз еншісінде. Ата-ана үшін өмірдегі ең маңызды сәт – сәби сүйіп, тұлға етіп тәр­биелеп, жетілдіріп, ел қатарына қосу. Бұл – әрбір ата-ана үшін алдыға қойған бірінші мақсат. Мұндай  бақыт  біреуге  бұйырса, біреу  осыған  жете  алмай  жүр.

    ...
    Толығырақ...
  • 15.02.18

    Әңгіменің төркінін тақырыптан-ақ бажайлаған боларсыз. Иә, мәселе жұдырығын жұмса ашпайтын, ашса шаш­пайтын  нағыз Шықберместердің ізін жалғап, өкшесін басып­  келе жатқан жігіттер жайын­да болмақ. Жомарттық, мәрттік, кеңдік, ол – кісінің алдын­а қысылмай кең құлаш даста­рқанын жайып, қолында барын төге салатын, тіпті қажет болған жағдайда жарты бай­лығын теңдей бөле салатын адам. Сіз бен бізде,...

    Толығырақ...
  • 15.02.18

    Қазақ жігіттері ежелден ірі, ержүрек болған. Оны сол уақыттағы саф ауа, табиғи тағам секілді жайттармен байланыстыруға болатын шығар. Белгісіз. Арысы батырлар жырының кейіпкерлерін көз алдымызға елестеттік. «Еліме пайдам тисін, жауыма найзам тисін» деген ұстаныммен ұлтарақтай жері үшін өзгемен егесіп, ат үстінде күнелтті. Қара бастың емес, бар Алаштың қамы үшін қасық қаны қалғаша соғысып, жауды...

    Толығырақ...
Жұма, 09 Ақпан 2018

ЛАТЫН ӘЛІПБИІНЕ КӨШУ – ЗАМАН ТАЛАБЫ PDF Print Email
Жаңалықтар - Халық-хабар
09.02.2018 18:14

Жұбан Молдағалиевтың «Мен қазақпын» поэмасындағы: «Есіміме береді бала жасын, құлпытасты шұқыған кей азамат», - деген өлең жолдарынан әліпбиіміздің тарихы тереңде жатқанын аңғаруға болады. Иә, қазақ халқы өзінің таңбалау тарихында бірнеше әліпбиді басынан өткерген болатын: Орта ғасырлық түркі тілі, VI-VII ғасырлардағы «Орхон-Енисей жазулары», Х ғасырдан ХХ ғасырға дейін 900 жыл бойы қоданылған араб әліпбиі, қазіргі қолданыстағы кирилл жазуы – мұның бәрінде еліміздің жүріп өткен қиын-қыстау жолдары сайрап жатыр. Міне, бүгінгі таңда латын әліпбиіне көшу мәселесін қолға алып жатырмыз, ғарышты бағындырып, Елтаңбасы мен Әнұранын әлемге таныта алған қазағым төл әліпбиін де өзгертуге батыл қадам жасады. Бұл кімге және не үшін керек, халыққа пайдасы бар ма?

Өткенімізді зерделеп, жан-жағымызға байыппен қарап, қоғамдық сананы жаңғыртудың кезі енді келді. Елбасымыз «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» атты мақаласында: «Мен 2012 жылғы желтоқсан айында жария еткен «Қазақстан-2050» Стратегиясында «2025 жылдан бастап латын әліпбиіне көшуге кірісуіміз керектігін» мәлімдедім», - деп, бодандықтың белгісіндей болған кириллицадан құтылудың жалғыз жолы – латын әліпбиіне көшу екенін шегелеп берді. Осы беталыспен, осы өзгеріспен халқымыздың тарих сахнасында азат ұрпақтың буыны қалыптасады, өркениет өріне қадам басады десем, артық айтқандық болмас.

«Қазақтар өз тілдерін әлі үйреніп болған жоқ. Латын әліпбиіне көшсе, тілдерін өшіреді», - деген пікірлер ел арасында қылаң беріп қалып жүргені жасырын емес. Бұдан қорқудың еш негізі жоқ, жаңа әліпбиге көшуден ұтпасақ, ұтылмайтынымыз анық. Біз «әрі тарт та бері тарт» болып үркіп жүргенімізде, түркі тілдес мемлекеттердің көпшілігі әлдеқашан-ақ латын жазуына көшіп кеткені белгілі.

Ең бастысы, «Түркі тілдес түгел бол!» деп ұран тастаған қазақтың қыран ұлы Тұрар Рысқұловтың асыл арманы орындалар уақыт жақын қалған сияқты. Белгілі саясаттанушы Айдос Сарым: «... жалпы түркі халықтарымен бірге болудың бір үлкен жолы – ортақ әліпбиде жүру», - деген сөзі менің пікіріме жан бере түседі.

Екіншіден, латын әліпбиін үйрену үшін бәріміз бір мезетте партаға отырып, бәріміз қайта жаза бастаймыз, сол арқылы төл тілін білмейтін қандастарымызды да қатарға тарта аламыз.

