Өзекті мәселелер

  • 20.06.19

    Гүлсім  ТАҢАТОВА,

    судья:

    Қап арқалаған қария. Әр сот отырысында жанынан тастамайтын кенеп қап... Оны есірткіге қатысты қылмысқа не мәжбүр етті? Тәжірибелі судьяның қылмыстық істі қараудан үзілді-кесілді бас тартуына не себеп? Бұл сауалдардың жауабын бірер айдан соң отс...

    Толығырақ...
  • 20.06.19

    АҒАЙЫНДЫ

    Екі ағайынды жігіт. Қабы да бір, сабы да бір: әке де, шеше де ортақ. Көргені де, жүргені де бір. Ішкені бірдей, жегені бір­дей... Бірақ біреуіне көптің көңілі қызығарлық ақыл қон­ған, біреуіне көптің шырқын бұзарлық арақ қонған...

    ...
    Толығырақ...
  • 20.06.19

    ЕКІ  ЕСАЛАҢ

    Ол түнімен «Нақұрыстың өмірін» оқып шықты. Автордың жан дүние­сіне үңілді. Жаңбырдан соң ауаның балғындығын бүкіл тамырымен сезі­не­ отырып, тәтті қиялға берілді. Кенет, шулаған ессіз қыздардың ащы күлкісіне жиіркене қарады. «Олар айтқан жайтта қандай күлуге тұрарлық мән бар екен» деп ой алабына  сүңгіді. Күнде теріскей жақтан­ ке...

    Толығырақ...
  • 20.06.19

    Қазақ өз ұрпағына қашанда жақсы тәлім, өнегелі тәрбие беруден жалыққан емес. Тіпті тәрбиенің бір бастауы­н бесіктен­ бастап, оның ата-анасының да жауапкерш­ілігін жүктеп отырған. Бүгінде осы ұлы мін­детті жартылай да орындай алмай жүргендер бар.

    ...
    Толығырақ...
  • 20.06.19

    «...Бізге керегі шын дарындар. Мемлекет өзінің талантты ұлдары мен қыздарын, тарланбоз жүйріктерін қолдауға, қорғауға міндетті». Иә, талантты да дарынды жастар – елі­міздің бетке ұстар мақтаныштары. Оны  жоғарыда айтылған Тұңғыш президентіміз Н.На­зар­баевтың сөзінен айқын байқауға болады. Жас ұрпақтың келешекке нық қадам басуы­ – қоғам үшін маңызды да жауапты күш. Еңсесін тіктеп келе жатқан ел...

    Толығырақ...
АРТЫҚ САЛМАҚ АБЫРОЙ ЕМЕС
21.03.2019 08:35

Арық адамнан гөрі артық салмағы бар адамның мұңы басым. Ал ол әйел болса, тіпті, белгілі жайт. Қыс көрпесін түргеннен қыз біткен қысыла бастайды. Қызылды-жасылды киімге сай сымбатты қалайды. Әйел затының әу бастағы сұлулыққа құштарлығы дәл осы сәтте сынға түседі. Арығудың жолында диета ұстайды, фитнес клубқа барады. Алайда  салмақтан арылу үшін  денсаулықты бәйгеге тігу дұрыс па? «Тұмар ханым» беті мәселенің мәнісін бажайлап көрген еді.

 

Айжанның  арманы

Соңғы уақытта әйелдер арасында ауыр салмақ көбейіп келеді. Тым толықтық – қыз-келіншек үшін басты мәселе. Көпшілік үшін арықтау үйреншікті жағдайға айналды. Қазір артық салмақ жас талғамайды. Бұрын сарықарын бәйбіше салмақты болса, бүгінде қырық, елуге жетпей толып кеткендер көп. Үлкен салмақ жасты үлкейтеді. Ал қыз-келіншекке «толықсың, егде көрінесің» деген сөзден ауыры жоқ.

