Оқырманнан хат

Келіп кету есептегіші

mod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_counter
mod_vvisit_counterБүгін2213
mod_vvisit_counterКеше2743
mod_vvisit_counterОсы аптада11516
mod_vvisit_counterӨткен аптада16249
mod_vvisit_counterОсы айда44679
mod_vvisit_counterӨткен айда81370
mod_vvisit_counterБәрі4031522


Өзекті мәселелер

  • 19.09.19

    Әлемдегі өте қауіпті қылмыскерлер қамалатын, қауіпсіздігі ең қатаң сақталатын «Алькатрас» түрмесінен 1963 жылға дейін бірде-бір тұтқын қашып шыға алмаған. Ел абақтыны «Рок» (құз) деп те атайды. Сыртынан қарағанда сұсты көрінетін түрме әу баста қорғаныс шебі ретінде қолданылып, кейінірек әскери түрме салып, содан соң өте қауіпті қылмыскерлерге арналған абақты ретінде пайдаланылған. Толығырақ...

  • 19.09.19

    ЖҮРЕК   ДЕРТІНЕ  ШАЛДЫҚҚАНДАРҒА  КӨМЕК

    Кеудедегі жұдырықтай жүректің қызметіне тең келер не  бар?!  Оны адам ағзасының «моторы» дейміз. Бірақ жүрек дерті жас талғамай тұр. Тым жасарып бара жатыр. «Жүрегі тоқтап қалыпты», «жүрегі ауырады»  деген сөздер бүгін­де  жасамысқа  емес, жастарға да  айтылатын  болды.

    ...
    Толығырақ...
  • 19.09.19

    Әлемнің  дамыған 30 мемлекетінің қатарына кіру идеясы жарқын  болашаққа бас­тайтын жол болуы тиіс. Жаһандану үдерісі дәуірінде еліміз өз тәуел­сіздігін орнықтырып, шекараларын айқындап, ядролық қарудан бас тартып, этносаралық және конфессияаралық келісімді сақтай отырып, әлемдік ау­қымдағы тұрақтылық, достық, толеранттылық идея­ларын негіздеуде. Және бұл мәселелер Елбасының жыл сайынғы дәстүрлі...

    Толығырақ...
  • 19.09.19

    «Мәңгілік ел» идеясының негізі – бұл біздің Қазақстан халқы ұрпақтарының алдындағы жауапкершілік, әлемдегі бәсекеге қабілетті 30 мемлекеттің қатарына ену мәртебесі белгіленген және бұйырған лайықты және ұлы Қазақстанды дамытудағы біздің стратегиямыз. «Мәңгілік ел» идеясының бастауы тым тереңде жатыр. Бұл біздің жалпыұлттық идеямыз мемлекеттігіміздің тамыры сияқты көне тарих...

    Толығырақ...
  • 19.09.19

    Айжарық  СӘДІБЕКҰЛЫ

    ОЙ   ТОЛҒАДЫМ  БІР   КЕЗЕК

    Сөз жоқ, социализмді гүлдендіріп, коммунизм ор­нат­пақшы болған қоғамды қайтадан құру машақаты бастал­ғалы сонау отызыншы жылдардан «коммунизмнің сталиндік алып құрылыс­тары» ұранымен жүргізілген шабуылдан табиғаттың тепе-теңдік заңдылығын бұзып...

    Толығырақ...
КЕШ КЕЛГЕН БАҚЫТ (Болған оқиға ізімен)
23.05.2019 10:50

(Соңы. Басы газеттің 14 наурыздағы  №10, 18 сәуірдегі №15 сандарында)

Менде тек ғана жұмыс тауып, жан бағатын тіршілік жасаудан басқа жол қалмады. Ал бала ше? Уақытша балалар үйіне өткізсем бе деген ой келді. Бірақ мен қайтып аламын дегенше, біреу асырап алса қайтемін деген күдік тағы бар. Осындай ой шырмауында жүргенімде ұялы телефонымның шырылы ойымды бұзды. Тұтқаны көтерсем анам екен, бейтаныс нөмірмен хабарласқан. Менің жағдайымды білген соң, «қызым, бізді ел-жұрттың алдында қарабет қылдың, әкеңді білесің қаншалықты қатал екенін, осылай қашанғы жүресің? Балаңды балалар үйіне өткізгің келмесе, Ажар тәтеңе басыбайлы бер.