Үшіншіден, латын жазуы – ғаламтор мен ақпарат кеңістігінің тілі, сонымен қатар тіл тазалығы тұрғысынан лингвистикалық мәселелерді шешудің бірден-бір жолы. Белгілі лингвист-ғалым Шерубай Құрманбайұлы: «Ең алдымен, отарсыздану бағытын дұрыс жүргізу үшін бұл жазу ауыстырудың маңызы өте зор... Бұл, әсіресе, тілдегі басы артық дыбыстардың, сөздердің дұрыс жазылуын, қазақша дыбысталуын қамтамасыз ету үшін, тілдің өз табиғаты үшін керек», - деген сөзі тайталаса талас тудырып жүрген талайлардың аузына қақпақ болары анық.

Тізе берсек, дәлелдеріміз көп-ақ. Қорыта айтқанда, Елбасымыздың қазақ жазуын латын әліпбиіне көшіру саясаты – батыл әрі байыпты шешім, оңтайлы да оң қадам деп білемін. Ендігі міндет – бізден бұрын латын әліпбиіне ауысқан көрші елдердің қателіктерінен сабақ ала отырып, асығыс та қауырт шешімдерден аулақ болсақ болғаны. «Әрине, жаңа әліпбиге бейімделу кезеңінде белгілі бір уақыт кириллица алфавиті де қолданыла тұрады», - деген сөздерінен Ұлт көшбасшысының кемел де көреген саясат жүргізіп, бұл үдерістің алдағы уақытта кезең-кезеңмен жүзеге асатындығын байқауға болады. Осы ретте, қоғамдағы өзгерістер бұқара халықтың арасында түрлі пікірлер туғызуы заңды құбылыс екенін айта кетпеске болмас, бірақ «жұмыла көтерген жүк жеңіл» дегендей, латын әліпбиінің әлемде кең таралған жазу екенін, Қазақ елінің болашағы тек осы жазуда екенін кириллицамен хат таныған аға буын өкілдеріне түсіндіріп айту біз сияқты жастардың тікелей міндетіне айналуы тиіс. «Көз – қорқақ, қол – батыр», бұл уақытша қиындықты да еңсереміз, «жел қайықша» өтерміз де кетерміз.

Несібелі Әлиева,

Әли Мүсілімұлы атындағы

№101 мектеп-лицейінің

қазақ тілі мен әдебинеті пәнінің мұғалімі

 


ҚЫЗЫЛОРДАЛЫҚ ОҚУШЫЛАР СИНГАПУРЛЫҚТАРДЫ TIMSS ҚОРЫТЫНДЫСЫ БОЙЫНША АРТТА ҚАЛДЫРДЫ PDF Print Email
Жаңалықтар - Халық-хабар
09.02.2018 16:50

2015 жылғы соңғы TIMSS қорытындысы бойынша Қызылорда облысының 8-сынып оқушылары еліміздегі үздік жетістіктерге жетіп, әлем рейтингісінде алдыңғы қатарда тұрған Сингапурдан да жоғары көрсеткішке жетіп, басымдық білдірді.

Облыстық білім басқармасының мәліметінше, байқауға Қызылорда облысынан  13 мектептен (7 қазақ тілінде оқытатын және 6 аралас) 857 оқушы қатысты.

Рейтингі бойынша орыс тілінде оқитын Қызылорда, Жамбыл, Ақтөбе облыстарының 4-сынып оқушылары жалпы рейтингте үздік 5 мемлекеттің  көрсеткіштерімен салыстырмалы және одан да  жоғары нәтижелерді көрсетті.

Естеріңізге сала кетейік, халықаралық математика және жаратылыстану пәндер бойынша білім беру сапасына халықаралық мониторинг жүргізетін TIMSS (ағылш. TIMSS — Trends in Mathematics and Science Study) зерттеуі Халықаралық  IEA білім беру жетістіктерін бағалау қауымдастығының ұйымдастырған бағдарламасы болып табылады. Бұл зерттеу 4-сынып оқушылары мен 8-сынып оқушыларының математика және жаратылыстану тәрбиесінің деңгейін, сапасын әлемнің әртүрлі елдерінде салыстыруға, сондай-ақ ұлттық білім беру жүйесіндегі айырмашылықтарды анықтауға мүмкіндік береді.

Төрт жылда бір жүргізілетін зерттеу циклы осы күнге дейін 6 рет 1995, 1999, 2003, 2007, 2011 және 2015 жылдары ұйымдастырылған.

2007 жылдан бастап қазақстандық оқушылар рейтингке қатысады. TIMSS-2015 жылы Қазақстан 179 мектептен (4710 төртінші сынып оқушылары және 4869 сегізінші сынып оқушыларын) жалпы саны  9 579 оқушыны таныстырды. Математика бойынша төртінші сынып оқушыларының орташа балы 544 ұпай, жаратылыстанудан 550 балл жинаса,8 сынып оқушылары математикадан - 528 балл, жаратылыстану ғылымдарынан – 533 ұпаймен көзге көрінген.
Келесі зертеу 2019 жылы жүргізіледі.

