Өзекті мәселелер

  • 13.06.19

    Ежелден халық педагогикасы ұрпақ тәрбиесінің қайнар көзі болып келді және бұл бағытта жас ұрпақтың болашағына берік байлам жасалды. Әсіресе, дарабоз қарттарымыздың даналық ойы, салиқалы сөз саптау үлгісі, өмір белес­терінен  көрген-білгенін, ғибратты әңгімелерін  тәрбие құралына айнал­дырып, одан жақсылыққа ұмтылу, ынтымақ­қа ықылас қою, бауырмалдық қасиетк­е бет бұру секілді тағылымның түрлі ө...

    Толығырақ...
  • 13.06.19

    Бүгінде басы ауырып, балтыры сыздамайтын пенде жоқ. Сырқаттанған адамның алдымен жедел жәрдемнің көмегіне жүгінетіні белгілі. Дәрігердің ауырған жерін тәптіштеп сұраса, көпшіліктің дертінен айыққандай күй кешетіні тағы бар. Алайда «103» қызметкерлерінің әр күні сын сағатқа толы. Көбісі ем-дом жасауға дайын арашашы жандардың сан түрлі жағдай мен оқиғаны бастан кешетінінен бейхабар. Бұған...

    Толығырақ...
  • 13.06.19

    Тоқсаныншы  жылдардығы тоқырау көптің есінде ғой. Жоспарлы экономикадан нарықт­ық экононмикаға бет бұрып, жаңа белесті бағын­дыруға бой түзедік. Бұқара бұған бірден үйрене қойған жоқ. Әркім «балапан басына, тұрымтай тұсына» кетті. Ал отба­сы ошақ қасында болған әйелдер ала  дорбасын асынып, көшеге шықты. Сауда-сат­тықпен айналысты. Ал еркек­ кіндіктің кейбірі көше кезіп кетсе, енді бірі арақ-ша...

    Толығырақ...
  • 13.06.19

    «Бірінші байлық – денсаулық». «Қазалы арнаулы әлеуметтік қызметтер орталығы» мемлекеттік мекемесінің есігінен аттаған бойда осы аталы сөз ойға оралды. Жоқ, басқаша ойлап­ қалмаңыз. Ауладағы самал желмен­ тербелген әсем гүлдер, жайқалған саялы талдар, жеміс ағаштары, сүйкімді иісі танауды қытықтаған балғын жоңышқа, жүйектерді қуалап, сылдырай аққан тіршілік нәрі, баршасы мұнда шаруасына мығым ие...

    Толығырақ...
  • 13.06.19

    Әдетте, футболда көбінесе шабуылшылар­ға аса мән береді. Алайда­ команданың жеңуіне қақпашылардың үлесі зор екенін бірі білсе, бірі білмес. Үздік қақпашы найзағайдай жылдам реакц­иясымен, болаттай төзімді жүйкесімен және де дұрыс позиция таңдай білетін ақылымен командасына сеп­ті­гін тигізеді. Әсіресе, ойын тағдыры шешіле­тін «пенальти» секілді шиеленісті ойын кезін­де­ қақпасын голдан қор­ғап,...

    Толығырақ...
ТАУ ТӨСКЕЙІНДЕГІ ТОЙ
06.06.2019 11:34

Таң атар-атпастан көзді тырнап ашып, тауды бетке алдық. Жол бастаушы – аудандық «Жаңақорған тынысы» газетінің ұжымы. Қара жолда жүйткіген «қара айғырымыз» тау төскейінің ойпаңы мен қыраңына бой бермей келеді. Бас редактор һәм «бас шопыр» Нұрлат Байгенже жол қуып, қалғандарымыз сөз қуып, кен орындарының «кереметіне» көз тігіп келеміз. Аспанмен тірескен тау шыңы кенттен шыққанда көзіміздің алдында, мұрнымыздың астында ғана тұрған секілді еді. Манаураған Қаратауға жетіп болмадық. Көш-керуен секілді бір-біріне жалғасқан тау сілемдері маған бейне бір татулықтың үлгісіндей көрінді. Баурайындағы жасыл желек адамдарды өзіне сүйсіндіріп қаратудан таңған емес. Байқаймыз, малшылар слеті өтетін жақты маңайлағандардың жүрісі қауырт, қарасы қалың.

