Өзекті мәселелер

  • 22.08.19

    Елімізде дәрінің көмегімен өмір сүретін азаматтар аз емес. Олардың дәрілік препаратсыз қауқары жоқ. Антибиотикке тәуелді науқасқа кім қарайды? Ақысыз берілетін дәрі-дәрмектерді кімдер, қайдан және қалай ала алады?

    ...
    Толығырақ...
  • 22.08.19

    Халық «Елін сүйген ер болар» дейді. «Ер жігіт ел үшін туады, ел үшін өледі» дейді тағы  да.

    Иә, ел намысы үшін ерлік­ке бара алар азаматтарды кебен­ек ішінде танып-білу аса маңызды.

    Кебенек – сыртқы киім. Оны көбіне-көп жорықта, аңшылықта киеді. Демек, бұл киімді кез келген адам кие алады. Олай болса, «Ерді кебене­к ішінде  таны» деген – ер жігітті киіміне қарап емес, жан дүниес...

    Толығырақ...
  • 22.08.19

    ТЫНДЫРЫМДЫ   ІС – НӘТИЖЕЛІ   КӨРСЕТКІШ

    Қаланың экономикалық тұрғыда дамып­, қалыптасуында стратегиялық міндет жүйелі түрде өз-өзін айқындап отырады. Шаһардың болашағына байлан­ысты әр жоспар, әр бағыт өзіндік құнымен маңызды. Осындай іргелі істерді атқару барысында Қызылорда қаласының әкімі Нұрлыбек Нәлібаевтың іскерлік һәм басшылық міндеті ж...

    Толығырақ...
  • 22.08.19

    Өткен бейсенбіде облыстық кәсіпкерлік және туризм басқармасының қолдауымен, өңірлік коммуникациялар қызметінің ұйымдастыруымен БАҚ өкілдері Шиелі ауданына баспасөз турына барды. Жолай біз бағыт алған өңірдегі баратын нысандардың тізімі қолымызға тиді. Риза болғанымыз, бір-біріне ұқсамайтын бес қызмет түрін жандандырып отырған шағын кәсіп иелерімен таныстық. Оның ішінде ауқымды жерді алм...

    Толығырақ...
  • 22.08.19

    192   ШАҚЫРЫМ  ЖОЛ  ЖӨНДЕЛЕДІ

    Елдегі көлік саласы маңызды рөлге ие. Оған сауда-экономикалық бағыттағы тауарлардың көліктің қай түрімен болсын тасымалдануы дәлел. Одан өзге аймақтар үшін республикалық, облыстық және аудандық маңызы бар жол­дардың  өзектілігі  жоғары.  Өткен  жылы осындай жолдар мен көшелерді дамыту­ға республикалық бюджеттен 1...

    Толығырақ...
ҚҰРБАН АЙТ – АЛЛАНЫҢ МЕЙІРІМІНЕ БӨЛЕНЕТІН КҮН
08.08.2019 12:20

Серікбай  қажы  ОРАЗ,

Қазақстан  мұсылмандары  діни басқармасының

төрағасы,  Бас  мүфти

Аса қамқор ерекше мейірімді Алланың­  атымен  бастаймын!

Исі мұсылман баласының ең ұлық мерекесі – құрбан айтқа айдан аман, жылдан есен жеткізген Алла тағалаға сансыз шүкірлер мен мақтаулар болсын.­

Құрбандық – үлкен тарих, ұлық ғибадат­. Ол сонау Ибраһим (ғ.с.) пай­ғамбар заманынан бастау алады. Құрбан шалу – пайғамбарлар атасы саналған Ибраһимнің (ғ.с.) сүннеті. Мұхаммед үмбетіне де құрбандық мұра болып жетті. Себебі, Адам (ғ.с.) атадан бастап, Алла елшісі Мұхаммедке (оған Алланың салауаты мен сәлемі болсын) дейін барлық пайғамбарлар діні ханиф, яғни бір Аллаға құлшылық ететін діні болды.