Балалары жоқ» деді. Арада үш күн, үш түн оймен арпалыстым. Қызымды ешкімге де бергім келмеді, бірақ оны қалай өсіріп бағамын, сүйенер ешкімім де жоқ, не басымда баспанам да жоқ. Ақырғы амалым таусылып, өз қолыммен еңіреп жүріп қызымды тәтемнің қолына ұстаттым. Емшегім иіп, қабырғам қайысып, қимай-қимай артыма қарап, қалаға қайта келдім. Сыздаған төсімді сауып тастап, тас қылып орап алып, жұмысқа шықтым. Өмірімнің мәнісі кетіп бара жатқандай. Жылай-жылай көз жасым да сарқылды. Өмір мені аямай жылатқаны аздай, енді баласыз атқан әрбір таңым, батқан түнім мен үшін өте ауыр болды. Бұл күндерге де үйрене бастадым. Жанымды жеген мұң күн сайын ұлғаймаса, ортаймады. Арада сырғып бірнеше жылдар өтті. Осылай­ жүрген бір күндері алыс ағайындас біреулер мені айттырып келді. Әке-шешемнің «ойлан» деген сөзі мені қатты ойландырып тастады. Шешем сорлы «осылай қашанғы жалғыз жүрмексің, сенің де отбас­ы құрып, үй болуың керек» деген соң жігітпен жақын араласып көруге тырыстым. Жүрегімнің қалауы болмаса да, онша оғаш қылығын байқамаған соң ол тарапты көп күттірмей, келісімімді бер­дім. Мүмкін Алла менің бұл сынағыма қуаныш сыйлағалы тұрған шығар, мүмкін қызымды ұмытатын шығармын деген ой болды. Қазақы дәстүрге сай қолдан алып, тойымыз да болды. Беташар тойдан­ соң, бар ауыртпалық өзіме түскеніне көзім жетті. Өзі де, шешесі де – жұмыссыз. Көп ұзамай «екі қолға – бір күрек» деп жұмысқа шығып кеттім. Күйеуім арасында жалданбалы жұмыс істеп, пәтер­ақыны төлеуге қарасып тұрды. Таң ата үйден шыққаннан кешке бір-ақ келем. Келе-келе күйеуім ішіп келіп, жөн-жосықсыз таяқтай жөнелетін болды. Балам үшін деп сүйегімнен өткен сөзге де, таяққа да көндім. Бақытқа белшемнен батпасам да, ұлым үшін деп жүрген амалсыз сүргін күндерім сырғуда. Бір жексенбіде таң ата базарға азық-түлік алуға кететін болып, ұлымды күйеуіме тастап, азық-түлі­гімді арқалап үйге жеткенімде алдымнан ұлым шықты.

- Әкең қайда? Сен неге жалғызсың? - дегенімде:

- Әкем бөлмесінде, қасында бір тәте бар, - деп былдырлап, қолын түпкі бөлмеге қарап сермеді. Ойымда ештеңе жоқ, қайын­сіңлілерімнің бірі екен деп есікті ашып қалғанымда өз көзіме өзім сенбедім.

