Өзекті мәселелер

  • 22.08.19

    Елімізде дәрінің көмегімен өмір сүретін азаматтар аз емес. Олардың дәрілік препаратсыз қауқары жоқ. Антибиотикке тәуелді науқасқа кім қарайды? Ақысыз берілетін дәрі-дәрмектерді кімдер, қайдан және қалай ала алады?

    ...
    Толығырақ...
  • 22.08.19

    Халық «Елін сүйген ер болар» дейді. «Ер жігіт ел үшін туады, ел үшін өледі» дейді тағы  да.

    Иә, ел намысы үшін ерлік­ке бара алар азаматтарды кебен­ек ішінде танып-білу аса маңызды.

    Кебенек – сыртқы киім. Оны көбіне-көп жорықта, аңшылықта киеді. Демек, бұл киімді кез келген адам кие алады. Олай болса, «Ерді кебене­к ішінде  таны» деген – ер жігітті киіміне қарап емес, жан дүниес...

    Толығырақ...
  • 22.08.19

    ТЫНДЫРЫМДЫ   ІС – НӘТИЖЕЛІ   КӨРСЕТКІШ

    Қаланың экономикалық тұрғыда дамып­, қалыптасуында стратегиялық міндет жүйелі түрде өз-өзін айқындап отырады. Шаһардың болашағына байлан­ысты әр жоспар, әр бағыт өзіндік құнымен маңызды. Осындай іргелі істерді атқару барысында Қызылорда қаласының әкімі Нұрлыбек Нәлібаевтың іскерлік һәм басшылық міндеті ж...

    Толығырақ...
  • 22.08.19

    Өткен бейсенбіде облыстық кәсіпкерлік және туризм басқармасының қолдауымен, өңірлік коммуникациялар қызметінің ұйымдастыруымен БАҚ өкілдері Шиелі ауданына баспасөз турына барды. Жолай біз бағыт алған өңірдегі баратын нысандардың тізімі қолымызға тиді. Риза болғанымыз, бір-біріне ұқсамайтын бес қызмет түрін жандандырып отырған шағын кәсіп иелерімен таныстық. Оның ішінде ауқымды жерді алм...

    Толығырақ...
  • 22.08.19

    192   ШАҚЫРЫМ  ЖОЛ  ЖӨНДЕЛЕДІ

    Елдегі көлік саласы маңызды рөлге ие. Оған сауда-экономикалық бағыттағы тауарлардың көліктің қай түрімен болсын тасымалдануы дәлел. Одан өзге аймақтар үшін республикалық, облыстық және аудандық маңызы бар жол­дардың  өзектілігі  жоғары.  Өткен  жылы осындай жолдар мен көшелерді дамыту­ға республикалық бюджеттен 1...

    Толығырақ...
10%+5% = ЖАҢА ӨЗГЕРІСТЕН НЕ ҰТАМЫЗ?
08.08.2019 12:40

Соңғы жылдары зейнетақы жүйесін жиі реформалауға әлеуметтік-экономикал­ық тұрақсыздық жайттары себеп болып отыр. Мысалы, Германияд­а қаржы тәуекелдерін тәуелсіз қадағалауды және басқаруды күшейту туралы Заң қабылданып, Норвегияда жекеше зейнетақы қорларыны­ң қаржылық орнықтылығын айқындау жүйесі қатаңдатылды. Ал бізде...

...зейнетақы аударымдарының жаңа ережелері жасалды. Жаңа шешімге сәйкес, 2020 жылдың 1 қаңтарынан бастап жұмыс беруші тарап қызметкерінің зейнетақы төлем жүйесі шотына 5 пайыз мөлшерінде міндетті зейнетақы жарналарын енгізеді. Яғни, бұған дейін жұмысшының айлық табысынан алынатын 10 пайыздық жинақ сол күйінде сақталады да, оған әлгі өзгеріс қосылып, 15 пайызды құрайды. Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің мәліметі бойынша, бұл жаңалық барлық жұмыс істейтін азаматтарға, оның ішінде жеке кәсіпкерлер және жеке практикамен айналысатын адамдарға қолданылады. Жұмыс берушілердің міндетті зейнетақы жарнасы азаматтық-құқықтық сипаттағы келісімшарт негізінде жұмыс және қызмет көрсететін адамдарға, зейнеткерлік жастағы жеке тұлғаларға, әскери қызметшілер мен күштік құрылымдардың қызметкерлеріне, еңбек сіңірген жылдары үшін зейнетақы төлемдерін алушыларға, өмір бойы ай сайынғы төлеммен қамтылатын отставкадағы судьяларға қолданылмайды. Жұмыс берушілерден келіп түскен зейнетақы жарналары жеке тұлғалардың меншігі болып саналмайды және мұраға қалдырылмайды.

