Өзекті мәселелер

  • 20.06.19

    Гүлсім  ТАҢАТОВА,

    судья:

    Қап арқалаған қария. Әр сот отырысында жанынан тастамайтын кенеп қап... Оны есірткіге қатысты қылмысқа не мәжбүр етті? Тәжірибелі судьяның қылмыстық істі қараудан үзілді-кесілді бас тартуына не себеп? Бұл сауалдардың жауабын бірер айдан соң отс...

    Толығырақ...
  • 20.06.19

    АҒАЙЫНДЫ

    Екі ағайынды жігіт. Қабы да бір, сабы да бір: әке де, шеше де ортақ. Көргені де, жүргені де бір. Ішкені бірдей, жегені бір­дей... Бірақ біреуіне көптің көңілі қызығарлық ақыл қон­ған, біреуіне көптің шырқын бұзарлық арақ қонған...

    ...
    Толығырақ...
  • 20.06.19

    ЕКІ  ЕСАЛАҢ

    Ол түнімен «Нақұрыстың өмірін» оқып шықты. Автордың жан дүние­сіне үңілді. Жаңбырдан соң ауаның балғындығын бүкіл тамырымен сезі­не­ отырып, тәтті қиялға берілді. Кенет, шулаған ессіз қыздардың ащы күлкісіне жиіркене қарады. «Олар айтқан жайтта қандай күлуге тұрарлық мән бар екен» деп ой алабына  сүңгіді. Күнде теріскей жақтан­ ке...

    Толығырақ...
  • 20.06.19

    Қазақ өз ұрпағына қашанда жақсы тәлім, өнегелі тәрбие беруден жалыққан емес. Тіпті тәрбиенің бір бастауы­н бесіктен­ бастап, оның ата-анасының да жауапкерш­ілігін жүктеп отырған. Бүгінде осы ұлы мін­детті жартылай да орындай алмай жүргендер бар.

    ...
    Толығырақ...
  • 20.06.19

    «...Бізге керегі шын дарындар. Мемлекет өзінің талантты ұлдары мен қыздарын, тарланбоз жүйріктерін қолдауға, қорғауға міндетті». Иә, талантты да дарынды жастар – елі­міздің бетке ұстар мақтаныштары. Оны  жоғарыда айтылған Тұңғыш президентіміз Н.На­зар­баевтың сөзінен айқын байқауға болады. Жас ұрпақтың келешекке нық қадам басуы­ – қоғам үшін маңызды да жауапты күш. Еңсесін тіктеп келе жатқан ел...

    Толығырақ...
ҰЛТТЫҚ РУХТЫ ҰЛЫҚТАУ
29.11.2018 11:53

Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаевтың саяси портреті жайлы біраз еңбектер жазылды­. Көптеген әлемге танымал қоғам қайрат­керлері мен ғалымдары жоғары бағасын берді. Елбасының саяси ұстанымдары мен тарихи­ шешімдері мемлекеттің дамуына, оның әлемдегі өркениетті елдер қатарына қосылуымызға негіз болды десем қателеспеймін. Жуырда ғана жарық көріп, елдің ықыласына бөленген «Ұлы даланың жеті қыры» 9 тілге аударылып, кітап болып таралуының өзі Елбасының руханият жанашы­ры ретіндегі танымал­дығын  аңғартса  керек.

Осыдан бір жарым жыл бұрын Тұңғыш Президентіміздің «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» атты мақаласының шыққаны белгілі. Екі мақала да бірін-бірі толықтыратын шығармашылық кемел ойдың жемісі. Автор бүгінгі ой-орамдарында дала өркениетінің ғаламдық маңызға ие 7 қырын ашып көрсете отырып, ұсынылған жобаларды «Рухани жаң­ғыру» бағдарламасының жалғасы ретінде қарасты­ратынын атап өткен.

Менің ойымша, мақаланың тарихи-философиялық мәні «Кеңістік – барлық нәрсенің, ал уақыт – бүкіл оқиғаның өлшемі» делінген терең тұжырымда жатыр. Бұл ретте автор «уақыт пен кеңістіктің көкжиегі тоғысқан кезде ұлт тарихы­ның басталатынын» дөп айтқан. Осы байлам негізінде елдің тарихы дегеніміз әр кезең­де өмір сүрген кез келген адамның санасында уақыт пен кеңістіктің бейнеленуі болып шығады. Егер, «Тарихты тұлғалар жасайды» деген­ қағидаға қол қойсақ, адами капиталдың маңыздылығы сүт бетіне шыққан қаймақтай айқын­ көрінеді. Қорыта айтқанда, ұлт тарихы автор пайымдағандай кеңістік, уақыт және адам факторларына иек арта отырып қалыптасады, тұтас сипатқа ие болады.