Құдайдың құдіретіне былтыр да куә болғанбыз! Табиғаттың жаратылысын, таңғажайыбын айтамын. Әлгінде мен жазған бір-біріне жалғасқан тау сілемдері «Үсен бауына» кірер жолда сап тыйылып, белгілі бір қашықтықтан соң қайта басталады. Кәдуілгі дарбаза дерсің. Қаратаудың қатпар-қатпар тастары жаңа ғана пышақ жанығандай жалт-жұлт етеді. Орта жолда тұп-тұнық бір бұлақты лайлап кешіп өткеніміз есімде. Сай-саламен құлдилай аққан су «Үсен бауында» үлкен маңызға ие екен. Тіршілікке жан бергені күретамыр іспеттес екендігін айғақтайды. Осылайша, Жаңақорған ауданындағы дәстүрлі  V малшылар слетіне кезекті рет келіп қалдық.

Былтыр облыс әкімі Қырымбек Елеуұлы осы жылы малшылар слетін республикалық деңгейде өткізуге ұсыныс білдірген еді. Сондықтан болар, малшылар мерейіне Атырау, Ақтөбе, Батыс Қазақстан, Жамбыл, Қарағанды және Павлодар облыстарының аграрлары қатысты. Сондай-ақ, Қызылорда облысының әкімі Қырымбек Көшербаев, ҚР Ауыл шаруашылығы министрі Сапархан Омаров, «ҚазАгро» Ұлттық басқарушы холдингінің басқарма төрағасы Ербол Қарашөкеевпен қатар, қаржы институттары басшылары, мал шаруашылығы ғылыми-зерттеу институттарының жетекші ғалымдары төбе көрсетті.


МАЛ  ШАРУАШЫЛЫҒЫНЫҢ  МӘСЕЛЕСІ  ҚАНДАЙ?

Слет бағдарламасы бойынша алғашқы күні малшылар тойына келген қонақтар Машбек Нәлібаев ауылына жол жүріп, ондағы «Бақытжан» шаруа қожалығының жұмысымен танысты. Әулиеата, ақбас және ангус тұқымды ірі қара мал өсіретін репродукт­ивті шаруашылық алаңында мал шаруашылығы саласын дамытудың өзек­ті мәселелері бойынша бейресми кездесулер ұйымдастырылып, қатысушылар өзара тәжірибе ал­масты.

Ал, түс қайта кент­тегі Мәдениет са­ра­йында «Мал шаруа­шылығын дамытудың өзекті мәселелері» туралы семин­ар ұйымдастырылды. «Ауруын жасырған өледі» дегенді­ ұстанған малшылар қауымы жиында селекциялық мал шаруашылығын дамыту және ауыл шаруашылығы өнімдерінің бәсекеге қабілет­тілігін арттыру мәселелерін талқылады.­

Семинарды облыстық ауыл шаруашылығы басқармасының басшысы Бақыт Жаханов ашып, жүргізіп отырды. Ал­ғашқы сөз кезегін «Мал шаруа­шылығын мемлекеттік қор­ғаудың қазіргі өзгерістері» атты тақырыбында баяндама жа­саған ҚР Ауыл шаруашылығы министрлігінің мал шаруашылығы өнімдерін өндіру мен өңдеу департаменті дирек­то­рының  орынбасары Қ.Мутаев алды. Десе де, министрліктен келген қонақтың баяндамасы залда отырғандарға ұнай қоймад­ы.

Одан соң облыстық ауыл шаруашылығы басқармасының басшысы Бахыт Жаханов «Мал шаруашылығы саласы бойынша атқарылған жұмыстар мен міндеттер» туралы баяндама оқыса, Жаңа­қорған ауданының әкімі Ға­лым Әміреев семинардың бағдарламасында болмаса да, ауылға елдің түкпір-түк­пі­рінен қонақтар келіп жатқан соң өз ойын айтуды жөн санапты.

«Ауданда облыстағы төрт түлік малдың барлығы өсірі­леді. Тіпті, кейбірінен 40 па­йызға дейін үлес салмағымыз бар. Мысалы, уақ малдан. Ауыл шаруашылығы саласында «Мал шаруашылығымен бизнес ретінд­е айналысуға бола ма?» деген сұраққа жауап айтып көрейін» деген аудан әкімі семина­р жұмысына білек сыбана­  кірісті.

- Біздің аудан республикада жаппай кәсіпкерлікті дамы­туда 1-орында тұр. Рейтингте 2-орынға қойған, шын мәнісінде біз 1-орындамыз. Оның ішінде қаржы алудан, азаматтарды кәсіпкерлікке тартудан алдамыз, - деген Ғ.Әміреев ауданда мал шаруашылығында атқа­ры­лып  жатқан жұмыстарға, кей­бір мәселелерге тоқталып өтті.

