Өзекті мәселелер

  • 13.06.19

    Ежелден халық педагогикасы ұрпақ тәрбиесінің қайнар көзі болып келді және бұл бағытта жас ұрпақтың болашағына берік байлам жасалды. Әсіресе, дарабоз қарттарымыздың даналық ойы, салиқалы сөз саптау үлгісі, өмір белес­терінен  көрген-білгенін, ғибратты әңгімелерін  тәрбие құралына айнал­дырып, одан жақсылыққа ұмтылу, ынтымақ­қа ықылас қою, бауырмалдық қасиетк­е бет бұру секілді тағылымның түрлі ө...

    Толығырақ...
  • 13.06.19

    Бүгінде басы ауырып, балтыры сыздамайтын пенде жоқ. Сырқаттанған адамның алдымен жедел жәрдемнің көмегіне жүгінетіні белгілі. Дәрігердің ауырған жерін тәптіштеп сұраса, көпшіліктің дертінен айыққандай күй кешетіні тағы бар. Алайда «103» қызметкерлерінің әр күні сын сағатқа толы. Көбісі ем-дом жасауға дайын арашашы жандардың сан түрлі жағдай мен оқиғаны бастан кешетінінен бейхабар. Бұған...

    Толығырақ...
  • 13.06.19

    Тоқсаныншы  жылдардығы тоқырау көптің есінде ғой. Жоспарлы экономикадан нарықт­ық экононмикаға бет бұрып, жаңа белесті бағын­дыруға бой түзедік. Бұқара бұған бірден үйрене қойған жоқ. Әркім «балапан басына, тұрымтай тұсына» кетті. Ал отба­сы ошақ қасында болған әйелдер ала  дорбасын асынып, көшеге шықты. Сауда-сат­тықпен айналысты. Ал еркек­ кіндіктің кейбірі көше кезіп кетсе, енді бірі арақ-ша...

    Толығырақ...
  • 13.06.19

    «Бірінші байлық – денсаулық». «Қазалы арнаулы әлеуметтік қызметтер орталығы» мемлекеттік мекемесінің есігінен аттаған бойда осы аталы сөз ойға оралды. Жоқ, басқаша ойлап­ қалмаңыз. Ауладағы самал желмен­ тербелген әсем гүлдер, жайқалған саялы талдар, жеміс ағаштары, сүйкімді иісі танауды қытықтаған балғын жоңышқа, жүйектерді қуалап, сылдырай аққан тіршілік нәрі, баршасы мұнда шаруасына мығым ие...

    Толығырақ...
  • 13.06.19

    Әдетте, футболда көбінесе шабуылшылар­ға аса мән береді. Алайда­ команданың жеңуіне қақпашылардың үлесі зор екенін бірі білсе, бірі білмес. Үздік қақпашы найзағайдай жылдам реакц­иясымен, болаттай төзімді жүйкесімен және де дұрыс позиция таңдай білетін ақылымен командасына сеп­ті­гін тигізеді. Әсіресе, ойын тағдыры шешіле­тін «пенальти» секілді шиеленісті ойын кезін­де­ қақпасын голдан қор­ғап,...

    Толығырақ...
НЕСИЕ НЕСІБЕ МЕ?
17.01.2019 11:53

Көше бойын жағалап жүрер болсаңыз, «ақша таратушы» компаниялар туралы мағлұматқа біраз қанығып қаласыз. Екінші деңгейлі банктерден бөлек, пайызының «шекесін» томпайтып тұрып несие беретін түрлі микроқаржылық ұйымдар бас сұқпасыңа қоймайды. Айлығы шайлығынан аспай тұрған халық үшін «қарызға» деген нәрсе «тегін» сөзімен теңесіп кеткелі жиырма жылдың жүзі болды. Содан бері жұрт өзінің жағдайын жасау үшін тыраштанып тапқан жалақысын жаналқымнан қысып тұрған несиеге төлеп келеді.

Бір айлық қаражатымен жыртығын жамап жатқанда тігісі сөгілетін кедейлік өмірдің тоқымында отырғанымыз рас. Әйтпесе несиеге үйлену тойын жасап, ипотекаға үй, бөліп төлейтін банктік қарыздарға тұрмыстық қажеттілігін алып отырған бұқара болмас еді. Ол ол ма, қазіргі сықиып киініп жүргендердің желкесінде жарты миллионға дейін қарызы, ауырып ем алып жүргендердің мойнында жүз мыңдаған несиесі бар. Өйткені қазір дәріханалар дәрісін бөліп төлеуге берсе, емдеу клиникалары қарызға ем жүргізетін деңгейге жеткен. Бұдан сандық технологиялық көрсеткішіміз артты деп қуанудың қажеті жоқ. Бұл – халықтың әлеуметтік ахуалының күн санап тұрақтылықтан ауытқып бара жатқанының көрінісі.

