Өзекті мәселелер

  • 19.12.19

    Кешегі даласында абақ­тысы жоқ, бес қаруы белінде жүрсе де жауынан өзгеге қару жұмсамаған заманда елдің бір-біріне өкпесі, кеткен есесі болмады дейсің бе? Болды ғой. Бірақ, сол заманның өзінде қойнындағы қаруға тұра ұмтылмай, әділдікті, ақ пен қараны шешетін әулеттің үлкені не ауылдың ажасы, оған көнбей жатса, елдің қожасына жүгінді емес пе? Дау бұған да бөгет бермеген кезде биге барып соңғы ше...

    Толығырақ...
  • 19.12.19

    Ақыл  жетпес

    Адамның ақылы өлшеусіз мол. Алайда сол ұлан-ғайыр, шексіз ақылыңның кейде кішкентай, уақ-түйек мәсе­лелерді шеше алмай, тұйыққа тіреліп, жол таба алмай, адасып­  жүретініміз  қалай?!

    ...
    Толығырақ...
  • 19.12.19

    «Кувад синдромы» туралы бұрын-соңды естіп пе едіңіз? Мүлдем естімеген болуыңыз да мүмкін. Бұл – ер адамның жүкті әйел секілді күй кешуі. Мұндай да болады. «Кувад» сөзі француздың «couver» деген етістігінен шыққан, яғни қазақшалағанда «жұмыртқа басу» дегенді білдіреді. Бұл синдром екіқабат әйелдің күйеуінде жүктіліктің үшінші айында басталып, сәби дүниеге келгенге дейін жалғасуы ықтимал....

    Толығырақ...
  • 19.12.19

    Шырылдаған бала дауысынан селк ете қалған олар өздері секілді тағы бір күнә­сіз­дің жетім қалғанын сезді. Сәбиді түннің бір уағында тауып­ алған тәрбиеші дереу төсекке жатқызып, жұбата бас­тады. Әбден жылай-жылай көзінен жасы сарқылған баланың демі бітіп, әрең тыныс алады. Көздері жәудіреген бір топ баланың естісі аузындағы емізікті жұлып алып, апайына ұстатты. Жанаршылықпен қараған оның ересек...

    Толығырақ...
  • 19.12.19

    Поэзия

     

    Ботадай боздап аспан жылайды,

    Алдайды бәрін түлкі үміт.

    Жапырақтардан жас тамшылайды,

    Жапырақ жүрек бұлқынып. ...

    Толығырақ...
ШЕКТІ МӘН һәм ШЕКСІЗ ҚЫМБАТШЫЛЫҚ
27.12.2018 13:34

Заманның бір тұсында бай мен кедей көрші өмір сүріпті. Олардың араздығы сондай, бірін-бірі көргісі келмейтін халге жеткен. Байдың үйі кең, әдемі болыпты.­ Іші толған – алтын мен күміс. Ал кедейдің үйі ағаштан жасалған, төбесін бұтамен жапқан қора екен. Алтын мен күміс түгілі, нанын әзер тауып жейтін кедей егін егіп, оны суарып, күтіп, орып, өз күнін өзі көріпті. Бір жылы көктемде алапат су тасқыны болады. Бай алтынын көтеріп ағаштың басына шығып кетеді. Ал кедей болса, бір көмеш нанын қойнына салып, ол да ағаштың басына көтеріледі. Су тасқыны он бес күнге созылады. Бір күні қарны ашқан бай кедейге:

– Әй, кедей! Сен мына бір кесек алтынды ал да, маған бір үзім нан бер, - дейді.

Міне, су тасып, бұрқасын дауыл болмаса да дәл осындай күй кешіп отырған отбасылар жоқ деп сіз де, біз де айта алмаймыз. Өйткені көшеде көретін көрі­ні­сіміздің көбі – қайыршы адам мен қайырымсыз жолаушы.

Нарықтық бағаның жағадан алып, балақтан тартып тұрғанынан зардап шеккен кедей өз азығының құнын біліп, тал қармап тұрған байға «Жоқ, алтының өзіңе, нан бере алмаймын» дейді. Өйткені оған бір үзімін берсе, тойымсыздығын көрсетіп, қомағайлануы бек мүмкін. Тура біздің нарық секілді. Қымбаттаған үстіне қымбаттап, айлық, зейнетақы мөлшері көбейеді дегенді естігеннен-ақ, табысы азық-түлік қоржынынан төмен 0,2 пайыз халық тағы да есеңгіреп қалды.  ҚР ҰЭМ Статистика комитетінің мәліметінше, елімізде ең төменгі күнкөріс деңгейінен төмен табыс табатын халықтың үлесі ағымдағы жылдың жартыжылдығында 4,7 пайызды құраған. Естеріңізде болса, қазан айында азық-түлік бағаларын төмендету туралы әңгіменің төркіні шыққан еді. Алдыңғы апталардың бірінде еліміздің бас экономисі сұраныстың артуы бағаның өсіміне әкеліп соғатынын айтып, шулаған елді басқандай сыңай танытқан.