Төртінші болып мінбеге көтерілген «Микробиология және вирусология ғылыми-өндірістік орталығы» ЖШС-нің бас директоры, академик А.Саданов «Ауыл шаруашылығы саласына арналған отандық биологиялық препараттар» тақырыбында баяндама жасады. Академик жиналған қауымға фитобацирин, ризовит-АКС, фосфобацирин С, казбиосил, полилактовит, бентовак, лакто-АС сынды пре­параттармен таныстырды. Мұның барлығы мал шаруашылығы жұмыстарын жеңілдетуге, дамытуға арналған заттар көрінеді. Өз сөзінде А.Саданов отандық препараттардың нәтижелігіне кепіл болатынын айтты.

«Мал шаруашылығының қазіргі жағдайы мен болашағы» тақырыбында Қазақ Ұлттық Аграрлық университетінің мал шаруашылығы өнімдерін өн­діру технологиясы кафедра­сының меңгерушісі, академик, профессор, ҚР мемлекеттік сыйлығының иегері А.Омбаев біраз  мәселе көтерді.

- Есептеп қарасақ, біздің азығымыз мал басына шаққанда жетпейді. Мал азығы 58 пайыз­ға ғана қамтамасыз етеді. Мал азығын дұрыс пайдалану оның өсімділігін көбейтеді, - деді ол. Сондай-ақ, профессор «Қа­зақтың тұңғыш айналысқан ғылымы – мал шаруашылығы» деген пікірді де айтты.

Семинардың күн тәртібі бойынша «Қолдан ұрықтан­дыру арқылы  шаруашылықтағы малдардың тұқымдық қасиетін жақсарту және өнім­ділігін артты­ру» тақырбында Б.Ма­хато­в (Республикалық мал шаруаш­ылыған асылдандыру орталығы «Асыл түлік» АҚ-ның басқарма төрағасы, ауыл шаруашылығы ғылым­дарының докторы, профессор), «Қара­көл қой шаруашылығының қазіргі жағдайы» тақыры­бында Х.Үкібаев (Халы­қаралық қаракөл қойын өсірушілер ассоц­иациясының презид­енті, академик), «МІҚ малының «Әулие­көл тұқымын өсіру­дің маңыздылығы және республика бойынша таралуы» тақырыбында Н.Бисекеновтер (Әулиекөл тұқымы бо­йын­ша республикалық палата директоры) баяндама жасап, тақырыптарының маңыздылығын айтып, мәселенің шешімін ұсынды.

 

ЕҢБЕКТІҢ   ЕСЕЛЕНІП, ЕЛЕНГЕН  УАҚЫТЫ

Слет аясында жергілікті ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілердің ауыл шаруашылығы өнімдері, ветеринарлық техника және жабдық­тарының көрмесі ұйымдас­тырылды.

Слеттің салтанатты ашы­луында облыс әкімі Қырымбек Көшербаев соңғы жылдары мемлекеттік қолдаудың арқасында мал шаруашылығында тұрақты даму тенденциясы қалыптасып, агроөнеркәсіптік кешеніне бағытталған инвестициялар еселеп өсіп жатқанын  атап  өтті. Мәселен, соңғы 5 жылда аграрлық салаға салынғ­ан инвестиция көлемі 27 есеге ұлғайып, экспортта­латын өнім түрлері 3-тен 16-ға дейін  артқан.

- Мал шаруашылығына тұ­рақты қолдаудың арқасында облыс­та мал басы өткен ғасырдағы ең көп болған (1993 жыл) саннан асты. Соңғы 5 жылда ет өндірісі 2,8 есеге, ал сүт өндірісі 1,7 есеге артты. Елбасы «Аграрлы­қ сектор – экономиканың жаңа драйверіне айналуы» қажеттігін ерекше атап көр­сетіп, аграрлықтардың алдына еңбек өнімділігін және қайта өңделген өнімдердің экспортын 2,5 есеге арттыру туралы мақсат­ қойғанын жақсы біле­сіздер. Осы тапсырмаларды орындау мақсатында біз облыстың­ ауыл шаруашылығы өнімдерін өткізу рыноктарына кешендік маркетингтік зерттеулер жүргізіп, нәтижесінде, облыстың агроөнеркәсіп кешенін 2022 жылға дейін дамуының «Агрока­ртасы» әзірленіп, іске асырылуда. «Агрокарта» аясында ауыл шаруашылығы өнімдерін экспорттау көлемін 2021 жыл­ға қарай 5 есеге дейін ұлғайту жолдарын айқындадық, - деді аймақ басшысы.

Агрокарта аясында мал шаруа­шылығы саласында бірқатар ірі жобалар іске асырылуда. Мәселен, «Сыбаға» бағдарламасымен шетелден асыл тұқымды ірі қара малы жеткізіліп, облыста 8 репродуктивтік шаруашылық ұйымдастырылды.