ҚР зейнетақы жүйесін одан әрі жаңғыртудың 2030 жылға дейінгі тұжырымдамасында «Зейнетақымен қамсыздандыру жүйесінің шартты-жинақтаушы құрамдауышын енгізу зейнетақымен қамсыздандырудың барабарлығын сақтау үшін 2018 жылдан бастап зейнетақы жүйесінің жаңа шартты-жинақтаушы құрамдауышын енгізу ұсынылады. Жаңа шартты-жинақтаушы құрамдауышында зейнетақымен қамсыздандырудың жинақтау, сол сияқты тарату қағидаттары да бар. Жұмыс берушілер өз қаражаты есебінен қызметкер табысының мөлшерінен есептелетін 5% міндетті зейнетақы жарналарын аударатын қызметкерлер шартты-жинақтаушы құрамдауышына қатысушы болып табылады. Шартты міндеттемелерді есепке алу БЖЗҚ-да ашылған жеке шоттарда жүргізіледі. Жинақтар шартты болып табылады, мұраға қалдырылмайды және жүйеге қатысушының меншігі болып табылмайды. ...Міндетті зейнетақы жарналарының сақталуы бойынша мемлекеттік кепілдіктерді төлеу тәртібін азаматтар зейнеткерлік жасқа жеткенде ғана оны алу құқығын иелену жолымен оңтайландыру ұсынылады. Бұл ретте мемлекеттік кепілдіктер бойынша айырманы төлеу сомалары жеке зейнетақы шоттарына есепке жатқызылуға тиіс» делінген.

Халықтың ұлардай шулап, мазасызданып кеткен себебін түсінген шығарсыз. Өмір бойы тірнектеп жиған зейнетақы жинағындағы қаржысы зейнет жасына жетсе, өзіне беріледі, ал жетпей қалса, ұрпағына ата-анасының еңбекпен жиған табысы бұйырмайды. Бұған дейін зейнет жасына жетпей, өмірден өткендердің қордағы жинақтаған қаржысын ресми өкілдері алатын еді. Бұдан былай иесіз қалған қаражат автоматты түрде мемлекеттің «бүйірін» толтырады. Осыған байланысты «БЖЗҚ» АҚ ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігіне хат жолдаған. Аталмыш ведомствоның вице-министрі А.Сарбасов:

- Мүгедектердің орталық мәліметтер базасындағы жеке мәліметтер туралы ақпарат және барлық мәліметтер сенімді және өзекті. Осыған байланысты аталған адамдардың (І, ІІ топтағы мүгедек адамдардың - ред.) жеке мәліметтерін қосымша растау мен тексерулерді жүргізуге қажеттілігі жоқ. «ҚР зейнетақымен қамсыздандыру туралы» Заңының 31-бабына сәйкес бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорында зейнетақы жинақтары бар адамдардың мүгедектігі мерзімсіз болып белгіленсе, І және  ІІ топтардағы мүгедектердің міндетті зейнетақы жарналары есебінен зейнетақы төлемдерін алуға құқығы бар. Осыған байланысты мүгедек топтардың өзгеруі (І, ІІ топтан  ІІІ-топқа) және/немесе кезекті қайта қарау мерзімінің белгілеуі бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорынан зейнетақы төлемдері жүзеге асырылмайды, - деп мәлімдеген.

Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің мәліметіне сүйенсек, бүгінде елімізде 2,2 миллион зейнеткер бар. Ал 2019 жылдың 1 шілдесіндегі жағдай бойынша 85697 теңге орташа зейнетақы мөлшерінің 26978 теңгесі – базалық, 58719 теңгесі – ортақ зейнетақы. Ал «БЖЗҚ» АҚ мәліметі бойынша елімізде салымшылардың жеке  зейнетақы шоттарының саны 10 485 377-ге жеткен. Оның  9 938 745-і міндетті, 495 059-ы міндетті кәсіптік және 51 573-і ерікті зейнетақы жарналарына тиесілі.