Айжанның жасы 37-де. Қала тұрғыны. Үйде отырғасын ба, екі-үш жылда қатты толды. Салмақтың артқаны сонша, киімі сыймай қалды. Таразыға тартылғанда таңғалды. 60 келіден 87-ге бір-ақ шығыпты. Келіншек намыстан жылап жіберді. Қалай тез арықтауға болады? Азу үшін құрбыларынан кеңес сұрады. Олардың ұсынған рецептерін пайдаланып көрді. Қалыпты салмаққа түсу үшін істемегені жоқ. Тамақты қатты шектеді. Тәттіні ауызға алмады. Күні бойы сұйық сусын, су ішіп, қимыл-қозғалысын көбейтті. Алғашқыда ұстаған диета жақсы нәтиже көрсетті. Айға жетпей 12 келіге арықтады. Құрбылары келіншектің сымбатына қатты қызықты. Жіптіктей дене, құлын мүсінге көз сүйсінеді. Бірақ Айжанның қуанышы ұзаққа бармады. Арада уақыт өткенде қайта толды. Баяғы қалпына түсті. Енді ол дәріханадан дәрі алып ішті. Антибиотик нәтижесіз болған жоқ. 12 келіге түспесе де, 7 келі келіншектің денесін жинағандай еді. Алайда тағы да ай өткенде Айжан 87-ден асып, салмағы 90 келіге жетті. Не керек, сұлулық үшін әйел өзін аямады. Ішпеген дәрі, ұстамаған диета қалмады. Бәрібір Айжан армандаған межеге жете алмады. Салмағы қалыпқа түспеді.  Амалы қалмаған әйел фитнес клубына барды. Бұл орталықтың артықшылығы өзгеше. Қызметі  де көңілінен шықты. Жаттығулары да қиын емес. Тек ықыласпен орындасаң болғаны.  Қазір келіншек фитнестен қалмайды. Жиырма күнде  он  келі салмақ тастады.

 

Жаттықтырушы  Мөлдір

Мөлдір Мұстафинаның есімі қызылордалықтарға жақсы таныс. 25 жастағы жаттықтырушыға келіп, жаттығатын қыз-келіншектер көп. Бәрінің мақсаты – біреу. Азу, салмақ тастау. Қызмет ақысы – айына 10 мың теңге. Кез келгеннің қалтасына қолжетімді. Мөлдір Мұстафина келушілерді артық салмақтан арылтып ғана қоймайды. Қалай тамақтану қажеттігін де ұсынады. Қазір артық салмақтан құтылған қыз-келіншектер көп. Тіпті сымбатты жандар арасында бақытын тауып, тұрмыс құрғандар да бар.

- Азу мүмкін емес деуге болмайды. Денеге жиналған май өздігінен кетпейді. Жас келген сайын салмақ та көбейеді. Мықты денсаулық пен сұлу сымбат үшін арнайы маманның кеңесін алған дұрыс. Себебі әйелдердің  ағзасы әртүрлі. Мұнда алдымен қыз-келіншектердің салмағы бақылауға алынады. Әйелдердің басты қателігі артық салмаққа бейқам қарайды. Отбасым бар. Арықтаудың не қажеті бар деп ойлайды. Ал ішкі май денсаулыққа қауіпті. Фитнес – шыдамдылықты қажет ететін спорт қой. Адам өзге үшін емес, өзі үшін еңбектену керек, - дейді ол.

Қазір көпшіліктің сауаты аз. Әйелдер ненің пайдасы бар, ненің зиян екенін білмейді. Дұрыс тамақтану – диета ұстау емес. Ал фитнеске баруға көпшіліктің уақыты аз. Дегенмен артық салмақтың артуына не себеп? Тым толудың астары неде?

 

Тамақтанудың  да  тәртібі  бар

Бүгінде дүкен сөрелерінде азық-түліктің түр-түрі бар. Көпшілік қалтасына қарай сатып алады. Базардан да не керектің бәрін табасыз. Қазақ етсіз отырған ба? Нарықтың қымбаттығына қарамайды. Келілеп сатып алады. Алайда көпшілік аурудың астан екенін аңғармайды. Ет өткізушілер де қу. Малын дәрімен семіртетіндер де бар. Есесіне еселенген ет тұтынушылардың қазанына түседі. Дәрі салынған еттің табиғи өнімнен айырмашылығы жоқ. Сапасыз екенін кім біліпті?  Жеміс-жидек те солай. Кей жылыжайларда дәрімен өсірілетіні кездеседі. Ал гармондық дәрілер адам ағзасының жұмысын бұзады. Астың қорытылуын тежейді. Академик Төрегелді Шармановтың айтуынша, қазір денсаулыққа зиян, ағза жұмысын төмендететін  тағамдарға сұраныс жоғары. Көпшілік газдалған және энергетикалық сусынды ішеді. Жасанды донер, фаст-фуд тағамдарын тұтынады. Ал жасанды тағамдар ағзаға қажет минералдар мен дәрумендерді толтыра алмайды. Құрамында майдың, тәттінің мөлшері аз, бағасы арзан азық-түліктің  калориясы жоғары болады. Артық салмақтан арылудың жолы – дұрыс тамақтану.

