Өзекті мәселелер

  • 14.02.19

    «Бұл ән бұрынғы әннен өзгерек» демекші, өңірлік коммуникациялар қызметінде қала әкімі Нұрлыбек Нәлібаев баспасөз брифингін өткізді. Жасыратыны жоқ, бұған дейін бас шаһардың басшысы баспасөз алаңына ат басын бұрған емес. Өйткені, облыс орталығында өңірдегі БАҚ-тың басым бөлігі орналасқан. Сондықтан мұны ақпандағы эксклюзивті кездесу десек те болады. Жыл басында журналистермен жүздесуге жақсы...

    Толығырақ...
  • 14.02.19

    ҚР Бас прокуратурасы баспасөз қызметін­ің хабарлауынша, өткен жылы республика бойынша 2,4 млрд теңге еңбекақы берешегі өндіріліпті. Соның 191 млн теңгесі біздің облысымызға тиесіл­і екен. Облыстық прокуратураның баспасөз қызметінің мәліметінше, қадағалау актісімен 13 мың жұмысшы алдындағы 191 млн теңге жалақы қарыз өндірілген.

    ...
    Толығырақ...
  • 14.02.19

    Нағыз жігіттерді еркек деу дұрыс емес, еркек – адамның жынысын білдіретін атау ғана. Қазақ халқы ер адамды ерекше сыйлаған, киімін баспаған, алдын кесіп өтпеген, сөзін тыңдаған, алдындағы асқа одан бұрын қол тигізбеген, т.с.с. Десе де, бұл қазір мұндай емес дегенді білдірмейді. Әйелден бір саты жоғары тұрған ер-азаматтардың да өз биігінен түсіп кетіп жүргендері бар. Ер жігіт ретінде өте...

    Толығырақ...
  • 14.02.19

    Әрбір  әйел  қауымы көрікті болып, бет терісіне ерекше назар аудару керек. Күтім жасап, әсем де нәзік болып жүретін бұрымдылар сырт көзді де тамсантатыны рас. Осы тұрғыда қыз-келіншектердің бет терісінің күтімі жөнінде не айта аламыз? Олардың бет терісінде жиі кездесетін мәселе қайсы? Сау әрі әдемі келбетті сақта­у  үшін  қайтпек  керек?

    Қазіргі таңда сұлулықтың құны жеңіл еместігі бесе...

    Толығырақ...
  • 14.02.19

    Мен «Халық» газетінің 6.ХІІ.2018 жылғы санында «Тұмар  ханым» бетінде жарияланған «Өзі үшін» некесіз бала тапқысы келеді» тақырыбындағы мақаланы оқыдым. Тақырып­қа орай көңіл түкпірінде жүрген ойларды қағаз беті­не  түсіргім  келді.

    ...
    Толығырақ...
АУЫЛ ЖАСТАРЫНА АҚПАРАТ ЖЕТПЕЙДІ
07.02.2019 11:23

Қуаныш  ЖАНҰЗАҚОВ,

облыстық жастар саясаты мәселелері басқармасының басшысы:


ӨЗІМІЗГЕ  ПИАР   ЖАСАҒЫМ  КЕЛМЕДІ

– Қуаныш Қуантқанұлы, Сізбен сұхбат құруды біраздан бері жоспарлап жүрміз. Бұдан өзіңіз де хабардарсы­з. Дегенмен, бірнеше рет кейінге шегер­діңіз. Неліктен?

– Ашығын айтайын, бұл журналистерден алыс жүрейін деген ойым емес. Қараңызшы, өзіңізбен кездесуді  сағат 15:00-ге деп белгіледік. Десе де, 14:00-де аяқ астынан кәмелет жасқа толмаған балала­р арасындағы қылмысқа қатысты республикалық онлайн жиналыс өтті.

Мен оған қалай қатыспаймын? Жастардың мәселесіне біздің басқарма жауапты ғой. Есіңізде болса, жақында әлеуметтік желілерде жасөспірімдер мен жастар арасында болған­ қылмыстың видеолары таралып, қоғамдық резонанс туындады. Осындай жайттардың алдын алу бағытындағы жұмыстар жөнінде жиында талқыла­нды. Міне, маңызды жиындардың өтуіне орай жүздесудің кейінге шегерілуі де сондықтан.

Шамасы, сұхбаттың сәті бүгін түсіп тұрған сыңай­лы. Ашық әңгіме өрбітуге дайынбыз.

– Басқарма басшысы қызметіне былтырғы жылы шілде айында тағайындалдыңыз. Нендей мәселелер шешімін тапты? Қандай тың бастамалар бар?

