Өзекті мәселелер

  • 18.07.19

    Жалпы, қай жерде болмасын статистиканың орны бөлек. Статис­тика – адам сүйсініп не күйініп оқитын бірден-бір ақпарат. Яғни, ол – әрдайым оқылымды материал­. Сондықтан  болар, Ұлттық экономика министрл­ігі Статистика  комитетінің  http: //stat.gov.kz/ сайтын әлсін-әлсін шолып тұратынымыз бар. Бұл жолы біз өз облысымызға қа­тысты біршама сандық деректерге тап болдық. Оны жүйелеп, оқырман ...

    Толығырақ...
  • 18.07.19

    Қызылордада құрылыстың қарқынды дамы­ғаны соңғы бесжылдық десек, асыра айтқандық емес. Алдымен тұрғындарды әлеуметтік нысандармен қамтуды басты бағыт санаған жергілікті басшылар қаладағы көпқабатты тұрғын  үйлердің де көптеп бой көтеруіне мән берді. Оған соңғы 6 жылда облыста 2 млн шаршы метрден астам тұрғын үй пайдалануға берілгені дәлел. 2013 жылы 270 мың шаршы метр тұрғын үй салынса, 2018 жы...

    Толығырақ...
  • 18.07.19

    Бүгінгі күні ауданда балық шаруашылығы саласы қарқынды дамыды деп айтуға толық негіз бар. Өйткені балық шаруашылығы өңір экономикасының дамуына және халықтың әлеуметтік жағдайының жақсаруына, оларды жұмыспен қамтамасыз етуде маңызды рөл атқарып отыр. Себебі Арал теңізі мен Сырдария өзенінің жағасында қоныстанған жергілікті халықтың өмірі мен тұрмысы балық шаруашылығымен тығыз б...

    Толығырақ...
  • 18.07.19

    «Рас, үйленбей тұрып әйел­ді «ашсам – алақанымда, жұм­сам – жұдырығымда ұстаймын» дегеннің бірі мен едім» деп бас­тады автобуста отырған жігіт ағасы. Өзі ащы судан аздап ұрт­тап алғанға ұқсайды. Сәлден соң салбыраған басын қисаң­дата көтеріп, көзін жартылай ашып-жұмып «менде бәрі бар еді, көлігім де, үйім де...» деп тағы налыды. Ал, әйелін айт­қандағы байғұстың жыларман түрі мен шарасыздықтан с...

    Толығырақ...
  • 18.07.19

    Сүйріктей саусақ, сәнді тырнақ – кез келген қыз-келіншектің арманы. Тырнағын әсемдеу әйелге сенімділік сыйлайды. Өз-өзін бағалайтынын байқатады. Бүгінде гельді тырнақ бояуын қолданбайтындар сирек. Екінің бірі осы әдісті жасатады. Оның кәдімгі бояудан артықшылығы көп. Бір айға дейін жылтыр әрі тартымды түсін сақтайды. Бірақ... Сұлулыққа құштарлық денсаулыққа қауіп төндіруі мүмкін. Ма...

    Толығырақ...
ҚАУЫН-ҚАРБЫЗДАН ҚАУІП БАР МА?
11.07.2019 10:25

Шілде басталмай, сауда орындарында қауын-қарбыздың саудасы­ қызды. Бау-бақша өнімдерінен көз сүрінеді. Нарықтағы бағалары былтырғы­мен  салыстырғанда  қымбаттау.  Қарбыздың  келісі  80-100, қауынның келісі 200-300 теңгеден сатылуда. Бірақ көпшілік  бағамен санасып жатқан жоқ. Шөл басатын әуес асты қалтасына қарамай алып жатыр. Негізі бақша өнімдері  шілде айының соңына таман піседі.  Тамыздан бастап, жергілікті  сауда  орындарына  шығарылады. Алайда дәмді жемістен бас  тартатын  адам  жоқ. Күнделікті тұтынатын өнімнің  сапасына алаңдау­шылық білдірген қала тұрғыны Нұриддин Бақ­қожа редак­ция­мызға хабарласқан болатын. «Қазіргі қауын-қарбызды жеуге бола ма?  Адам денсаулығына  қауіпсіз бе?» деген  сауалын аяқсыз  қалдыр­мадық.