Қазақстан экономикасы 2008-2017 жылдар аралығында қиын жағдайды бастан­ кешірген. Мұны Дүниежүзілік банк сарапшылары мәлімдеді. Осы уақыт аралығында кері кету көрсеткіші бойынша әлемнің бірқатар елдерінің экономикасын  артқа  тастаған.

- 2000 жылдары Қазақстан эконо­микасы ерекше қарқынмен дамыды. Себебі энергоресурстардың  бағасы өсіп, ішкі  сұраныс  ұлғайды  және  инвес­тиция көлемі артты. Дәл осы кезеңд­е кедей­шілік пен әлеуметтік теңсіздік көрсеткіші оң нәтиже көр­сетті. Қиындық 2008 жылғы жаһандық қаржы дағдарысынан кейін өршіген. Қазақстан экономикасының баяу­лағаны соншалық, ол 2008-2017 жылдар аралығында 10%-дан 4%-ға дейін төмендеді, - деп жазылған Дүние­жүзілік  банктің  зерттеуінде.

Ал дүниежүзілік банктің Орталық Азиядағы кеңсесінің жетекші экономисі Хулио Ревилла «экономика сек­торларының арасындағы өнімділік көрсеткішінің құлдырауы Қазақстанның дамуына кедергі келтірді. Халықтың табысы азайып, әлеуметтік жағдайы нашарлады, ауыл шаруашылығы тығырыққа тірелді» дегенді алға тартып отыр. Біздегі ахуалдың аттан ауып тұрғаны­н сырт көз де бақылап отырғанын осыдан-ақ аңғару қиын емес. Халықт­ың қарыз  «құдығына» бас қойып, несиенің құрығына ілінетіні түсінікті құбылыс. Бүгіннің өзінде елімізде 40-қа жуық банк жұмыс істеп тұр. Банктік жүйе де бұлыңғыр. Олай деуі­мізге себеп, өткен жылдың қорытын­дысы бойынша еліміз­дегі екінші деңгейлі банктерге айып­пұл салу және өндіріп алу түріндегі 23 санкция мен жазбаша ұйғарым түріндегі 33 шектеулі ықпал ету шарасы көрілген. Тіпті әкімшілік жауапкершілік көзделген бұзушылықтар үшін банктерге салын­ған әкімшілік айып­пұлдардың жалпы сомасы 6 млн 965 мыңнан астам теңгені  құраған. ҚР Ұлттық  банктің  ресми мәлімдеуінше, «Еуразиялық банк» АҚ – 2 млн 405 мың теңге, «Сбербанк России» ЕБ АҚ – 1 млн 154 мың 402 теңге, «ForteBank» АҚ – 1 млн 202 мың 500 теңге, «Қазақстан Халық жинақ банкі» АҚ – 757 мың 575 теңге, «Банк Центр Кредит» АҚ – 962 мың теңге, «Цеснабанк» АҚ – 401 мың теңге, «Қазпочта» АҚ 98 мың 650 теңге айыппұл төлеуге мәжбүр. Несие саясаты айрықша дамуда. Оған дәлелдің де қажеті жоқ. Дегенмен, соңғы уақыттары халықтың тұтынушылық несиеге деген сұранысы күрт артқандығын айтпасақ, «ауруын жасырған өледінің» кері келері анық. Оған жоғарыда айтқандай, қарапайым жұрттың дәрі-дәрмек, киім-кешек, ем-дом, тұрмыстық техникалар мен тауарлар үшін несиеге белшесінен батуы себе­п. Өткен жылғы дереккөздерге сүйенсек, республика бойынша тұтыну несиесін тұтынғандардың қарызы 2,9 триллионға жеткен. Одан қалды, ав­токөл­ікті несиеге алу бойынша да соңғы қатарда емеспіз. Әсіресе, Қызыл­орда облысындағы тұтынушылық несиеге­ арқа сүйейтіндер пайызы 60-қа жетіп­ті-міс. Міне, халықтың қалыпты жағдайы – осы. Айтылып жүрген орта­ша­ жалақы  көлемі  ең құрығанда 100 мың теңгеден асса, мұндай келең­сіздік көз алдымызға көлеңкесін түсірмес еді.

Н.ҚАЗИҚЫЗЫ

 

Пікір қалдыру


Қорғаныш коды
Жаңарту

Күнтізбе

< Қаңтар 2019 >
  1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 31      

Сауалнама

Аса мәртебелі шенеуніктердің қылмысқа шатылып жатқандығы нені аңғартады?
 

Ауа райы

Валюта бағамы

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі валюталардың ресми бағамдары