- Бұл жағдай түсінікті, себебі біз нарықтық экономикада өмір сүріп жатырмыз. Тауарға сұраныс артқан сайын, баға үнемі жоғарылай береді. Бұл тұрғыда қонақүйлерде жаз кезінде басқа баға қалыптасса, қыста баға керісінше төмендейді. Осы жағдайлар нарықтың аясында қалыптасып отыр және оған дайын болу керек. Ал азық-түлікті арзан бағамен сату үшін мемлекет тиісті дүкендерді ашуды жоспарламайды, - деген еді ҚР Ұлттық экономика министрі Т.Сүлейменов.

Жалғастырайық. Әлгі кедейдің көршісі ағаш басынан әлі түскен жоқ. Екінші күні тағы да нан сұрайды.

– Алтынымның жартысын берейін, - дейді ол бұл жолы.

– Жоқ, бере алмаймын, - деп кедей де келіспейді.

Өйткені ол нан өзінің жеке басына ғана шақталған. Ал өткен жылғы ресми деректер халықтың орта есеппен жан басына шаққандағы атаулы ақшалай табыстары 83053 теңгені құрағанын мәлімдеп отыр. Осы кезеңдегі тұтыну тауарлары мен қызметтері бағасының  7,4 пайызға өсімі кезінде халықтың нақты ақшалай табысы 1 пайызға ғана өскен. Ал одан халықтың қалтасы томпайып кеткен жоқ. Әдеттегі сарынмен қолдағы барын күнделікті азығына жұмсап күн кешіп келеді. Алтынын арқалаған бай да бір үзім нанға бүкіл байлығын айырбастайтынын айтты емес пе? Оған кедей көнбеді. Жалғыз томардың қызуына жылынып отырған тұрмысы төмен отбасылары үшін байлықтың қажеті жоқ. Өмір тынысынан қағылмас үшін әлеуметтік маңызы бар азық-түлік тауарларының арзандағаны да олжа.

- Әлеуметтік маңызы бар азық-түлік тауарлары (бұдан әрі – ӘМАТ – ред.) бағаларының өзгеруі өткен аптамен салыстырғанда 0,3%-ды  құрайды. Барлық өңірлерде қырыққабат және қант бойынша шекті мәндердің 15%-дан астам көтерілуі байқалды. Бұл мәселе тетігі   10 өңірде байқалғанмен, екі өңір әлі күнге үнсіз. Ағымдағы жыл аяқталуға жақын, әкімдіктер келесі жылға арналған ӘМАТ-тың болжамдық мәндерін белгілеуі тиіс. Алайда бірде-бір әкімдік шекті мәндерді бекіткен жоқ, бұл 2019 жылдың бірінші тоқсанында әлеуметтік маңызы бар азық-түлік тауарлары бағаларының өсуіне уақытылы ден қоюға кері әсерін тигізуі мүмкін, - деді Т.Мұратұлы  сейсенбідегі Үкімет  сағатында.

Әлгі хикаяның соңы немен аяқталды дейсіз ғой? Бойынан күші кеткен байдың басы  айналып, суға құлап  түседі. Келесі күні  тасқынсу тоқтап, кедей ағаштың басында  отырған күндерден құтылады. Ал азық-түлік тауарларын қолжетімді бағаға арзандату туралы мемлекет басшысының тапсырмасының орындалу қорытындысын халық сезінуі керек. Бұл – Үкіметбасының сөзі. Бастысы, халықтың көкейіндегі мәселе Үкіметтің құлағына жетіп тұр.

Н.ҚҰДАЙБЕРГЕН

 

Пікір қалдыру


Қорғаныш коды
Жаңарту

Күнтізбе

< Желтоқсан 2018 >
          1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 28 29 30
31            

Сауалнама

Аса мәртебелі шенеуніктердің қылмысқа шатылып жатқандығы нені аңғартады?
 

Ауа райы

Валюта бағамы

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі валюталардың ресми бағамдары