Өзекті мәселелер

  • 19.12.19

    Кешегі даласында абақ­тысы жоқ, бес қаруы белінде жүрсе де жауынан өзгеге қару жұмсамаған заманда елдің бір-біріне өкпесі, кеткен есесі болмады дейсің бе? Болды ғой. Бірақ, сол заманның өзінде қойнындағы қаруға тұра ұмтылмай, әділдікті, ақ пен қараны шешетін әулеттің үлкені не ауылдың ажасы, оған көнбей жатса, елдің қожасына жүгінді емес пе? Дау бұған да бөгет бермеген кезде биге барып соңғы ше...

    Толығырақ...
  • 19.12.19

    Ақыл  жетпес

    Адамның ақылы өлшеусіз мол. Алайда сол ұлан-ғайыр, шексіз ақылыңның кейде кішкентай, уақ-түйек мәсе­лелерді шеше алмай, тұйыққа тіреліп, жол таба алмай, адасып­  жүретініміз  қалай?!

    ...
    Толығырақ...
  • 19.12.19

    «Кувад синдромы» туралы бұрын-соңды естіп пе едіңіз? Мүлдем естімеген болуыңыз да мүмкін. Бұл – ер адамның жүкті әйел секілді күй кешуі. Мұндай да болады. «Кувад» сөзі француздың «couver» деген етістігінен шыққан, яғни қазақшалағанда «жұмыртқа басу» дегенді білдіреді. Бұл синдром екіқабат әйелдің күйеуінде жүктіліктің үшінші айында басталып, сәби дүниеге келгенге дейін жалғасуы ықтимал....

    Толығырақ...
  • 19.12.19

    Шырылдаған бала дауысынан селк ете қалған олар өздері секілді тағы бір күнә­сіз­дің жетім қалғанын сезді. Сәбиді түннің бір уағында тауып­ алған тәрбиеші дереу төсекке жатқызып, жұбата бас­тады. Әбден жылай-жылай көзінен жасы сарқылған баланың демі бітіп, әрең тыныс алады. Көздері жәудіреген бір топ баланың естісі аузындағы емізікті жұлып алып, апайына ұстатты. Жанаршылықпен қараған оның ересек...

    Толығырақ...
  • 19.12.19

    Поэзия

     

    Ботадай боздап аспан жылайды,

    Алдайды бәрін түлкі үміт.

    Жапырақтардан жас тамшылайды,

    Жапырақ жүрек бұлқынып. ...

    Толығырақ...
ХАЛІҢ ҚАЛАЙ, ҚАЗАҚ АУДИТОРИЯСЫ?
17.10.2019 07:50

Таңмен таласып, жұртпен жағаласып, кезекті күнімізді қарбаласпен бастап жатырмы­з. Бәрі де бір мақсатты күйттеп, бағыт алып барады. Біреуі жеке көлігімен, енді біреуі қоғамдық көлікпен кетпекші. Қолсағатыма қарасам, сабақтың басталуына­ небәрі 10-15 минутқа­ жетер-жетпес уақыт бар екен. Таксимен жеделд­етіп жетпек ниет­пен, тұрақта тұрған көліктің артқы есігін ашып, отыра кеттім. Тәуелсіздік даңғылымен жүйткіп келеміз. Сырдарияның сол жағалауы күн өткен сайын­ түрленіп, гүлденіп барады. Салынып жатқан көпқабатты үйлерде қисап жоқ. Зәулім ғимараттарға көз тастап отырып: «Ех, мен де толысып, маман атанғанымда, Қызылордам да дамыған қалалардың қатарына­ енсе, төрінен елге еш қыспақсыз ақпаратты ашық таратып тұрсам» деген ой келді. Ақпарат әлемі­нің тарлығынан тынысым тарылғандай...

Уақыт үнемдеген болып, құр отырғаннан ел ақпараттарын шолып шығайын деп, әлеу­меттік желіге кірдім. Ақпаратымыз шоу-бизнестегі шу мен тым мадақ ұрған марапаттаулардан тұрады. Күйінгенім соншалық, «Халің қалай, қазақ аудиториясы?» деп дауыстап айтып жіберіппін. Біз ақпаратты дұрыс талдай һәм тыңдай алмайтын тәріз­діміз. Біздегі назар мұқым елдің мәселесін майшаммен қараған мақалалардан гөрі, жасыры­н жарнамаға бағытталған жеке мүдделенген дүниелерді дардай етіп оқиды. Осылайша көзі соқыр, құлағы керең, түйсігі сезімсіз оқырман, мені естімей қалып, яки дұрыс түсінбей қалып, мүлде басқаша үн қатқан көкемдей күй кешуде. Кенет түсер сәт жақындап қалғанын байқадым, қалтамды қарап, тиынымды санай бастадым. «Қап, 50 теңге кем, енді не істемек керек?» дедім іштей. Онсызда кешігіп келе жатқан адам жолай «банкоматка» соғып, ақша алып жүрсе, декан алдыңнан күтіп тұрары анық. Жалғыз амал – жағымпаздығыңмен жал­пақтап, тіліңмен тірлік ету.