Бұл кезде менің екінші сәбиге аяғым ауыр еді. Жатын бөлменің есігін ашқанда біреу төбеме мұздай су құйып жібергендей, өз көзіме сенбей, мелшиіп қаттым да қалдым. Әйел затына бұдан асқан қорлық, бұдан асқан­ азап бар ма? Опасыздықты тал түсте өз үйімде, өз төсегімде, өз періштесінің көз алдында жасайды деп кім ойлаған? Маған жасаған қиянаты, екіқабат­ кезіме де қарамай ұрғаны, есірткі шегіп мені қинағанынан да, бәрінен бұрын менің ақ жаймамда көзіме шөп салып, бір қатынмен әуес болғаны жаным­а қатты батты. Есімді қалай жоғалтсам, солай­ тез жиып, әлгі қатынды тырдай жалаңаш күйінде шашын жұлып, сүйреп, жұлқып-жұлқып күйеуіммен бірге үйден қуып шықтым. Бөлмеме кірдім де аңыраған күйі отыра қалып жыладым.

- Не жаздым саған, Құдай-ау?! Енді көрсетпегің осы ма еді? - деп қанша жылағаным есімде жоқ, өзіме қосыла жылаған ұлымды көріп, есімді жидым. Әйел шегіне жетсе мықты болатынына сол кезде көзім жетті. Әйтпесе жаңағы әйелді сүйреп шығатындай күш қайдан пайда болды маған. Ұлыммен қосылып жылап жүріп, бір-бірімізді жұбатып, мен шифонерді ашып, киім-кешегімді жинап, кеткелі жатқанымда күйеуім келіп, өлердегі сөзін айтып, кешірім сұрады.

- Екіқабат күйіңде баламен қайда барасың? Кешірші мені, - дегенде балаларымды жетім еткім келмей, тағдырым қанша жерден сынаса да, өзін жек көріп тұрсам да, балаларым үшін өзімді құрбандыққа шалдым. Бұл үйден кеткенде де мені күтіп тұрған ешкім жоқ еді. Осылай менің өмірім қайғы мен азапқа толып өтіп жатты. Осындай сүреңсіз бір күні ауылдан «анаң төсек тартып, ауруханаға түсті» деген хабар келді. Әкем хабарласып, «мүмкіндігің болса, шешеңнің қасына келе аласың­ ба?» деді. Енем де қарсылық таныт­қан жоқ. Енем:

- Бақдәулетті өзім алып қаламын. Өзіңнің аяғың ауыр әрі баламен тірлік жасап, береке тап­пайсың. Уайымдамай барып қайт, - десе де іштей қобалжып, жолға шықтым. Жеті күндік емнен соң анамның беті бері қарап, мен үйіме қайтуға асықтым. Өйткені жүрегім жеті күн бойы тағат таппады­. Енемнің де, күйеуімнің де телефоны сөндірулі, бір нәрсені сезгендей жүрегім сыздай берді.

Алып ұшып, тағатсызданып үйіме келсем, үйдің есігі құлыптаулы. Қанша ұрсам да ешкім ашпады. Содан соң көрші пәтердің есігін қақтым. Үйдегілерді сұрағанымда «олар көшіп кетті» дегенде жүрегім тоқтап қала жаздады. «Құдайдың бұл тағы қай сынағы? Қайда көшті, қайда кетті, неге кетті?» деген ой миыма сыймай көршілерден, көрген-біл­гендерден сұрап, әбден есім шығып, салым суға кетті. Бар  ойым баламда, олар  балама бірдеңе істеп қойды ма деген ой мені жатпай-тұрмай мазалады­. «Баламды әкесі ұрлап кетті» деп дабыл қағып полиция­ға арыз бергенмен де ешқандай нәтиже болма­ды. Ішімнен қайғының қанын жұтып, қызымды өз қолыммен асырауға берсем, ұлымнан тірідей көз жазып қалғаныма қайғырып, күнім өтіп жатты. Қарным шермиіп жүріп, ұзамай ай-күнім жетіп, дүниеге ұл бала әкелдім. Перзент­ханаға  күйеуімнің  жамағайын туысының келіншегі де түскен екен. Содан ұлымның аман-есен жүргенін естіп қуанып қалдым. Олар мені баланы алып кетіп, ажырасып кетеді деп ойласа керек. Мен шешемді­ қарауға кеткеннен бастап Астанаға баланы­  алып  қашыпты.