Мақаланың бірінші бөлігінде автор әлемдік өркениетке қомақты үлес қосқан қасиетті «Жеті қазынамыздай» ұлт өркениетінің 7 қырына тоқта­лады. Осылар арқылы тарихымыз бен мәдениетіміздің тамырларының тым тереңде жатқанын қолмен қойған­дай көз алдымызға әкеледі. Бұған қоса, әлемдегі түркі тектес халықтардың түп Отаны – Қазақстан екенін байыппен баяндай­ды. Әсілінде, мұрагерліктің бізге зор жауапкершілік жүк­тейтінін ұдайы сезініп жүруге міндеттіміз.

Автор мақаланың екінші бөлімінде тарихи сананы жаңғ­ыруға қатысты тың жо­балар ұсынған. Олар «Архив-2025», «Ұлы даланың ұлы есімде­рі», «Түркі әлемнің генезисі», «Ұлы даланың ежелгі өнер және технологиялар музейі», «Дала фольклоры мен музейінің мың жылы», «Тарихт­ың кино өмірі мен телевизиядағы көрі­нісі» деген атаулармен берілген. Осы атауларға қарап-ақ, Елбасының ұлт руханиятына деген шексіз қамқорлығын сезінуге болады. Аталған жобалар үздіксіз рухани дамуымыз арқылы жаңа мәдени сатыға көтерілуімізге баға жетпес тарихи мүмкіндіктер тудырып отыр. Осы басым бағыттар­ мен дала өркениетінің қасиетті қырларын нақты жобалар арқылы іске асыру – алдағы ортақ міндетіміз. Ұлт руханиятын кемелдендіретін, әркім­нің өр рухын оятатын  осындай міндеттердің негізін­де хакім Абайдың «Толық адам», Шәкәрім қажының «Ар ілімі», Ж.Баласағұндай дана­мыздың «Жомарттық», Қ.А.Яссауи бабамыздың «Хал ілімі» жатса, құба-құп.

Мақалада көрсетілген бағыттар мен жобаларды іске асырудағы басты мақсат – бірнеше том кітаптар шығару ғана емес, алдымен ізденіс жұ­мыстарын кешенді жоспарлау, нақты қаражат көзін анықтау, алынған тарихи-ғылыми және көркем  туындыларды заманауи  сандық  формат­та­ халықтың рухани қажетіне  ұсыну. Киноның көрермені, кітаптың оқырманы көп болғаны абзал. Осы мақсатта облыстық «Рухани жаңғыру» орталығы бірқатар жобаларды жүзеге асыру­ды жоспарлап отыр. Олардың қатарында көрші мемлекеттер мұрағатынан материалдар, құжаттар қарастыру бар. Сондай-ақ, шет елдердегі қазақ диаспораларымен байланыс жасап, фольк­лорлық шығармалары мен музыкалық туынды­ларды жинақтау да үлкен жұмыс. Әрине, істелген жұмыстардың кәсіби деңгейі мен мазмұны – бірінші назарда тұрған мәселе. Бұл орайда орталық қызметкерлерінің ғылыми әлеуетін пайдалана отырып, жергілікті және шетелдік ғалымдармен бірлескен жобаларды орындайтын  боламыз.

Елбасы өз мақаласында фольклорлық дәс­түрдің тарихи негіздерін өңірлерге экспедиция жасау арқылы жүзеге асыруды тапсырды. Осы орайда «Сыр өңірінің фольклорының антологиясы» жинағын шығару мақсатында танымал ғалымдармен келісімдер жасалуда. «Ұлы дала­ны­ң жеті қыры» тарихи сананы жаңғыр­туды мақсат етіп отыр. Тарихқа деген көзқарасты түзетпейінше, ұлттық сананы жаңғырту мүмкін емес. Бұл мәселені шешу үшін білікті тарихшы­лар пулын жасақтауымыз керек. Бізде архео­лог­тар қазба жұмыстарын жүргізіп, ғылыми­ тұжырымдарын жасағанымен, көне жазбаларды,­ деректерді оқитын, тәржімалайтын мамандар аз. Сондықтан алдағы уақытта шығыс тілдерін білетін мамандар даярлау аса маңызды.

Егер кез келген туынды әрқайсысымыздың рухани қажетімізге жарап жатса, танымымыз өсіп, тұғырымыз нығая түсер еді. Бірлігіміз күшейіп, тірлігіміздің ажары кірер еді деген сенімдемін.

 

Нұрлыбек  МЫҢЖАС,

облыстық «Рухани жаңғыру»

орталығының  директоры

 

Пікір қалдыру


Қорғаныш коды
Жаңарту

Күнтізбе

< Қараша 2018 >
      1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 30    

Сауалнама

Аса мәртебелі шенеуніктердің қылмысқа шатылып жатқандығы нені аңғартады?
 

Ауа райы

Валюта бағамы

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі валюталардың ресми бағамдары