– Кез келген адам жаңа жұмыс бастайтын сәтте жан-жағын бір барлап шығатыны анық. Облыстық жастар саясаты мәселелері басқармасына басшылыққа келген соң аймақтағы бүгінгі буын өкілдері­мен етене араласуға көштік. Олардың басындағы проблемаларын тыңдап, кемшіліктерді анықтап, ақпарат жинадық. Жасыратыны жоқ, кешеге дейін біздің басқармаға «Тек қала мен аудан орталы­ғындағы жастардың мәселесіне құлақ түреді. Ауылдағ­ы жастар назар­дан тыс қалып жүр» деген сындар­ айтыл­ды. Алды­мен қалыптасқан осы көз­қарасты бұзуға тырыс­тым. Мүмкіндігінше, жазды­гүні өңірдегі ауыл-аймақты аралап шықтық. Сондағы жастармен жүздестік. Олардың жоғары жаққа жеткізе алмай­ жүрген мәселелерін тыңдадық. «Маманд­ығы бойынша ауылда жұмыс бар ма? Не нәрсе алаңдатады?» деген сауалдарға жауап іздеп, пікірлестік. Бірақ, барған елді мекендерді «осын­дай­ да осындай, жастармен кездестік» деп әлеуметтік желі­лерде немесе БАҚ-та жариялаған жоқпыз.­ Бұлай  өзі­мізге  (басқармаға – ред.) пиар жасағым  келмеді­.

Сондай-ақ, былтыр бірінші рет бейресми форматта­ жастармен кездесу ұйымдастырдық. Сосын­ салалық құрылымдардың басшыларына ұсыныс тастадық. Әріптестерімнің көпшілігі келісімін берді. Жиылған жастар келген мейман­ға емін-еркін сауалдарын қойды. Айтылған ойлар­ назарға алынды­. Биыл да бұл жұмыстар жалғасады. Менің қуанатыным: әріптестерім қай кезде де жастардың бастамасын қолдауға әзір. Соны байқадым.

– Айтыңызшы, ауылдағы жастардың басты проблем­асы  не  екен?

– Ақпараттың жетіспеушілігі. Елбасының өзі «өсіп-өнемін, дамимын деген адамға мүмкіндік мол» деді. Бұған мемлекеттік бағдарламалардың да әлеуеті жетерлік. Тек ғана берілген ақпаратты сіңіре білу керек. Рас, қазір позитивті жаңалықтардан гөрі, негативті дүниелер тез таралады. Бизнес, жұмысқа орналасу, жеңілдетілген несиелер бойынша ақпараттар баршылық. Десе де, оны ешкім құлаққа ілмейді. Мынадай жағдай болған. Күннің ыстығында бір елді мекенге бардық. Ауыл әкіміне елде бос жүрген жұмыссыз жастарды жинап­ беруді сұрадық. Бір қарындасымыз мемлекеттік бағдарламалардың қолжетімсіздігін айтады. Содан «бағдарламалар бойынша жұмыс істеуге қандай алғашқы қадамға бардыңыз?» деп сұрасам, «жобамды іске асыру үшін аудан орталығына қатынауы­м керек пе? Кеткен шығынымды кім өтеп береді?» дейді. Мен айтам: ең алдымен осындағы ауыл әкіміне жолығыңыз. Жобаңызды ұсыныңыз. Сосын аудан орталығына барыңыз. Жобаңыз мақұлда­нса, кеткен шығын стипендия есебінде кері қайтарылады. Міне, осындай жайттар жиі кездесті. Елбасы «жұмыссыздық емес, мамандар мәселесі бар» деп атап өтті. Жақында талдау жүргіздік. Байқағанымыз, мектеп бітіруші түлектердің 10 па­йызы ғана өзі таңдаған салаға, қалғандары ата-ана, туған-туыстардың айтуымен оқуға түседі екен.

– Ауылдағы жастарға ақпарат жетіспейді дейсіз. Бұған  жауапты кім сонда?

– Белгілі бір басқарманы кінәлаудың қажеті жоқ. Меніңше, әр салалық құрылым өзіне қатысты­ ақпараттарды қолжетімді етіп қою керек. Осы басқарм­аға  басшылық қызметке тағайындалғаннан кейін Қорқыт ата атындағы Қызылорда мемлекетт­ік университетінің филология факультетіне бардым. Жұмысқа ынтасы зор бітіруші түлектерді іздедік. Оқытушылар менің ұсынысымды қуана-қуана қабылдаған. Десе де, бірде-бір студен­т келген­ емес. Ара-тұра әлеуметтік желі белсенді­лерімен кездесіп тұрамын. Олар бізге «неге ақпарат­ үш тілде таратылмайды?» дейді. Жарайды! Бірақ, ақпаратты­ үш тілде тарататын мамандар­ бар ма? Дәл қазір бізде бір қызметкер бар. Жасыра­тыны жоқ, атқарған жұмысына көңілім толмайды. Белсенд­ілік  аз.

