Өзекті мәселелер

  • 21.03.19

    «Бір қозы туса, бір түп жусан артық шығады». Осы тәмсілге сүйеніп, бала басын көбейткенді жөн санайтын қазақ елінде көпбалалы отбасылар саны 400 мыңға жақындайды. Оларға мемлекет тарапынан арнайы жәрдемақылар тағайындалып, жеңілдіктер қарастырылған. Алайда нарықтың қос бүйірден қысып тұрған шағында мардымсыз қаражат бастан башпайға дейін жетпейтіні үнемі айтылып келеді. Соның салдары еліміздің ...

    Толығырақ...
  • 21.03.19

    Үкіметтен басталған ауыс-түйіс жергілікті билікке де жеткен секілді. Ескерте кететін жайт, Қызылорда қалалық әкімдігінде «ат ауыстыру» жиі-жиі болып тұрады. Тіпті, «бір жарым ай ғана басшылық қызметте отырып, өзге салаға кете салу да оп-оңай ма?» деп қалдық. Енді заңды сауал туындап отыр. Жергілікті билікте кадр тапшылығы бар ма? Егер бұлай болмаса, қала әкімі Нұрлыбек Нәлібаев бөлі...

    Толығырақ...
  • 21.03.19

    Арық адамнан гөрі артық салмағы бар адамның мұңы басым. Ал ол әйел болса, тіпті, белгілі жайт. Қыс көрпесін түргеннен қыз біткен қысыла бастайды. Қызылды-жасылды киімге сай сымбатты қалайды. Әйел затының әу бастағы сұлулыққа құштарлығы дәл осы сәтте сынға түседі. Арығудың жолында диета ұстайды, фитнес клубқа барады. Алайда  салмақтан арылу үшін  денсаулықты бәйгеге тігу дұрыс па? «Тұмар...

    Толығырақ...
  • 21.03.19

    «Болар бала он бесінде баспын» десе, басқасының отызында не дейтінін баршамыз білетін шығармыз. Даналардың «ақыл жастан шығады» деуі тегіннен-тегін емес. Дарынды балалардың көптігінен еліміздің болашағын көруге болатындай. Кешегі Мағжандар жастарға сенім артқанда сенімге селкеу түсірмейтіндердің барын білді емес пе? Үдеден шыға алмай, беті қызарақтағандарды Терек төрелер қамшымен ұрып, ...

    Толығырақ...
  • 21.03.19

    Кемпір-шал осылай күйбеңдеп жатқанда Иванов бастаған жырындықор атаймандар жұп жазбастан кер даланың шаңын бұрқыратып барып, қалың жыңғыл жынысына кіріп жоқ болды. Бұл алап оңаша. Иванов тұрақтандырған бәрінің бөксе басар ұясы. Бастары аң-құс тегіс семіретін күзге қарай бір-бірімен хабарласып, осы бекетте тоғысып тұрады. Бұрынғының адамдары аң-құсты қақпанмен, тұзақпен аулайтын. Беріде орыстар ...

    Толығырақ...
ТАБЫСТЫ ЖЫЛДАР ТАҒЫЛЫМЫ
13.12.2018 14:12

Жер бетінде азаттықты аңсамайтын, еркіндік үшін күреспейтін халық жоқ шығар. Тіпті құндақталған сәбидің өзі қолын шығару үшін бұлқынады. Тарихшы ғалымдардың айтуынша, қазақта бостандықты көксеген 250-ден астам ірілі-ұсақты көтерілістер болған екен. Ата-бабаларымыз қан кешіп, жан  берген азаттық жолы – ешқашан  жадымыздан өшпейтін, өшіруге болмайтын  шежіре. Елдің еркіндігін  көксеген күрестерде ерлігімен есте қалған  қайраткерлер  мен батырлардың  есімін ұлықтау – бүгінгі ұрпақ алдындағы  міндет.

