Өзекті мәселелер

  • 20.06.19

    Гүлсім  ТАҢАТОВА,

    судья:

    Қап арқалаған қария. Әр сот отырысында жанынан тастамайтын кенеп қап... Оны есірткіге қатысты қылмысқа не мәжбүр етті? Тәжірибелі судьяның қылмыстық істі қараудан үзілді-кесілді бас тартуына не себеп? Бұл сауалдардың жауабын бірер айдан соң отс...

    Толығырақ...
  • 20.06.19

    АҒАЙЫНДЫ

    Екі ағайынды жігіт. Қабы да бір, сабы да бір: әке де, шеше де ортақ. Көргені де, жүргені де бір. Ішкені бірдей, жегені бір­дей... Бірақ біреуіне көптің көңілі қызығарлық ақыл қон­ған, біреуіне көптің шырқын бұзарлық арақ қонған...

    ...
    Толығырақ...
  • 20.06.19

    ЕКІ  ЕСАЛАҢ

    Ол түнімен «Нақұрыстың өмірін» оқып шықты. Автордың жан дүние­сіне үңілді. Жаңбырдан соң ауаның балғындығын бүкіл тамырымен сезі­не­ отырып, тәтті қиялға берілді. Кенет, шулаған ессіз қыздардың ащы күлкісіне жиіркене қарады. «Олар айтқан жайтта қандай күлуге тұрарлық мән бар екен» деп ой алабына  сүңгіді. Күнде теріскей жақтан­ ке...

    Толығырақ...
  • 20.06.19

    Қазақ өз ұрпағына қашанда жақсы тәлім, өнегелі тәрбие беруден жалыққан емес. Тіпті тәрбиенің бір бастауы­н бесіктен­ бастап, оның ата-анасының да жауапкерш­ілігін жүктеп отырған. Бүгінде осы ұлы мін­детті жартылай да орындай алмай жүргендер бар.

    ...
    Толығырақ...
  • 20.06.19

    «...Бізге керегі шын дарындар. Мемлекет өзінің талантты ұлдары мен қыздарын, тарланбоз жүйріктерін қолдауға, қорғауға міндетті». Иә, талантты да дарынды жастар – елі­міздің бетке ұстар мақтаныштары. Оны  жоғарыда айтылған Тұңғыш президентіміз Н.На­зар­баевтың сөзінен айқын байқауға болады. Жас ұрпақтың келешекке нық қадам басуы­ – қоғам үшін маңызды да жауапты күш. Еңсесін тіктеп келе жатқан ел...

    Толығырақ...
Туберкулезге шалдығу азайып келеді
18.03.2019 16:20

Қызылордада туберкулезбен ауыратын адамдар саны азайып келеді. Бұл туралы облыстық туберкулезге қарсы күрес диспансерінің бас дәрігері Әбдіғабит Әбләзімұлы БАҚ өкілдерімен өткізілген баспасөз турында мәлімдеді.

- Облысымызда туберкулезге қарсы бағдарламаның бақылауы жүргізілуі нәтижесінде туберкулезбен аурушаңдық көрсеткіші жыл сайын төмендеуде. 2017 жылы 460 науқас бұл аурумен алғаш рет ауырып тіркелсе, 2018 жылы 422 науқас тіркелген, соған сәйкес аурушаңдық көрсеткіші 100 мың тұрғынға шаққанда 59,2-ден 53,6-ға төмендеді. Балалар арасында 14,2-ден 8-ге, ал жасөспірімдер арасында 83,8-ден 76-ға кеміді. Өлім-жітімділік те азайды, - деді Ә.Әбләзім.