Сонымен, не керек, таксистен машинасының жағдай­ын сұрадым, жылын білдім, ақау­ларын анықтадым, сатып алатын адам сияқты­ саудаластым. Қысқасы, көкем мәз, ал мен аз-маз ақшаға ол кісіні көндірдім. Сөзім ұнаса, 50 теңге үшін сөйлемесе керек деген ой ғой. Мен секілді біздің ақпараттарда да өз мүддесіне бағытталған мақтау мақалалар жетерлік. Жағына сөйлеп, «өтірікті шындай, шынды құдай ұрғандай» жазамыз. Әкесін мақтап, анасын ұлықтап, «елге еңбегі сіңген» деп астын сыза, айғайлата жазамыз. Себебі, баласы басшы, бір пайдасы тиер дейміз ғой. Осылай таксиден де түстім, сабақтан да сәл кешіктім. Алдымнан белін таянып декан күтіп тұр. «Ал енді, Шернияз, ақталып көр!» дедік іштей. 3-курс­тағы қу студентке бұл сөз болып па? Талай мұғалімнің құқайынан құтылып кеткенбіз. Бейшараның кейпіне еніп, деканға жағдайымызды баяндадық. Абырой болғанда, түсіністік танытты. Қысқасы, сыртым сорлы болды, ішім – мүлде басқа дүние. Бұған ұқсас ақпараттар жетерлік. Сырты бас­қа, іші басқа. Рейтинг. Ақпараттық сайт­тар да әбден әккі боп алған. Тақырыбын айғайл­атып қоя салады. «Бақсақ, бақа екен» демекші, тақырыбы мен мәтіні мүлде үйлеспейтінін байқайсыз. Қысқасы, менің сан сылтауымнан декан, ал оқырман қисынсыз мақалалардан шаршады.

Міне, біздің ақпарат саласында да осындай дүниелер көп. Болмағанды болды, жасама­ғанды жасады деген жариялымдар жетерлік. Бұл жерде оқудан шығып қалмасын деп жанұшыра қорғап жатқан Жансаяның еш кінәсі болмауы мүмкін, бірақ жал­ғанды жаршылаған журналист шынымен кінәлі. Мүмкін оған да берген тапсырма солай шығар... Апайдың «кір деген» пәрменімен орныма жайғастым, бір сойқан соғып кетерін білді ме, қасымдығы жолдасым Бекзат­ конспектіні көшіріп жатыр. Сонымен не керек, тапсырмаларды тарсылдатып сұрағанда, Бекзат «өз жұмысым» деп таныс­тырып бізге айтып берді. Біле тұра, оның интернеттен көшіріп алған қылмысын әшкере ете қоямын ба, не дегенмен дос деге­н атым бар ғой, үндемедім. Ақпарат айдынында да Бекзат пен мен секілді аузы бір адамдар да кездеседі. Анаумен табақтас болып едім, мынаумен құрдас едім, ал анау досым еді деп көп журналистік қызметтерінен бұрын достық қызметтерін адал атқарады. Осындайлардың көп дүниелерінің былығы журналистерге білініп тұрса да, жұртқа жарияла­нбай келеді. Кенет мұғалімнің теле­фоны шыр ете қалып, ар жағынан жалынышты үнмен бір кісі сөйлей кетті. «Жазып қойып­сыз», «бәрін де орындаймыз» деп ақталып жатыр. Ал бұл оқиғаны «секілді» сөзімен жалғап салыстырудың қажеті шамалы­. Тура ақпарат саласының бет-бейнесі дерсіз. Жаза қойсаңыз, ала қойыңыз дейтіндер табылады. Оқытушымызға қайта өтініш деп сөйледі, кейде бұйыра баяндайтындар да жетерлік. Менде сан түрлі оқиға, ақпарат таратуда мыңдаған кемшіліктер бола беретіні белгілі, соған бір дәлел болмашы оқиға аясынан жанай сипатт­ай, біле тұра салыстыра ғана әңгімелеп отырғаным бір себеп.­..

Халің қалай, қазақ аудиториясы?

 

Шернияз   ЖАЛҒАСБЕКҰЛЫ,

ҚМУ-дың  журналистика

факультетінің

3-курс  студенті

 

Күнтізбе

< Қазан 2019 >
  1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 31      

Сауалнама

Аса мәртебелі шенеуніктердің қылмысқа шатылып жатқандығы нені аңғартады?
 

Ауа райы

Валюта бағамы

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі валюталардың ресми бағамдары