Өзекті мәселелер

  • 15.08.19

    Қала әкімдігінде шаһар басшысы Нұрлыбек Нәлібаевтың төрағалығымен аппарат отырысы өтті. Бұған дейін мәжіліс залында ине шаншар орын болмайтын. Бұл жолы орын бос болды. Шамасы, ақжағалылар тамылжыған тамызда тынығуды жөн санаса керек. Жә, бастысы, ол емес.
    Аппарат мәжілісінде екі мәселе таразыға тартылды.

    ...
    Толығырақ...
  • 15.08.19

    Өткен аптада Жаңақорған ауданы, Жайылма ауылдық округінде қарбыз шырынын шығаратын цех алғашқы өнімін сынақтан өткізді. «Енді Жайылмада қарбыз кластері дамиды» дейді білетіндер. Лайым солай болғай! Естеріңізге салайық, осыдан тура 6 ай бұрын өңірлік коммуникациялар қызметінде өткен брифингте сүйінші жаңалықты Жаңақорған ауданының әкімі  Ғалым Әміреев бірінші болып жеткізген-ді. Сол кезд...

    Толығырақ...
  • 15.08.19

    Жасыратыны жоқ, қоғамда мүмкіндігі шектеулі жандардың көп нәрсеге мүмкіндігі жоқ деген қате пікір әлі де бар. Алайда әр пенденің бұйыратын өз несібесі бар. Біреудің қолынан келмеген іс екінші адамның қолынан тууы мүмкін. Сол секілді айналадағы мүмкіндігі шектеулі азаматтардың еңбекпен жетіп жатқан жұмыстарына қолдау көрсетіп, шынайы баға беруді міндет санағанымыз жөн. Сондай өмірге құштар, ...

    Толығырақ...
  • 15.08.19

    Кәсіпкерлік дамыса, еліміз де өркениетке өрлейді. Жұмыссыздық азаяды. Нарық халыққа қажеттіні қамтиды. Шағын және орта бизнесті дамыту мақсатында қабылданған мемлекеттік бағдарламалар кәсіпкерлерге қолдауды арттырды. Іскерлік мүмкіндігін молайтты. Солардың қатарында сырдариялық тұрғындар да мемлекеттік бағдарламаның игілігін көруде. Мұны облыстық кәсіпкерлік және туризм басқармасы  мен ...

    Толығырақ...
  • 15.08.19

    Сәрсенбінің сәтті күнінде өңірлік коммуникациялар қызметінде облыстық дене шынықтыру және спорт басқармасының басшысы Олжас Әкімовтың қатысуымен брифинг өтті. Бір ерекшелігі, Олжас Азатұлы қашанда өзімен бірге спорттың әр түрінде жеңімпаз атанып, ел намысын қорғап жүрген қызылордалық өрендерді баспасөз мәслихатына  ертіп әкеліп, БАҚ өкілдерімен бетпе-бет жүздестіреді, кері байланыс орна...

    Толығырақ...
НЕГЕ ПАРА БЕРЕМІЗ?
25.07.2019 12:45

Бос орын жоқ, мамандар толық, жұмыссыз жүруге тағы болмайды. Адамдар не істейді? Амал жоқ, басшыларға сыйақы береді­. Заңсыз сый осылай басталады. Біреу сыйлықпен қызметке орна­ласады. Енді бірі лауазымын көтереді. Қолынан­ келгені үй кезегін жылжытып, баспа­на алады. Пысығы кезексіз жер иеленеді. Жасыра­тыны жоқ, әрбір пенде қандай да болма­сын,  мәселесін  ақшамен  шешуге  бейім.

Біздің жемқорлықты айыптауға етіміз үйренген. Сырттай мәселені айтып шағымданамыз. Ал пара беруші­  болмаса, алушы бола ма? Жемқорлықтың  індетке­ айналғанын  қалай жасырамыз? Екінің бірі параның­ қылмыс екенін біледі. Сөйте тұра аяғын тарт­пайды. Кейбіреулер қылмыс үстінде ұсталады. Бірақ ісі көпке жетпейді. Іле-шала жабылғанын, айыппұл төлегенін естиміз. Лауазымды  тұлғаларды  пара  берушілер  жолдан тайдырады. Бұл ойымызбен  біреу  келісер, біреу келіспес.