Алайда  біз осы қасиетті де қастерлі мерекенің маңызын түсініп жүрміз бе? Тәуел­сіздік мерекесін атап өткенімізге 27 жыл болды.  Сонша уақыт өтсе де,  сана­м­ызды мазалайтын осы сұрақ неге қайталана береді? Мемлекеттік маңызы бар мереке­ні атап өтпей жатып, көшелерді қызылды-жасылды шамдармен безендіріп, жасыл шыршаны жасан­дыратынымыз қалай? Атал­ған мәселе айтылып та, жазы­лып та жүр. Өкінішке қарай, жыл сайын осы көрі­ністі қай­та көруге мәжбүр боламыз.

Елбасы Н.Ә.Назарбаевтың «Болашаққа бағдар: рухан­и жаңғыру» бағдарла­малық мақаласында «сана-сезіміміз бен дүниетанымымызға әбден сіңіп қалған тапта­урын қағидалардан арылу» қажеттігі баса ай­тылады. Ол үшін «жаңа дәуірдің жағымды жақтарын» бойға сіңіргеніміз абзал.­ «Рухани жаңғыру» бағдарл­амасы қоғамдық санан­ы жаңғыртуды көз­дейді. Ал қоғамдық сананың өзгеруі әрбір адамның жаңалыққа ұмтылысы мен білімді игеруіне тікелей байланысты. Мемлекет басшысы жуыр­да ғана қоғамдық сананы жаңғыртуға бағытталған бағдарламаның жалғасы ретін­де «Ұлы даланың жеті қыры» атты мақаласын жа­риялады. Қазіргі таңда бір­неше тілге аударылып, әлемнің түкпір-түкпірінен айтылған оң пікірлер мақалада ұсынылған жобалардың маңызын арттыра түсті. Ендігі міндет – әрбір жобаның сәтті әрі сапалы жүзеге асырылуында. Түсіне білгенге «Рухани жаңғыру» бағ­дарламасы тәуелсіз мемлекетті дамытып, ұлттық кодты, ұлттық құндылықтарды сақтауды  мақсат  етеді.

Сонау 1991 жылдың 1 желтоқсанында Қазақстанда бүкілхалықтық Президент сайлауы өтіп, тарихи шешім қабылданды. Сол күннен баста­п эволюциялық даму жолын таңдаған еліміз тұтас­тығынан айырылмай келеді. Ал 16 желтоқсан күні «Қазақстан Республикасының Тәуел­сіздігі туралы» заң қабылданды. 1986 жылы 16-17 желтоқсан күндері қазақ жастары әділдік іздеп, Алматы қаласындағы орталық алаңға жиналды. Ызғарлы күндердің естелігі әлі күнге жаралы жүректерде жазул­ы. Сондықтан да екі бірдей саяси маңызы басым оқиға болған күнді барынша мазмұнды өткізуге көңіл бөлу  қажет.

Мемлекет басшысы «Тә­уел­сіздік дәуірі» атты еңбе­гінде «Меніңше, Тәуелсіздік күні тек ресми бекітілген мереке­лік дата ғана болуға тиісті емес. Бұл күннің одан анағұрлым маңызы үлкен мазмұны бар. Ол тәуелсіздік жолындағы күрестің нүк­те­сін қоюмен бірге, оның баста­лған күні де болды. Бүгін әр қазақстандық оны өзінің жеке тәуелсіздігі мен табысты күні есебінде мерекелей  алады», - деген пікірі жоғарыдағы  ойымызды  тия­нақтай  түседі.

Қазақстанның тәуел­сіз­дігін алдымен Түркия мем­лекеті мойындаса, артынша Ресей мен АҚШ, Қытай, бас-аяғы 102 мемлекет құттықтау хаттарын жолдаған. Алғашқы жылдары Елбасының «алдымен экономика, сосын саясат ұстанымымен» басқару жүйесі бүгінгі күні өз нәтижесін беруде. Мемлекет басқа­руда стратегиялық жоспарл­аудың маңызын «Қазақстан - 2030», «Қазақстан - 2050» бағдарламалары арқылы түсінуге болады. Біз ұзақ және қысқа мерзімге жасал­ған жоспарларды жүзеге­  асыру  арқылы  барлық салада қарышты даму жолына  түстік.