Зүлхиджә айының 9-ы – Арапа. Бұл күнді қажылар арапа жазығында күн батқанша құлшылық етумен және дұға-тілек жасаумен өткізеді. Ал, қажылыққа бармаған мұсылмандарға арапа күні ораза тұту – сүннет. Қасиетті хадис-шарифте: «Арапа күнінің оразасы өткен және келер жылдардың күнәларына кәфәрат (кешірім) болады», - делінген.

Бұл хадистен арапа оразасы өткен жыл жасалған қате-кем­шіліктердің кешірілуіне себепші болатынын айқын аңға­рамыз. Сонымен қа­тар, ауыз бекіткен пенде мен оның келер жылғы қате-кемшіліктері арасында тосқауыл болады дегенді білдіреді.

Алла Елшісі: «Бұл күні біз ең әуелі намаз оқудан бастаймыз. Сосын (үйге) қайтып, құрбандық шаламыз. Кімде-кім осылай етсе, біздің сүннеті­мізге сай амал еткені. Ал, кімде-кім (намаздан) алдын құрбандық шалса, ол бала-шағасына  арнап  сойған мал еті болып, құл­шылыққа (құрбандыққа) жатпайды», - деген.

Демек, құрбан айтты, яғни мереке күнін ең әуелі айт нама­зын оқумен бастаймыз. Пай­ғамбар Мәдинаға келгенде қала тұрғындарының ойын-сауық құратын екі күні болатын. Алла Елшісі: «Бұл қандай күндер?» - деп сұрағанда, мәдиналықтар: «Біз жаһилиет (надандық) дәуірінде бұл күндері ойын-сауық құратынбыз», - деп жауап береді. Бұған пайғамбарымыз Мұхаммед (оған Алланың салауаты мен сәлемі болсын): «Расын­да Алла осы екі күнді, бұлардан да қайыр­лы (жақсы) құрбан  және ораза (айт) күн­дері­мен  ауыс­тырды», - деген.

Құрбан айт күні толық жуы­нып (ғұсыл алып), ең жақсы иіссуды себініп, айт намазына бару – сүннет амал. Бұл амал күллі мұсылманды айт күндері жан мен тән тазалығының үйлесімді болуына үндейді. Өйткені, бұл – мереке. Мейрамның нышаны сезіліп тұруы тиіс.

Мұсылман баласы өзі ниет еткен құрбандықты өз қолымен бауыздағаны абзал. Өйткені, бұл – құлшылық амал. Сондықтан құрбандық ғибадатын кісі өзі орындағаны жақсы.

Жабир (оған Алла разы болсын) мынадай риуаят жеткізген: «Мен құрбан айт күні пайғамбармен бірге болдым. Ол кісі  құрбан айт құтпасын айтып болған соң мінберден түсті. Оның алдына бір қошқар­ әкелінді. Пайғамбар малды өз қолымен бауыздап: «Бисмиллаһи, Аллаһу Акбар! Бұл менің және менің үмбетімнен құр­бандық шала алмағандардың атынан», - деп құрбан шалды».

Мал бауыздай алмаған жағдайда қасапшының жанында тұрып, өз көзімен көргені дұрыс. Себебі, пайғамбарымыз қызы Фатимаға: «Құрбанды­ғыңа куә бол. Өйткені, құрбандықтың ең алғаш тамған қанымен барлық қате-кемшілік кешір­іледі», - деген  екен.

Құрбандыққа түйе, сиыр және қой (ешкі де) шалынады. Бұдан басқа мал түрлері құр­бандыққа жарайтындығы жайлы­ пайғамбарымыздан және сахабалардан жеткен хабар­ жоқ. Алла Елшісі: «Төрт нәрсе құрбандыққа жарамайды: соқырлығы анық мәлім соқыр мал, ауру екені анық көрініп тұрған мал, ақсақ-тоқсақ мал және жілік майы тым аз арық мал», - деген екен.