Кез келген ата-ана бала бақы­ты үшін «сүйінші» беруге асығады. Бұл – әлімсақтан келе жатқан салт-дәстүр. Әсіресе, перзентханаларда «сүйінші» беру сейілмейді. Жақыны перзентханадан шықса да дәрі­гер­ге «жақсы қарағаныңыз үшін рақмет» деп сый (көбінесе ақшалай) беретіндер көп. Ауруханаға жату үшін де ақша ұсынады. Баласы оқуға түссе, оқу орнының басшысына немесе қарамағындағыларға ата-ана «соғымын» апарады. Қызметке орналасарда бастығын риза қылуға тырысатындар қаншама. Міне, парақорлық осындай «сыпайылықтан»  басталады. Осыдан бірнеше ай бұрын қызылордалық полицей пара алды деп айыпталды. Шенінен айырылып, қызметінен шетте­тілді. Бұдан былай  ол мемлекеттік қызметке және басқару органдарына бас сұға алмайды.

Орын алған заңсыздыққа назар аударсақ. Әуелі көлік жүргізушісі жол ережелерін бұзады. Телефонмен сөйлесіп келе жатып, бір бағытқа арналған көшемен жүреді. Полицей оған ескерту беріп, айыппұл салады. Бірақ әкімшілік құ­қықбұзушылық хаттаманы рәсімдемейді. Әкімшілік құ­қықбұзушылықты қайталап жасап тұрғанын және жүргізу куәлігінен айыру жазасы көзделгенін айтады. Құжатынан айырылмау үшін 30 мың теңге талап етеді. Ал жүргізуші айыппұл сомасын азайтуды сұрайды. Қалтасынан және досын­ан алып, 2 мың теңгені полицияға береді. Сонымен айыпталушы Б. өзінің банк карточкасына 7000 теңге салуды тапсырады. Ақша аудармаған жағдайда қала аумағында көлігін тоқтататынын айтып, ұялы телефон нөмірін береді. Көлік жүргізушісі сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл ұлттық бюросының департаментіне арызданады. Жас полицей заңсыз әрекеті үшін жауапқа тартылды. Қызылорда қалалық соты оны пара ал­ғаны үшін кінәлі деп тапты. Полиция қызметкеріне 450 мың теңге айыппұл төлеу жазасы тағайын­далды. Бұл – бір ғана мысал.

Қызылордада  жем­қорлыққа қа­тыс­ты жайт мұнымен шектелмейді. Қазір медициналық анықтама да табыс көзіне айналған. Оқуға құ­жат тапсыру, жұмыс­қа орналасу, жүргізу­ші куәлігін алу үшін кезек күт­пейсің. Ебін тапсаң болды. 7500 теңгеге 083/е нысандағы медициналық анықтаманы қолға аласың. «ПрофМед» ЖШС дәрігеріне пара алды деген айып тағылды. Бұл «Жасырын сатып алушы» бақылау шарасында анықталған. Азаматтарды тиісті тексеруден өткізбей, қорытындыны куәландыру қоғамға қауіпті. Бұл жол-көлік оқиғаларына (нашақорлыққа бейім, психикалық ауытқуы бар азаматтардың көлік басқаруынан туын­дай­тын) алып келуі ықтимал. Нәтижесінде дәрігер жұмыстан  босатылған.