- Таңертең  ботқа, ірімшік қосылған бутерброд жеген дұрыс. Ал түскі асқа ыстық тамақ пен көкөніс салаттары болғаны жөн. Жалпы, адам ағзасы үшін  кешкі асты шектеу керек. Кешкі жетіден кейін тамақтанбаған дұрыс. Себебі, ағза демалуға дайындалады. Егер кешкі асты кеш ішсеңіз, түні бойы ағза асты қорытып, тыныға алмайды. Адам мазасыз күй кешіп, таңертең енжар күйде тұрады. Ең дұрысы, аз-аздан күніне бес рет тамақтану. Ал тұтынатын тағам құрамында көкөніс өнімдері, табиғи су, жеміс-жидектер  болғаны ләзім.  Жастары ұлғайған жандарға мүмкіндігінше қуырылған тамақтан гөрі суға пісіріліп, буға бұқтырылған тамақты тұтынған жөн. Бұл анағұрлым жеңіл қорытылады әрі асқазан-ішек жолдарының жұмысын жеңілдетеді, - дейді академик Төрегелді Шарманов.

 

Артық  салмақ  адам  жасын  қысқартады

Толық әйелдердің бірі салмағым жасыма, бойыма сай десе, бірі артық салмақ жинағанын мойындайды. Енді бірі семіздікке шалдыққанын кеш біледі. Алайда алдын алу жолдарын ешкім ескермейді. Бүгінгі медицина диетаның кез келген түріне қарсы. Әсіресе, үй жағдайында азу денсаулыққа қауіпті. Олай дейтініміз, тамақты шектеуден соң әйел бұрынғыдан көп салмақ жинайды. Әрине олар ем-дәм арқылы арықтай алады. Бірақ әрбір адам шамасына қарай аз-аздан тамақтана білуі қажет. Сонда ол қандағы қанттың бірден көтерілуіне жол бермей, дастарқандағы тамаққа қол соза бермейді. Мәселен, әйелдер тамақты бір қабылдағанда 200 гр. жетер-жетпестей жесе, ал ер адамдар бір отырғанда 300 грамнан астам тамақ жейді екен. Мінеки, осы тәртіпті ұстанса тез арада әлденеше келіні тастауға болады дейді. Сол сияқты, тәулігіне дене салмағына сай 1 литрден 3 литрге дейін таза су ішуге болады. Себебі су оларға тоқтықтың сезімін қалыптастырып, іш қатудың алдын алады екен. Десе де, дәрігерлер семіздіктің салдары дұрыс тамақтанбаудан және қозғалыстың аздығынан екенін айтады. Артық салмақ жүрек-қантамыр ауруларына, бүйрек, бауыр, өт қабының қатерлі ісігіне, тыныс алу ағзаларының сырқаттарына  шалдықтырады. Бұл  кеселге шалдыққан адамның жасы 7 жылға қысқарады.

ТҮЙІН.

Сымдай тартылған сымбатқа ер адамдар ғана емес, әйелдердің өзі қызығып қарайды. Сұлулықтың аты – сұлулық. Ал өзіңіз бұл сұлулыққа ие болу үшін не істеп жүрсіз? Соңғы рет еңкейіп еден жудыңыз ба? Таза ауада неше шақырым жаяу жүрдіңіз?

...Бәрін өзіңізден бастаңыз.

Құттыбике  НҰРҒАБЫЛ

 

Пікір қалдыру


Қорғаныш коды
Жаңарту

Күнтізбе

< Наурыз 2019 >
        1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 22 23 24
25 26 27 28 29 30 31

Сауалнама

Аса мәртебелі шенеуніктердің қылмысқа шатылып жатқандығы нені аңғартады?
 

Ауа райы

Валюта бағамы

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі валюталардың ресми бағамдары