Айт күндері мұсылман баласы жұртпен бірге құрбандық шалып, сауап алуға ниет етеді. Қазан асып, мерекелік дастарқан жайып, айттық бергісі келеді­. Алайда мал базарда құрбандыққа шалынатын мал бағасы қымбаттап кететін жағ­дай­  жиі кездеседі.

Осы ретте қасиетті құрбан айт мерекесі қарсаңында отандастарымды игі амалдар мен сауапты шараларға атсалысуға шақыра отырып, құтты мейрамның құтын қашырмай, мал бағасын шарықтатып, пайдаға емес, сауапқа бөленуге үндей­мін.

Құрбандық – мал сою нау­қандық шарасы емес. Бұл – халық­тың ынтымағын нығайтып, елдің ауызбіршілігін күшейте түсетін айтулы мейрам. Бұл – Алла  тағаланың біз­ге  тарту еткен мерекесі.

Мұсылман баласының құлшылық амалдары жама­ғатпен және ауызбіршілікпен атқарылады. Құрбан айт соның үлкен айғағы. Бұл мереке исі мұсылманның бірлігі мен берекес­ін тағы да паш ете түседі. Біз «әһли сүнна уал жамағат»­, яғни пайғамбарымыздың және сахабал­ардың (көпшіліктің) жолын ұстанушы үмбетпіз. Қажылық, құр­бандық,  жамағатпен  оқылатын намаздар, т.б. игі амалдар мұсылмандарды бірлікке тәр­биелейді.

Хазіреті Омар (оған Алла разы болсын) хұтпа оқып тұрып, сөзінің арасында пай­ғамбарымыз Мұхаммедтің (оған Алланың салауаты мен сәлемі болсын):

«...Жамағатпен  болыңдар! Бөлінуден  сақтаныңдар...», - деген­ сөзін мінберде айт­қан.

Құрбан айт – ағайын арасын жақындата түсетін, көршілерді аралап, науқас адамдардың көңілін сұрап, кешірімшіл, кеңпейіл болуға шақыратын, бірлік пен берекеге бастайтын мүбәрак мереке. Айт – отбасылық мереке. Мейрам күні ата-анамызға, балаларға сыйлық үлестіріп, ағайын-көрші, туыс, бауырларды қонаққа шақырып, айрықша көңіл бөлу де – сауапт­ы іс.

Құрбан айт – мұсылман қауымын имандылыққа ұйытып, барша  адамды  қанағат  пен тәубеге шақыратын ұлық мейрам. Айт күні адамдар құр­бан шалумен ғана емес, сауап­ты, ізгі, қайырлы амалдарымен Раббысының разылығына, рақы­мына жақындай түседі. Өйткені, араб тіліндегі «құр­бан» сөзі «жақын болу», «жақындау» деген ұғымдарды біл­діреді.

Қасиетті Құранда: «Ұмытпаңдар, олардың еті де, қаны да ешқашан  Аллаға  жетпейді. Оған жететін нәрсе – жүректеріңізге ұялаған тақуалықтарың (шынайы ниеттерің)» («Хаж» сүресі, 37-аят), - деп баяндалған.

Құрметті бауырлар! Келе жатқан құрбан айт мүбәрак болсын!

Алла тағала халқымызды айттан  айтқа құлшылық-ғибадатпен, молшылық-берекетте жете беруге жазсын! Еліміздің егемендігі баянды болғай! Әмин!

 

Пікір қалдыру


Қорғаныш коды
Жаңарту

Күнтізбе

< Тамыз 2019 >
      1 2 3 4
5 6 7 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31  

Сауалнама

Аса мәртебелі шенеуніктердің қылмысқа шатылып жатқандығы нені аңғартады?
 

Ауа райы

Валюта бағамы

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі валюталардың ресми бағамдары