Ал сүтке су қосқан қызыл­ордалық лагерьлердің ісі тіптен сорақы. Олар балаларға ауызсу орнына тұрмыстық су берген. Тозған жатын төсек, қақпасы ашық, күзеті жоқ. Азық-түлік нормасы ас мәзірінен әлдеқайда аз екені анықталған. Шындығында облыстағы  балалар лагерінің қызметі сын көтермейді. Көп­балал­ы үйде өскен бала­ның «қарным ашты» деп үйіне қайтқаны  еркелік емес. Ондай баланың «ішкені алдында» еместігі әу бас­тан белгілі.  Тексеру  кезін­де 90 балаға бір келі фарш бөлінген. Тіпті жеміс-жидекті балалар ауызға алмайтын көрінеді. «Ақмешіт – адалдық алаңы» кеңесі біраз  заңсыздықтың  бетін ашты.

«Ақмешіт – адалдық алаңы» жобалық кеңсесінің жетекшісі Жандос Тұсмағамбетовтің мәлімдеуінше, медициналық пункт пен стоматологиялық кабинеттер  санитарлық  талап­қа сай келмейді. Бөлінген қаражат  жымқырылған. Бір балаға 10 күндік жолдаманың құны – 13 мың 600 теңге. Бір күнде лагерь басшылығы 111 мың 520 теңге үнемдеген. «Оған тамақ­тың  94  мың  300  теңге­сін қоссақ, жалпы 205 мың 820 теңге қайда?» деген сұрақ туындайды.

Кеңсе мониторингі бойынша жазғы демалыс маусымына «Жалын», «Ақтерек», «Сырдария» лагерьлері дайын болмаған. Сонда олар аз қамтылған, көпбалалы отбасыларынан шыққан балаларға жағдай жасау­ға құлықсыз болды ма? Тегін жолдамамен келгеніне мәз болсын деді ме, кім біл­сін?! Дегенмен, балалар демалысы үшін мемлекет қаражат төлейді емес пе?!

Жалпы, мұндай мысалдар аз емес. Қылмысы әшкереленбей,  сыйақы алуды тып-тыныш жалғастырып жүргендер қаншама. Балабақша басшылары парақорлықтан өзге, мемлекет қаржысын қымқырудың түрлі әдісін меңгерген. Бір бала жата­т­ын орынға екі баланы орна­ластырып, бір баланың тамағын екі балаға бөліп беретін фактілерге де ұшырасып жүр­міз. Одан қалды, заңсыз қо­сымша топтар ашып, одан түс­кен ақшадан мемлекетке салық төлемейтін меңгерушілер де бір төбе. Бұл да жазылмаған заңдардың  біріне  айналған.

Қай салада да жемқорлыққа қарсы күрес тоқтаған емес. Түрлі акциялар ұйымдас­ты­рылып, түрлі бағдарламалар дүние­ге келуде. Бірақ кеселдің  жеңілер түрі көрінбейді. Бір­неше ай бұрын мемлекет басшысы қазақстандықтарды жемқор­лыққа қарсы күреске шақырды. Президенттің ай­туын­ша, жыл сайын елімізде орта есеппен 2 мыңнан астам жемқорлық дерегі тіркеледі. Мыңнан аса адам жауапқа тартыл­ады. Қ.Тоқаев ауруды шұғыл түрде емдемесе, кеш бола­тынын  ескертіп, жемқорлыққа қарсы күресті күшейтті. Сөйтіп, президент биліктің жемқорлыққа қарсы іс-қимыл жоспарының жеті негізгі шарасын атап өтті. Бұдан былай пара алған қызметкер ғана жазал­анбайды. Басшысы да жұмыстан  кетеді.

«Алтын көрсе, періште жолдан таяды». Әзірге пара алуға құмартқандардың азайғаны байқалмайды. Оған статистикалық мәлімет дәлел. Деректерге сүйенсек, өткен жылы еліміз­де республикалық деңгейдегі 19, облыстық деңгей­дегі  98, қалалық және ау­дандық деңгейдегі 152 басшы қылмыстық жауапкер­шілікке тартылған. Қылмыстың денін әкімдіктер, ішкі істер  органдары мен квазимемлекеттік сектор қызметкерлері жасаған. Жемқорлықтың жоғары деңгейі білім, ауыл шаруашылығы, құрылыс және денсаулық сақтау саласында сақталып тұр. Сондай-ақ қағазбастылық та жағдайды ушықтыруда. Қағаз толтырудан қажыған жандар  не істейді?  Жұмысын бітіру үшін құжат қабылдайтындарға «сый-сияпат» береді.  Мұндай сәтте қарапайым адам қылмыс жасағанын емес, жұ­мысының аяқталуын ойлайды. Бүгінде қағазбастылық барлық салаға тән. Одан пара берушілердің, алушылардың азаймайтынын аңғару қиын емес.