Көз  жүгіртпеске  болмайтын мәлімет те «көлбеңдеп» алдымызға шыға келді. Ағымдағы жылдың шілдесіндегі ақпарат негізінде ҚР  Ұлттық  Банкінің  сенімгерлік басқаруындағы  БЖЗҚ  зейнетақы активтері 9,99 трлн теңгені құрап отыр. Салымшылар мен алушылардың зейнетақы активтерінің табыстылығы өткен жылдың салыстырмалы кезеңімен салыстырғанда 9,4 пайызға жетті. Дәл осы кезеңде инфляция деңгейі 5,4 пайызды көрсеткен еді. Жыл басынан бері есептелген инвестициялық табыстың жалпы сомасы 285,2 млрд теңгеден асып тұр.

Жаңа жарияланған жаңалыққа сәйкес, жұрттың пікірі алуан түрлі, ойы сан-саққа «жүгіруде». Сол себепті «БЖЗҚ» АҚ да үнсіз қалған жоқ.

- «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне зейнетақымен қамсыздандыру мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы»  ҚР 2015 жылдың 2 тамызында қабылданған №342-V Заңына сәйкес зейнетақымен қамсыздандыру деңгейін арттыру мақсатында Қазақстанда 2020 жылдың 1 қаңтарынан бастап алдыңғы қатарлы халықаралық тәжірибені ескере отырып, зейнетақы жүйесін одан әрі жаңғыртуға бағытталған қосымша шартты-жинақтаушы құрамдауышты енгізу көзделіп отыр. ...Зейнетақы жасына жеткен азаматтар, сондай-ақ, жиынтығында кемінде 60 күнтізбелік ай жұмыс берушілердің міндетті зейнетақы жарналары аударылған  I және II топ мүгедектігі барлар (мүгедектігі мерзімсіз белгіленген жағдайда) жаңа құрамдауыштан зейнетақы төлеу құқығына ие болады. Бұл ретте шартты-жинақтаушы құрамдауыштан төленетін зейнетақы төлемінің ең жоғары мөлшері республикалық бюджет туралы заңда тиісті қаржы жылына белгіленген ең төменгі күнкөріс деңгейінің екі еселенген мөлшерінен аспауы тиіс. Шартты-жинақтаушы зейнетақы жүйесі шеңберінде зейнетақы жарналары жұмыс берушінің қаражаты есебінен жүргізілетіндіктен, оларға қызметкерлердің меншік құқығы және мұрагерлік құқығы қолданылмайды, - деп жаңа өзгерістер туралы жиі келіп түсетін сұрақтарға жауап берді.

Әлемдік тәжірибеде әлеуетті құрылымдардың қызметкерлерін зейнетақымен қамсыздандыру негізінен ортақ негізде жүзеге асырылады. Таратушы және жинақтаушы зейнетақы жүйесінің өз кемшіліктері мен артықшылықтары бар екенін әлемдік тәжірибе де айқындап отыр. Ағымдағы қаржыландыруға негізделген таратушы зейнетақы жүйесінің артықшылығы зейнетақы мөлшерінің қаржы нарықтары жұмыс істеуінің және зейнетақы қорлары қызметінің нәтижелерінің тәуелсіздігіне мүдделі. Мұндай тәсілмен қаржыландырылатын зейнетақылар жалақысы жоғары емес адамдар үшін неғұрлым сенімді қорғауды қажет етеді. Әдетте нарықтық бағалау жүйесінде зейнетақы активтерінің портфеліндегі қаржы құралының бірі табысқа бастаса, екіншісі шығын әкелетіні анықталған. Бұл – жалпыәлемдік құбылыс. Біздің елдегі зейнетақыны бірыңғай жинақтаушы қор құрылғаннан бері инвестициялық табыс оң сипатқа ие. Айта кетерлігі, ЭЫДҰ-ға мүше мемлекеттердің дені ең төменгі кепілдіктерді қамтамасыз ете отырып, көпдеңгейлі зейнетақы жүйелерін енгізуді, зейнеткерлік жасты 65-67 жасқа дейін көтеруді, белсенді еңбек ету мерзімін ұзарту әрі зейнетке мерзімінен бұрын шығу шарттарын қатаңдату секілді өзгерістерді көздеп отыр. Алайда оған халықтың әлеуметтік потенциалы мен экономикалық белсенділігі жарай ма? Қалай болғанда да өзгеріс «өгізді де  өлтірмеуі, арбаны да сындырмауы» керек.

 

Н.ҚАЗИҚЫЗЫ

 

Пікір қалдыру


Қорғаныш коды
Жаңарту

Күнтізбе

< Тамыз 2019 >
      1 2 3 4
5 6 7 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31  

Сауалнама

Аса мәртебелі шенеуніктердің қылмысқа шатылып жатқандығы нені аңғартады?
 

Ауа райы

Валюта бағамы

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі валюталардың ресми бағамдары