Бұрындары жазылмас ауру көрінгенімен, бүгінгідей медицинаның дамыған заманында «құрт ауруына» қарсы күресіп, жеңуге болатынын көзіміз көріп келеді. Мамандардың айтуынша, туберкулезге шалдыққан жағдайда көбіне өкпеге зиян келеді. Ал лимфалық түйіндер, сүйек пен буын, кеңірдек тарамы, бүйрек, ішек, ми, көз сияқты өзге де ағзалардың зардап шегуі сирек кездесетін жайт. Аурудың жұғу жолдарын тілге тиек еткенде мына маңызды ақпараттарды есте сақтаған жөн. Туберкулез киім, кітап, ыдыс-аяқ, жиһаз және басқа да дүниелер мен заттар арқылы жұқпайды. Инфекцияның негізгі таратушысы – сөйлегенде, түшкіргенде және жөтелген кезде айналасына туберкулез микобактерияларын шығаратын өкпе туберкулезінің ашық түріне шалдыққан науқас адам. Тыныс алғанда тамшылар іспетті (аэрозольдер) ТМБ адам өкпесіне енеді, сондықтан мұндай шалдығу жолы жұртшылыққа ауа жолымен шалдығу деген атпен таныс. Егер сіздің иммунитетіңіз мықты болса, ағзаға түскен микобактериялар дерт тудырмайды, бұл – тек ағзаның жұқтыру кезеңі. Ауа – жалпыға ортақ. Дәл осы себепті де туберкулез микобактерияларын жұқтырып алудан ешкім сақтандырылмаған. Індеттің өршуі немесе жетілуінің негізгі факторларына иммунитеттің нашарлауы жатады. Ал иммунитеттің әлсіреуіне АИТВ, қант диабеті, жаман әдеттер (шылым тарту, ішімдік), нашақорлық, жиі күйзеліске түсу, дұрыс, жүйелі тамақтанбау себеп болады. Десе де «сақтансаң, сақтайды», әр адам өз денсаулығына жауапкершілікпен қарайтын болса, көптеген аурулардың алдын алу мүмкіндігіне ие болар еді.

Облыстық туберкулезге қарсы күрес диспансерінің бас дәрігері Әбдіғабит Әбләзімұлының мәліметіне сүйенсек, былтыр туберкулезге күдікті 3605 науқас молекулярлық-генетикалық әдіспен Джейн-эксперт әдісімен тексеріліп, соның 443-інен туберкулез анықталған. 2019-2020 жылдарда аталмыш дертке күдікті науқастарды молекулярлық-генетикалық әдіспен қамтуды 100 пайызға жеткізу көзделіп отыр екен. Ал Джейн-эксперт аппаратының кортриджі Жаһандық қордан және жергілікті бюджеттен қаржыландырылуда. ҚР Үкіметінің қаулысына сәйкес Сыр өңірінде туберкулезді біріккен (интеграцияланған) бақылау стратегиясы толығымен жүзеге асырылған. Вертикальді интеграция арқылы облыста туберкулезге қарсы қызмет бір заңды тұлғамен басқарылуы қажет, сондықтан аудандардағы стационарлық бөлімдер Арал, Қазалы, Шиелі, Жаңақорған аудандарында жабылып, Қармақшы, Сырдария аудандарының стационарлық бөлімдері облыстық туберкулезге қарсы диспансеріне қосылған.

Туберкулезге шалдыққан адамдар арасында емнен жалтарғандар да бар. Қуанышымызға орай, 2014 жылдан басталған психоәлеуметтік көмектің нәтижесінде емнен жалтарған науқастар саны 39-дан 16-ға азайған. 2017 жылы 1490 науқас, былтыр 1507 науқас әлеуметтік көмек алған. Сырқаттанған әрбір адамға ай сайын берілетін қаржылай көмек 24 050 теңгені құрайды, яғни 10 айлық есептік көрсеткіш көлемінде.

Айта кету керек, Қызылорда қаласында амбулаториялық ем алып жатқан туберкулез бактериясын бөлмейтін немесе дәрігердің тәуліктік бақылауын қажет етпейтін стационарлық ем алуға мүмкіндігі жоқ босануға дейінгі және босанғаннан кейінгі кезеңдегі әйелдер, мектеп жасына дейінгі балалары бар әйелдер, мүмкіндігі шектеулі науқастарға 2 мобильді топ ұйымдастырылған. Аталмыш топ қажетті дәрілерді сырқаттанған кісілердің үйіне жеткізіп берумен айналысады. Сондай-ақ, өз үйінде ем алуға да жағдай жасалған. Өткен жылы үй жағдайында 26 науқас ем қабылдапты.

Ж.ҚОЙШЫБЕКОВА

 

Пікір қалдыру


Қорғаныш коды
Жаңарту

Күнтізбе

< Наурыз 2019 >
        1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30 31

Сауалнама

Аса мәртебелі шенеуніктердің қылмысқа шатылып жатқандығы нені аңғартады?
 

Ауа райы

Валюта бағамы

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі валюталардың ресми бағамдары