Сонымен бірге, аймақ халқын сапалы экологиялық таза табиғи өнімдермен қамтамасыз ету үшін облыста 1200 басқа­ арналған сүт өндіру кешенінің, мың басқа арналған 2 бордақылау алаңдарының құрылысы жүргізілуде. Ет, сүт шаруа­шылығын дамытумен қатар, облыста 5 құс шаруашылығы ұйымдастырылып, жұмыртқа өндірісі 1,6 есеге артты.

- Барлық салалық ұйым өкілдерінің қатысуымен өткен осындай­ ауқымды шараға қатысқаныма қуаныштымын. Мем­лекетт­ік «Сыбаға» бағдарламасын кезінде алғашқылардың бірі боп Қызылорда облысының қолдап, жүзеге асырғанын және жақсы нәтиже көрсеткенін ерекше атап өткім келеді, - деді ауыл шаруашылығы министрі Сапархан Омаров.

Осылайша, облыста ет экспортын қамтамасыз етудің негізі қаланды деп айтуға болады. Өңірде жылына 25 мың бас мүйізді ірі қара малын бордақылайтын ірі және орта мал бордақылау алаңдары жұмыс істейді. Облыстың аусыл ауруынан буферлік аймақтан шығуының арқасында Иран, Біріккен Араб Әмірлігі, Монғолия, Ресей және Өзбекстан­ға тірілей қозы, ірі қара малын етке экспорттау басталды. Ет өнімдерінің экпортын ұлғайту үшін биыл жылына 5 мың тонна ет өнімдерін өндіретін халықаралық стандарттарға сәйкес келетін ет комбинаты іске қосылатын болады. Келешек­те ет-сүйек ұнын өндіретін, балық жемін шығаратын­ және жүн, тері өңдейтін өндірістерді дамыту жоспарлануда.

- Биыл облыста 5-ші рет малшылар слеті өткізіліп отыр. Алты облыстан делегаттар келді. Малшылар слеті – тәжірибе алмасатын, өзекті мәселелерді талқылайтын, малшы қауымның еңбегі еленетін шара. Жыл сайын облыста мал саны да өсіп келеді, жем-шөп бағытында егістік көлемін де ұлғайтып жатырмыз. Әрине, мәселе де жоқ емес. Мемлекеттік қолдаудың арқасында ауыл шаруашылығында дамудың­ бар екенін байқап отырмыз, - деді облыстық ауыл шаруашы­лығы басқармасының басшысы Бақыт Жаханов.

Дәстүр бойынша слет аясында аграрлық саланың ең үздік қызметкерлерін 11 номинация бойынша марапаттау рәсімі өтті. Оның ішінде асыл тұқымды мал өсіретін үздік репродуктор шаруашылық; ет бағытындағы ауыл шаруашылығы кооперативі; үздік сүт бағытындағы ауыл шаруашылығы коопера­тиві; үздік мал өнімдерін өңдеу кәсіпорны; үздік құс шаруашылығы; үздік бақташы; үздік шопан; үздік жылқыш­ы; үздік түйекеш; үздік ветеринар; мал шаруашылығы саласының дамуына үлес қосқан үздік БАҚ өкілі секілді номинациялар бар.

- Мен – жылқышымын. Қарамағымда 200 жылқы бар. Оның 80-90 пайызын аман алып қалдық. Бүгін еңбегім еленіп, марапат биігінен көрініп жатқаныма қуаныштымын. Елбасы, облыс­ әкімі және сіздер бағалап жатырсыздар. Шынын айтай­ын, қуаныштымын! - деді «үздік жылқышы» номинациясының иегері жалағаштық Нұрлан Жұбанов.

«Ең үздік БАҚ өкілі» номинациясы әріптестеріміз «Qyzylorda» телеарнасының редакторы Тәжімұрат Әлжанов пен Сырдария аудандық «Тіршілік тынысы» газетінің тілшісі Балтабай Ордабековтерге бұйырды. Іс-шара концерт­тік бағдарлама мен ұлттық спорт түрлері бойынша сайыстармен жалғасын тапты.

Осылайша, Қаратау төскейіндегі малшылардың бесінші тойы да өз мәресіне жетті. «Мал-жаның аман ба?» деп амандаса­тын дана халықтың ұрпақтары атакәсібіне жан бітіріп, еңбектің еселенгенін елейтіндей деңгейге жеткені бізді  шын  қуантады.

Рыскелді  СӘРСЕНҰЛЫ

Бағдат  Есжанов (сурет)

 

Пікір қалдыру


Қорғаныш коды
Жаңарту

Күнтізбе

< Маусым 2019 >
          1 2
3 4 5 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30

Сауалнама

Аса мәртебелі шенеуніктердің қылмысқа шатылып жатқандығы нені аңғартады?
 

Ауа райы

Валюта бағамы

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі валюталардың ресми бағамдары