 

ЖАСТАР  ЖЫЛЫНДА  ПОПУЛИЗММЕН  АЙНАЛЫСПАҒАН  ЖӨН

 

– «Жастар жылы» ресми түрде жария­ланды. Жасыратыны жоқ, біз кейде маңызды жобалардың өзін атүсті шаралармен өткізіп жатамы­з. Биыл атаулы жыл науқаншылыққа ұласып кетпей ме?

– Елбасының қатысуымен өткен жиыннан соң, аудандағы жастар ресурстық орталықтарының директорларымен кездестік. Оларға «биыл науқаншылыққа жол бермей, нақты жұмыстармен айналысқан жөн» деп өз тарапымнан тапсырма жүктедім. Жастар жылында популизммен айналыспай, жілікті шаруаларды шешкеніміз дұрыс. Биылғы жыл бүгінгі буын үшін маңызды ғой. Сондықтан аймақ жастарына ресми іс-шара ұйымдастырсақ дейміз. Флешмоб немесе акция формат­ында емес, жастар өз ұсыныстарын білдіре алатындай алаң қалыптастыру жоспар­лануда. Мәселен, білім басқармасымен бірігіп мектеп бітіруші түлектерді маман­дық таңдауға жәрдемдессек дейміз. Онда түлектер «биыл қай салаға грант көп бөлінеді?», «нарықта қандай мамандар сұранысқ­а ие?» деген сауалдарға жауап алуы қажет. «Мәдени-көпшілік шаралар керек емес» деп біржақты айтуға болмайды. Дей тұрғанмен, өзіңіз айтқандай науқаншылдыққа ұласып кетпеуі қажет.

– NEET  cанатындағы  жастарды  қоғамға бейімдеу  үшін  не  істеу  қажет?

– Бұл санаттағы жастарды қалыпты өмірге бейімдеу өте қиын. Олармен байланыс орнатудың өзіндік тәртібі бар. Ашығын­ айтайын, «көше қуып» жүрген жастармен өз «тілінде» сөйлесуден басқа амал жоқ. Жастар басқармасының басшысы ретінде мені кінәлау оңай. Мен қазір NEET cанатындағы жастарды әңгімеге шақырсам, келмейтіні анық. Негізі, «көше қуып» жүрген жастармен қажет болса, көше бұрышында да кездесуге дайынмын. Оған қызық емес. Әуелі бұларды зерттеу қажет. Біздің есе­бім­ізше, NEET cана­тын­дағы жастардың саны 13-15 мыңға жуық.

– Қала мен ау­дан­дарда жастар ре­сурстық орталықтары ашылды. Де­ген­мен,  олар  тек белсенді жастармен жұмыс іс­тей­тін тәрізді. Мен  емес, әлеуметтік  желідегі әлеумет осындай пікірді жиі айтады? Сіз аталмыш орталықтың  жұмысын  қа­лай  бағалайсыз?

– Әлеуметтік желіде жазылған пікірлерді зерделеп, ұдайы назарға алып отырамыз. Тағы да қайталап өтейін, кез келген­  мәселеге біржақты қарауға бол­май­ды. Жалпы, жұмыс мүлде жоқ дегенге келіс­пе­ймін. Жұмыс болған соң кемшілік­тің, сынның айтылуы да заңдылық. Жақында орталық­ жастарымен бірге қаладағы «Жастар­  үйіндегі» қыз-жігіттермен сөйлесіп қайттық. Білесіз, онда ата-анасынан айы­рылып, жетім өскен жастар тұрады. Олардың  басты проблемасын тыңдап, қолымыздан келгенше көмек көрсеттік. Мемлекеттік бағдар­ламалар арқылы жұмысқа орналасу жөнінде біраз кеңес бердік.

Сондай-ақ, жастар­ ресурс­тық орталығының жұмысын жан­дандыру үшін өзге мекемелермен әріп­тестік байланысты орнатып, тығыз қарым-қатынас орнату  жоспарда тұр.

– «Жастар үйіндегі» жастардың өмірге көзқарасы қалай? Өмірге өкпелі емес пе?

– Жоқ. Өмірге құлшынысы жоғары. Бірқатары тұрақты спортпен шұғылданады екен. Оларға жаттығу жасайтын спорт зал алып бердік. Сонымен қатар сол маңға спорт алаңдарын салу қажет екен. Өткенде қалалық мәслихат депутаттарының алдына ұсыныс­ тастадық. Бірнеше жекелеген мәселелерін шештік. Бұл жастар қоғамға өз үлестері­н  қосуға  дайын.

– «Zhasproject» жобасына байланысты сұрағым келіп отыр. Естуімше, бұл жобаны дайындау  үшін  біраз құжат қажет көрінеді. Бұл  қаншалықты  рас?