Облыс әкімінің баспасөз қызметі

 


Күріштің қауызын да кәдеге жаратуға болады PDF Print Email
Жаңалықтар - Халық-хабар
09.02.2018 14:34

Қызылорда облысы кәсіпкерлер палатасы Өңірлік кеңесі мүшелерінің алдында атқарылған жұмыстарға есеп берген Кәсіпкерлер палатасының директоры Ғалымбек Жақсылықов агроөнеркәсіптік кешен саласында атқарылған жұмыстарға тоқталып, ұсынысын да жеткізді.

Палата директорының айтуынша, бүгінгі күні облыста ауыл шаруашылығы саласында жұмыс істейтін 7293 субъекті тіркелген, онда 34 144 маман жұмыспен қамтылған.

Соңғы 2 жылдың көлемінде аймақта 3051 заңды және жеке тұлғалардың басын біріктірген 249 ауыл шаруашылығы өндірістік кооперативтері құрылды. Соның ішінде 110-нан астам кооперативтер өңірлік палатаның сүйемелдеу жұмыстарының көмегімен құрылған.

Палатаның жобаларды сүйемелдеуі нәтижесінде «Ауыл шаруашылығын қаржылай қолдау қоры» АҚ Қызылорда облыстық филиалынан 31 кооператив (928 заңды және жеке тұлғалар) 3,2 млрд теңгеге, сонымен қатар «Қызылорда өңірлік инвестициялық орталығы» ЖШС-нен 10 кооператив (211 заңды және жеке тұлғалар) 152,4 млн теңгеге қаржыландырылды.

Ғалымбек Жақсылықов хабарламасы барысында саладағы мәселелерге де тоқталып өтті.

Оның айтуынша, Қызылорда облысында 2017 жылы шамамен 530 мың тонна күріш жиналған. Күріш өңделгеннен кейін 17-20 пайызы қауызы шығатыны белгілі, сонда 90-100 мың тонна қауызы далада өртеледі немесе бос жерлерге қоқыс сияқты тасталып жүр. Сол күріш дақылдарын өңдегеннен кейін қалатын күріш қауыздарында лигнин деген зат болады. Лигнин дегеніміз (лат.lignum-ағаш) - түтікті өсімдіктердің жасушасында кездесетін күрделі полимерлі қосылыс. Күріш қауызының 70 пайызын қоректі заттар, 10 пайызын әртүрлі дәруменді заттар құраса, 20 пайызын осы лигнин құрайды. Лигниннің ең басты зияны малды азық ретінде қолданғанда тітіркендіреді, күн көзіне бұзылмайды және топырақа түскенде шірімейді.

Палата басшысы Ғалымбек Жақсылықов: «Лигниннен құтылудың екі ғана жолы бар: күріш қауызын майдалап турау және  қатты қысыммен қысу арқылы формасын бұзу. Ізденіс нәтижесінде, оңтүстіккореялық компанияда күріш қауызын түрлендіретін қондырғы бар екенін білдік. Бұл қондырғыда лигниннен құтылудың 2 түрі де бар, яғни майдалап турау және қатты қысыммен қысу арқылы күріш қауызының лигниндік байланысын бұзып, күріш қауызының қасиеттерін өзгертуге болады. Нәтижесінде пайда болған күріш қауызы оңай шіриді, мал азығына қоспа ретінде пайдаланғанда мал тітіркенбей жейді және асқазанда жеңіл қорытылады. Бұл қондырғыны оңтүстіккореялық күріш өңдеушілер кеңінен қолданады. Қызылорда облысындағы бірнеше компания осы қондырғыны сатып алуға ниетті, бірақ бағасы қолжетімді емес (100-180 мың евро). Өңіріміздің экологиялық проблемаларының бірі болып табылатын күріш қауызын кәдеге жарату мәселесінің жалғыз шешімі ретінде отандық күріш өңдеушілерге күріш қауызын түрлендіретін DPX-30 қондырғысын ұсынған болар едік. Сонымен қатар, күрішшілерді аталмыш қондырғыны алуға ынталандыру мақсатында, қондырғы құнының 50 пайызын субсидиялау мәселесін көтеру туралы Ұлттық кәсіпкерлер палатасына ұсыныс беріп отырмыз», - деді.

Жоғарыда аталған технологиямен күріш қауызын өңдеген жағдайда, күріш компанияларының кірісі өсіп, экологиялық мәселе шешіліп, тиісінше бюджетке салық кірісі еселенеді екен.

Кәсіпкерлер палатасы өз тарапынан қажетті құрал-жабдықты жеткізуші кореялық, қытайлық және германиялық жетекші компаниялармен байланыс орнатып беруге дайын екендіктерін жеткізуде.

Қызылорда облысы

кәсіпкерлер палатасының баспасөз қызметі

 


Күнтізбе

< Ақпан 2018 >
      1 2 3 4
5 6 7 8 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28        

Сауалнама

Аса мәртебелі шенеуніктердің қылмысқа шатылып жатқандығы нені аңғартады?
 

Ауа райы

Валюта бағамы

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі валюталардың ресми бағамдары