«Үстіде көк Тәңірі, астымызда қара Жер жаралғанда, екеуінің арасында адам ба­ласы жаралған екен, Адам бала­сы үстінде ата-бабам Бумын­ қаған, Естеми қаған отырған екен», - деп келетін ерлікті ту еткен, рухы биік елдің баласы ес жиып, Ұлы дала өркениетін әлемге танытуымыз қажет. Шынтуайтына келгенде, Тәуелсіздік күні мерекесі кешегі мен бүгінгіні сарапқа салатын салмақты шара ретінде аталып өткені жөн.

Тәуелсіздік алған жыл­дары жеткен жетістіктерді әр саладан аңғаруға болады. Бір ғана құрылыс саласы бо­йынша Сыр өңірі Астана қаласынан кейінгі орынды алып келеді. Мемлекет басшысының «Тәуелсіздік же­тіс­тіктерін бір ғана Қызыл­орда облысының дамуынан көре­мін»  деуі  тегін  емес.

2000 жылдары Аралдың тағдыры халықты алаңдатқан мәселенің күрмеуі шешілді. 30 шақырымға созылған Көкарал бөгетін салу мен Кіші Аралды сақтап қалу сәтті жүзеге асты. Әлемдік деңгейде қолдау тапқан бұл жобаның мүмкіндіктерін енді түсініп келеміз.

Бүгінгі күні Қазақстан   50-ден астам халықаралық ұйымдардың мүшесі. Көптеген сын-қатерлерге қарамастан Қазақстан әлемге құлаш ұрды. Экономикалық кеңес, Кеден одағын құру және бірқатар маңызды заңдарды қабылдау – тынымсыз еңбектің нәтижесі. Мемлекет басшысы экономикалық ахуалды жақсартуға бар мүмкіндіктерді қарастырды. Соның нәтижесінде 1991-2000 жылдар аралығында бір ғана ішкі жалпы өнімнің 1 пайыздан 30 пайызға өсуі сөзіміздің дәлелі. Тәуелсіз­дік алған екінші онжылдығында бұл көрсеткіш арт­паса, кеміген  жоқ.

Алтын қыран. Самұрық құс. Киіз үй. Бәйтерек. Бұлар – тәуелсіз Қазақстан астанасының айшықты бейнес­і. Ұлттық мифология мен тарихи санамен тығыз байланыстағы бұл символдар әрбір азаматтың рухын көтеріп, кеудесіне мақтаныш сезімін ұялатары анық. Астана­ның көшірілуінен бастап­ бүгінгі күнге дейінгі жетістіктері Елбасы есімімен тығыз  байланысты.

Журналистика саласының табыстары да Тәуелсіз­дік  жылдарынан көрінеді. Ең алдымен БАҚ туралы заңның­  қабылдануы, толықтырулар мен өзгерістер енгізілді. Мамандар даяр­лаудағы ізденістер мен жаңа­шылдық талаптарына сәйкес еліміздің 20-ға жуық ЖОО-да оқытылуы бәсекелік қабілетті арттыра түседі. Бір­неше рет Еуразиялық медиа­форум мен түрлі халық­аралық  деңгейдегі кездесулер журналистердің кәсіби біліктілігін  дамытты. Соңғы деректерге  сүйенсек, Қа­зақ­станда  интернет  қолданушылар саны 2 миллионнан  асты.

Тәуелсіздік жылдарындағы нәтижелі істердің бірі – шетелдегі отандастарымыздың елге оралуы. 2009-2011 жылдары жүзеге асырылған «Нұрлы көш» бағдарламасы бойынша 860 мыңнан астам қазақ қоныс аударды. Кез келген дамушы мемлекет үшін демографиялық ахуалдың маңызы өте зор. Кезінде елден көшіп кеткен қандастарымыз да қайтып оралды. Дүниежүзінің 35 елінен 700-ге жуық қандасымыз Дүниежүзі қазақтарының құрылтайына  келді.