– Мұны айтып жүрген адамдар «ауырдың үстімен, жеңілдің астымен жүріп» үйрен­гендер шығар. Мәселен, мен өз мақсатыма жету үшін мың емес, миллион құжат болса да дайындауға әзірмін. Бізде кішкене жалқаул­ық басым. Бүгінге дейін 727 жоба ұсынылған. Демек, бизнес бастауға ниеттілер­ бар. Қараңыз, егер облыс жастары 5-6 ғана жоба тапсырса, құжат мәселесі қиын деуге сенуге болар еді. 727-нің 244-і мақұлданып отыр. Жоспарда «Zhasproject» Қызылорда облысына 100 жоба ғана бекітіліп берілген. Міне, облыстың бүгінгі буыны белсенді. Сондықтан тартылған инвестиция 2,5 есеге ұлғайды.

 

АДАМ  АЛДЫМЕН  КІНӘНІ  ӨЗІНЕН  ІЗДЕУІ  ТИІС

 

– Қала әкімі Нұрлыбек Нәлібаев бір жиында­ «Қазір Қызылордаға қонақтар келуге қорқатын  болды» деп еді. Былтыр қаланың қақ ортасында жастар арасында атыс болды, жақынд­а әлеуметтік желіде мектеп әжетханасында төбелескен оқушылардың видеосы тарал­ды. Жастар арасында қылмыстың жиілеуін­е  не  себеп?

– Ең біріншіден, бүгінде ата-аналардың балалары алдындағы жауапкершілігін күшейту­  қажет. Адам алдымен кінәні өзінен іздеуі тиіс. Біз қазір кінәні біреуге арта салу­ға бейілміз. Оқушылар арасындағы төбелес кәмелетке толмаған балалардың қатысуымен орын алған. Кешкілік рейдке шықсаңыз, кәмелетке толмаған балаларды кездестіруге болады. Бұл мәселе бойынша қала әкімінің орынбасары Шахмардан Асқарұлы және мектеп директорларының қатысумен жиын өткізіп, пікір алмастық. Баланың тәрбиесімен мектепте мұғалім, үйде ата-ана айналысуы қажет. Жауапкершіліктің бәрін мектепке арту дұрыс емес. Сол жиында мынадай­ ұсыныс тастадым: кешкілік прайм-тайм уақытта телеарнадан түрлі сериалдар арасында ата-ананың жауапкершілігін жоғары­лату үшін жарнама ретінде бейне­ролик  дайындасақ  дейміз.

– Әкімқараларға ода арнап, жағынып жүрген аға буынды жиі көреміз. Жасырудың да қажеті жоқ. Жақында облыстық жастар форумын­да да осы тендецияны байқадық. Жалпы, көпшілік алдына шығып сөйлейтін жастарды қалай таңдайсыздар? Кейде шектен тыс  мақтап  жібереді...

– Негізі, спикерлермен жұмыс істеу оңай емес. Олар көпшіліктің алдына күнде шығып­ жатқан жоқ, сондықтан түсіну қажет. Айтатын сөзін сөйлейтін адамға қарым-қабіле­тіне қарай бағыт-бағдарын береміз. Иә, кейде артық кетіп  жатады. Шы­нымд­ы айтайын, бүгінге дейін бірде-бір жас «Сіз­дердің  шараларыңызда  сөйлеуге дайынмын»  деп келген емес. Келсе, құба-құп.

– Ел арасында жұмысқа тұру үшін «шыр еткен қоңырауың, дүр еткен ағаң болуы керек­» деген пікір бар. Мұнымен келісесіз бе?

– Ақшасыз да, ағасыз да қызметке тұруға мүмкіндік мол. Бұған өзімді үлгі ретінде айта аламын. Тек өзіңнің іскерлігіңді, әлеуе­тіңді көрсетуің қажет. Бүгін танысыңызды қызметке алсаңыз, жұмысыңыз жүрмейді. Еңбек етпейтін адам басшыға керек пе? Ол түбінде өзіңізге таяқ боп тиетіні сөзсіз.

– Бүгінгі буынға не айтасыз?

– Жаңа заманның шақыртуларына дайын­  болыңыздар!­

– Әңгімеңізге   рақмет!

 

Сұхбаттасқан

Қозы  Көрпеш   ЖАСАРАЛҰЛЫ

 

Пікір қалдыру


Қорғаныш коды
Жаңарту

Күнтізбе

< Ақпан 2019 >
        1 2 3
4 5 6 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28      

Сауалнама

Аса мәртебелі шенеуніктердің қылмысқа шатылып жатқандығы нені аңғартады?
 

Ауа райы

Валюта бағамы

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі валюталардың ресми бағамдары