Осылай баламен алысып жүріп, арада уақыт зырғып өтті. Ұлымды ақылы балабақшаға беріп, жұмысқа кірістім. Аталас болып келетін бір сіңліммен бірге пәтер жалдап тұрдық. Бір бөлмеде тұрған атымыз болмаса, бір-бірімізді сирек көреміз. Мен күндіз шаршап жұмыстан келсем, ол кешкі ауысымға кететін. Осындай бір шаршаңқы күннің бірінде үйге келсем, Айдана жылап отыр. Баламды жайғап, мән-жайды сұрасам, тіл қатпайды. Қанша отырғаны белгісіз, «енді мен не істеймін, әке-шешемнің бетіне қалай қараймын?» деумен болды­. Сөйтсем байғұс қыз баяғы мен секілді алданып қалыпты. Сонымен не керек, баланы алдыруға болмайды, жүктілік мерзімі алты айдан асып кеткен, жігіт болса басын алып қашқан. Туыстары бұл жайттан бейхабар. Өз қайғым, өз баламның бейнеті аздай, оған Айдана қосылды. Осылай бір мұңлыққа бір мұңлы қосылып, Айдананың айы-күні жетіп, перзентханадан бір-ақ шықтық. Ұлымды қарап, шешем қалды. Айдананың босануы өте қиын болды. Мен босану залына серіктес  болып кірдім.

Ең өкініштісі, Айдана босанған соң өз перзентін бауырына баса алмады­. Толғақ үстінде көз жұмды. Шақалақтың шырылдап ана құшағын аңсап жылағаны мені қатты есеңгіретіп  жіберді. Оның үстіне босану кезін­де  ана өлімі дәрігерге де ауыр жүк еді. Көз алдыма тұңғышым, үлкен ұлым елестеп, сөзсіз өзімді тәуекелге буып, дәрігерге кіріп, баланы өз атыма­ жаздырып, өзім босанғандай болып шықтым. Менің мына тірлігіме шешем байғұс күйіп-пісті. Мынандай заманда өз балаңды асырап алсаң да кісінің баласында нең бар деп өзіме дүрсе қоя берді. «Кісінің баласын асырап алсам, жастық шақпен орны толмас жасаған қателігімнің орнын осы баламен толтырайын, мама, әлі күнге дейін сол қызымды бергеніме өкінемін, өзімді де кешірмеймін» деп еңкілдеп жылай бердім. Оны жетімдер үйінде басынан кім сипайды дейсің,күтіп отырған кімі бар? Осылай екі баламмен өлместің күйін кешіп, өмірім өтіп жатты. Ескі жараның орны жазылмаса да ұмытыла бастады­. Тірі адам тіршілігін жасайды  екен. Пәтерден-пәтерге көшіп, не ішер асқа, не киер киімге жарымай күндерім өтіп жатты. Басыңда баспанаң болмағасын да өмірден азарды көреді екенсің. Бірде аш, бірде тоқ өмірде балаларым үшін деп тырмысып жүргенімде Алла да мені жұбат­қысы келді ме, менің өміріме құт­қарушысын жіберді. Өзім пәтерде азып-тозып жүріп, бар тапқан-таян­ғанымды  балаларым  үшін  деп  өмірім өтіп  жатты.