- Биыл облыста сыбайлас жемқорлыққа  қарсы  іс-ша­ралар  бекітілді. Жемқорлықтың жолын  кесу мақсатында 95 ұсыныс енгізіліп, 83 іс қа­ралды. 67 тұлға тәртіптік жа­уап­кершілікке тартылды. Биыл 6 айда жемқорлыққа қатысты Қызылордада 25 тұл­ғаның ісі сотқа берілген. Өткен жылмен салыстырғанда жем­қорлық 5 пайызға өскен. 2018 жылы 77 іс болса, биыл 81 іске көбейіпті. Тіркелген қылмыстың басымы жергілікті атқа­рушы  органдары  салаларында, - дейді Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл Ұлттық бюросының облыс бойынша департаменті басшысының міндетін атқарушы Б.Жан­дарбеков.

Біраз  уақыт  бұрын  агенттік басшысы Алик Шпекбаев көпшіліктің назарын жағымсыз құбылысқа аударды. Оның айтуынша, бұл мәселе облыстар  мен  аудандарда және ауылдарда  туып  отыр.

«Біз стандарттарына тең келеті­н ЭЫДҰ елдерінде мұндай мәселе жоқ.  Біреуді біреу қабылдамайды. Ал тек­серулер  қашықтықтан  бақылау есебінен  жүргізіледі. Әр тексерушіге  іссапар  үшін  қаражат бөлінеді. Алайда олар бөлінген қаржыны пайдаланбайды. Қонақүйдегі жақсы нөмір, мейрамханадағы түскі, кешкі ас, қымбат сыйлықтар мен аңшылық әріптестерінің қалтасынан шығады», - деген еді  агенттік басшысы.

Шпекбаевтың сөзінше, қазіргі заманғы және кәсіби мемлекеттік аппарат үшін бұл мемлекеттік қызметтің беделін түсіреді. Мұндай заңсыздықтар үшін Қазақстанда қызметкер жұмыстан босатылып, нақты­ мерзім беріледі. Сонан бері шенеуніктер  жұмыстан кете бастады. Қатаң санкция  жемісін береді ме? Оны уақыт көрсетеді.

Бұдан өзге күн сайын орын алып жатқан жемқорлық фак­тіле­рінің саны қаншама. Ендігі үміт – сыбайлас жем­қорлыққа қарсы күресті күшейту­ бағытындағы 2015-2025 жылдарға арналған бағдарламада. Бұл мемлекеттік мекемелер мен ұйымдарға қадағалауды күшейтеді. Қазір шенеуніктер  пара  алудан  қорқатын болыпты. Ұсталып  жазағ­а  тартылғандарды  көр­геннен кейін шығар. Әйтпесе,  оңай  олжаны­ кім  жек  көрсін?

Иә, жемқорлықпен күрес шегіне жеткен жоқ. Жармасқан дерттен жуық арада арылмайтын сияқтымыз. Өйткені бұл кеселмен күресетін құқық қорғау саласы мамандарының өзі жемқорлар қатарын арттырып тұр. «Балық басынан шіріп жатқанда», әділдікті қайдан іздейміз?

Құттыбике   НҰРҒАБЫЛ

 

Пікір қалдыру


Қорғаныш коды
Жаңарту

Күнтізбе

< Шілде 2019 >
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 26 27 28
29 30 31        

Сауалнама

Аса мәртебелі шенеуніктердің қылмысқа шатылып жатқандығы нені аңғартады?
 

Ауа райы

Валюта бағамы

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі валюталардың ресми бағамдары