 

БАЗАР  және  БАҒА

 

Қызылорданың көк­өніс және жеміс-жидек базарына келдік. Күн күйіп тұр. Сынап баға­на­сы 40 градустан асқан.­ Оған қарап жатқа­н сатуш­ылар жоқ.  Қаз-қа­тар тізіліп, қауын-қарбыз сатып тұр. Бау-бақша өнім­дері қаламызға маусым айы­нан бастап әкелінді. Көбісі – оңтүстік  өңіріндегі Түркістан, Жетісай, Шардараның бау-бақша­ өнімдері. Тау-тау болып үйіліп жатыр. Бір-бірінен өтеді.

Көкөніс тасушылар мен сатушы­лар  жақындағаннан-ақ өнімдерін мақтай жөнеледі. Ерте піскен жемістер мен көкөністердің қауіпсіз екендігіне сендіріп  жатыр. Дәмді, тәтті деп алмасыңа қояр емес. Бірі  «мына қарбыздың  іші қып-қызыл, дәмі тіл үйіреді» десе, бірі «мына қауын тәтті» деп алдыңа тартады.

– Тереңөзектің  тұрғынымын. Қауын-қарбызды Жетісайдан әкелемін. Нарықтағы бағасы адамдарға қолжетімді. Алушылар көп. Ал қауын сәл қымбаттау. Алғашқыда сатылым кезінде  көпшілік сапасына күдікпен қарады. Бірақ өнімдердің ден­саулыққа зияны жоқ. Тұтынған адамдар алғыс айтпаса, шағым түсірмеді, - дейді  сатушы Балапан Қадырова.

Базарда  қарбыз  келісі 80-100 теңге, ақ қауын 60-80, әңгелек 200-300  теңгеден сатылуда. Мұнда келіп, бау-бақша өнімдерін саудалаушылардың қатары көп. Олардың бір-екеуімен тілдесіп көрдік. Көпшілігі  қауын-қарбыздың сапасына көңілі толмайтынын айтты.

– Бала кезімізде қауын-қарбы­з қандай еді. Дәмі тіл үйіретін.  Тәттілігі  таңдайыңнан кетпейтін. Әсіресе  ыстық  күнде­рі қарбыздың бір тілімін  жесең, шөлің  басылатын. Қауындар шекер татып тұратын еді. Қазіргі қарбыздың дәмі жоқ. Есесіне тыңайтқышы көп, - дейді қала тұрғыны  Мұрат  Аяпов.

Ал зейнеткер Айнық Сарбасов сатушылардың  тірлігіне таңға­латынын жасырмады. Оның айтуынша, сатылымдағы  қауын-қарбыздар адам денсаулығына қауіпті. Өзі бұл өнім­дердің ешқайсысын сатып алмайтынын, тіпті немерелеріне жегізбейтінін  айтады.

Сатушылар да бақша өнім­де­рінің  тыңайтқыштардың  күші­мен өсетінін жасырмады. Алайда  ондай  өнім көбіне сәуір-мамыр айларында кездеседі.  Ал жаз мезгілінде қорқудың қажеті жоқ.

 

ӨНІМ   САПАҒА   САЙ   МА?

 

Қауын-қарбыз қаншалықты қауіпсіз? Тұрғындардың жеуіне бола ма? Жуырда қызылордалық мамандар «Қауіпсіз азық-түлік өнімдерін таңда» акциясы ая­сында көкөніс саудасын  бақылады. Бау-бақша өнімдерінен 1099  сынама  алын­ған. Оның  ішінде 53 қарбыздан нитрат анық­талған.