Табысты жылдары білім, мәдениет, спорт саласын дамыту­ға ерекше көңіл бө­лінді. «100 мектеп, 100 аурухана» бағдарламасы аясында үш ауысымдағы мектептер жойылып, елді мекендерде ауылдық амбулаториялар ашылды. Сыр өңірінде қа­зіргі таңда апатты жағдайдағы мектептер мен үш ауысымда білім алатын оқу­шылардың мәселесі толы­ғымен  шешілді.

Кәсіптік-техникалық білім беру саласы ерекше дамы­ды. Әсіресе ауылда оқитын балалар үшін мем­лекеттік гранттар бөлініп, қазіргі таңда оларды жұмыс­қа орналастыру да шешімін тауып отыр. Білім беру саласындағы тағы бір жетістік – Назарбаев зияткерлік мектебінің тәжірибесін тарату. «Болашақ» бағдарламасы бойынша білім алған жастардың елге қызмет етуі де көңіл қуантады.

Ресей, АҚШ, Қытай, Ұлыбритания, Үндістан, Германия, Беларусь секілді 30-дан астам елдің ғалым­дарымен тығыз байланыс орнаты­лып, 2011 жылғы мәлімет  бойынша 5 мың магистр, 500 PhD доктор да­йындалған. Елбасының биыл­ғы Қазақстан халқына жолдауында ғылым, білім саласына бұрын-соңды болмаған қаржы аударылып, нәтижелі ғылыми ізденістерге баруға мүмкіндіктер туып отыр.

Мәдениет саласындағы зор табыстарымыздың бірі – ЮНЕСКО-ның мәдени мұра тізіміне Қорқыт ата мұраларының  тізімге алынуы. Бұған дейін бұл тізімде Сыр өңірінің 9 киелі нысаны бар. «Рухани жаңғыру» бағдар­ламасы аясында жүзеге асырылып жатқан «Жаһандық әлемдегі қазақстандық мәдениет» арнайы жобасы аясында елдегі өнер ұжымдары бірнеше Еуропа елдеріне барып, концерт беріп келді.

Спорт саласында Қазақстан бойынша 32 мыңға жуық кешендер салынған. Сыр өңірінде спорт кешендерін ашу қарқынды жүзеге асы­рылуда.

Бір мақаланың аясына Тәуелсіздік жылдарындағы жетістіктер тізбегі сыймайды. Тәуелсіздік күнін тағылымды өткізу үшін жоғарыда аталған табысты жылдар көрсеткіші де жеткілікті.

Өкінішке қарай, қастерлі мерекенің қасиетін түсін­бейтіндер бізді қатты алаңдататынын жасырмаймыз. Бүгінгі ұрпақ татулықты ту еткен елдің тәуелсіздік жолындағы тарихын қаншалықты түсінді? Әрине, көпке топырақ шашудан аулақпыз. Алайда Тәуелсіздік күні мереке­сінен бұрын Жаңа жыл, Хэллоуинді асыға күтіп, оны мазмұнды өткізуге да­йындық жасап жүретіндер қатары  азаяр  емес.

Түркі дүниесінің абызы Қорқыт бабамыз мәңгілік тұрағын тапқан, ежелгі астаналар  мекені, қасиет пен құт дарыған өлкеде өркениет көшінің өшпес ізі бар. Сондықтан да Тәуелсіздік күнін құр даңғазаға айналдырмай, табысты мемлекетті дамытудың тарихи жолынан тағылым алғанымыз жөн.

Гүлмира   ӘШІРБЕКОВА,

облыстық «Рухани жаңғыру» орталығының  бөлім

меңгерушісі, ф.ғ.к.

 

Пікір қалдыру


Қорғаныш коды
Жаңарту

Күнтізбе

< Желтоқсан 2018 >
          1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
31            

Сауалнама

Аса мәртебелі шенеуніктердің қылмысқа шатылып жатқандығы нені аңғартады?
 

Ауа райы

Валюта бағамы

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі валюталардың ресми бағамдары