Құрылыста жұмыс жасап жүрген кезімде Сабырмен таныстым. Ол да бірінші некесінде дәм-тұзы жараспаған менің тағдырласым екен. Араға жыл салып, біз шаңырақ көтердік. Алланың барына, көп қиындықтың артында  жақсы күндер келетінін сол кезде ұқтым. Бар ауыртпалықтың жүгін өзім ғана көтеріп, әйелге тән нәзіктікті ұмытып та қалыппын. Осылай­ жүріп, бірінің артынан бірін босанып, екі ұлды дүниеге әкелдім. Соңғы ұлымды босанар алдында құжаттарымды реттеп жүргенде Ерланн­ың  бір танысын көріп қалдым. Амандық-саулықтан соң Ерланның қос бірдей ұлының да бір себептермен қайтыс болғанын, араға уақыт салып, некелі жарымен ажырасып кетке­нін де айтты. Көз алдымнан оның маған жасаған қиянаты, қызыммен далада қаңғып жүріп, пәтер жалдап­ жүрген кездерім, таңға дейін жылаған сәттерім, жеңгеме берген бейкүнә қызымның көз жасы бәрі көз алдыма елестеп, кино лентасындай сырғып өтті. Менің көз жасымның бәрінен де әке-шешесіз басқа жандардың жанында жүріп, өз әке-шешесінен мейірім көрмеген қызымның көз жасының текке жібермегенін сол кезде­  ұқтым.

- Неге мені тастап кеттіңдер? Менің  әкем кім? Мені неге керек етпеді­ңдер? - деп еңіреп жылаған қызымның бейнесі көз алдымнан кетер­ емес. Мен қызымның алдында қалай ақталайын, онсыз да ар азабынан арыла алмай жүрсем де қызыма барлық жағдайды түсіндірдім. Ол да түсінгендей болды. Ішім өртеніп барад­ы. Қазір мен бір қыздың тырнағына зәрумін, ал Ерлан бар байлығынан айырылды. Кейде қызымның сөзінің жаны бар-ау деген ойға қаламын. Қазір әлі отау құрмай жүрсе де қызының барын біле тұра, іздемейді де. Менің ойымды бір сұрақ мазалайды. Осы күні ол – қала танитын атпал азамат. Қаншама жанның көз жасы мен обалы мазаламай ма екен? Тым болмаса, қызын іздеп, әкелік қамқор танытса, бәлкім қызымның жүрегіндегі жара жазылар, - деді терез­еге телмірген құрбым.

Иә, әркімнің тағдыр соқпағ­ы әртүрлі. Біреу тойып­ секіреді, біреу тоңып секіреді. Басынан қиын қыстау кезең өтсе де, мойы­май сыртқа кеткен баласының орнын толтырам деп, аналық  махаббатпен  біреу­дің баласын асырап алу мына заманда мүмкін емес. Перзенттерін қанатының астына алып, аштық пен тоқтықта да қатар өмір сүріп келе жатса да кейіпкеріміздің жаны жаралы, күрсінген күйі терезеге ұзақ ойланып қарап тұрды. Бұл ананың қызына деген ешкімг­е айта алмаған са­ғынышы еді. Мен оның көзінен сондай шарасыздық күйді ұқтым. Ал кейіпкерім Ерлан туралы сіздің ойыңыз қандай? Ол неге қызын іздеп, жасаған күнә­сінен арылғысы келмейді? Соған менің ойым жетпеді. Осы сұрақ көкейімде сайрап тұр. Көріп қалсам бір күндері сол сұрақты қоя алар ма екенмін? Сіз қалай ойлайсыз?

Қазіргі кейіпкеріміз Айгүл қалаға қарасты бір ауылда төрт перзентімен, Сабыр атты күйеуімен бақытты өмір сүруде. Пәтерден-пәтерге көшіп, қиыншылық көрсе де қазіргі таңда баспанасының іші баланың шаттығына толы. Ал Айгүлдің көз алдына үнемі қызының тағдыры, қызының өмірі көлбеңдеп келе береді. Кейіпкеріме жан жарасы жазылар  күн тусын деп тілеймін.

(Кейіпкерлердің  есімдері  өзгертілген.)

Гүлмира  МОЛДАХОЖАЕВА

 

Пікір қалдыру


Қорғаныш коды
Жаңарту

Күнтізбе

< Мамыр 2019 >
    1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 24 25 26
27 28 29 30 31    

Сауалнама

Аса мәртебелі шенеуніктердің қылмысқа шатылып жатқандығы нені аңғартады?
 

Ауа райы

Валюта бағамы

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі валюталардың ресми бағамдары