– Қалыпты нитрат 60 миллиграмнан аспауы керек. Біз кәсіпкерлерге өнімнің  сапасыз екенін түсіндіреміз. Алдын ала ескер­теміз. Оларға «сапасыз өнімді сауда қатарынан алып таста, сатпа» деп айта алмаймыз. Көпшілік  өнім­нің сертификатын СЭС-тен алады. Солар рұқсат береді деп ойлайды. Сауда сөрелеріне түспес бұрын дақыл­дар фитосани­тар­лық тексеріс­тен өтеді. Қарбыздар мен қа­уындардың карантинді құжаттары болуы керек. Фито­сани­тар­лық сараптама қоры­тындылары бойынша бақша дақылдарын­ың құрамында нитраттың тиісті мөлшерден асатыны анықталған жағдайда, өнім саты­лым­ға жіберілмейді, - дейді Қызыл­орда  облысы тауарлар мен көр­сеті­летін қызметтердің сапасы мен қауіпсіздігін бақылау департа­ментінің қоғамдық тамақтану объектілерінде  жұқпалы емес ауруларды ба­қы­лау  және қада­ғалау бөлімінің басшысы Динара­ Жаңабер­ге­нова.

Бөлім басшысы Д.Олжабайқызының айтуынша, бұрынғыдай сауда орындары мен базарлардағы өнімдер бақыланбайды. Жоспарлы түрде тексерілмейді. 2018 жылдың маусым айынан бастап,  кәсіпкерлерді тексеруге мораторий жарияланған. Тек тұрғындар тарапынан түсірілген арыз-шағым ескеріледі. Алайда бүгінге дейін қызылордалық­тардан түскен шағым болмаған.

– Қарбызды әлі жеген жоқпын. Жергілікті, отандық өнімді сатып алуға  кеңес беремін. Қазақстандық  бау-бақша өнім­дері шетелдік өнімдерге қарағанда сапалы және қауіпсіз,-дейді Д.Жаңа­бергенова.

Акция алдағы уақытта да жалғас­ады. Тұрғындар арнайы зертханаларда  сатып  алған  көкөністерінің сапасын тегін тексерте  алады.

 

МАМАНДАР   НЕ  ДЕЙДІ?

 

Қауын-қарбызды сатып аларда­  нені  ескеру  керек?  Құлақ  түрейік.

– Қауын-қарбызды тұтын­ғанда гигиеналық тазалықты қатаң сақтаған жөн. Мысалы, сатып­ аларда тәтті дақылдардың сыртын мұқият тексеріп, үйге әкелген соң алдымен жақсылап жуу керек. Қабықтарында артық сызат, жарық болмауы тиіс. Тілінгені де керек емес. Содан соң қауын-қарбызды түбіне дейін жемеген дұрыс. Себебі онда нитраттар көп жиналуы мүмкін. Әсіресе, сәбилер улануға бейім келеді. Жасқа толмаған балала­рға сақ болу қажет. Жал­пы,­ қауын-қарбыздар  кө­леңкелі орындарда, жерден  20  сантиметр  биіктікте сақ­талуы керек. Сондықтан көше бойындағы қарбыздарды алуға құмартпаңыз. Оның үстіне, көліктен шығатын газ да сіңіп қалуы мүмкін. Ал тоңазытқы­шта қауынды бір күннен артық сақтауға бол­майды, - дейді мамандар.

Қып-қызыл қарбызды кім жақсы көрмесін? Оның адам ағзасына пайдасы көп. Ми белсенд­ілігін арттырады. Артық салмақтан арылтады. Холес­теринді түсіреді. Қуық пен бүй­ректің қабынуын басады. Күніне екі келі қарбыз жеу қан­аздықтан құтқарады екен.  Алайда әуес ас­тың уа­қы­ты ер­те. Мамандар шіл­де­нің аяғында  бақша өнім­дерін жеуге болатынын айтады. Ал қазір қа­уын-қарбыз жеуге асықпаған  жөн.

Қ.НҰРҒАБЫЛ

 

Пікір қалдыру


Қорғаныш коды
Жаңарту

Күнтізбе

< Шілде 2019 >
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31        

Сауалнама

Аса мәртебелі шенеуніктердің қылмысқа шатылып жатқандығы нені аңғартады?
 

Ауа райы

Валюта бағамы

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі валюталардың ресми бағамдары