Өзекті мәселелер

  • 19.12.19

    Кешегі даласында абақ­тысы жоқ, бес қаруы белінде жүрсе де жауынан өзгеге қару жұмсамаған заманда елдің бір-біріне өкпесі, кеткен есесі болмады дейсің бе? Болды ғой. Бірақ, сол заманның өзінде қойнындағы қаруға тұра ұмтылмай, әділдікті, ақ пен қараны шешетін әулеттің үлкені не ауылдың ажасы, оған көнбей жатса, елдің қожасына жүгінді емес пе? Дау бұған да бөгет бермеген кезде биге барып соңғы ше...

    Толығырақ...
  • 19.12.19

    Ақыл  жетпес

    Адамның ақылы өлшеусіз мол. Алайда сол ұлан-ғайыр, шексіз ақылыңның кейде кішкентай, уақ-түйек мәсе­лелерді шеше алмай, тұйыққа тіреліп, жол таба алмай, адасып­  жүретініміз  қалай?!

    ...
    Толығырақ...
  • 19.12.19

    «Кувад синдромы» туралы бұрын-соңды естіп пе едіңіз? Мүлдем естімеген болуыңыз да мүмкін. Бұл – ер адамның жүкті әйел секілді күй кешуі. Мұндай да болады. «Кувад» сөзі француздың «couver» деген етістігінен шыққан, яғни қазақшалағанда «жұмыртқа басу» дегенді білдіреді. Бұл синдром екіқабат әйелдің күйеуінде жүктіліктің үшінші айында басталып, сәби дүниеге келгенге дейін жалғасуы ықтимал....

    Толығырақ...
  • 19.12.19

    Шырылдаған бала дауысынан селк ете қалған олар өздері секілді тағы бір күнә­сіз­дің жетім қалғанын сезді. Сәбиді түннің бір уағында тауып­ алған тәрбиеші дереу төсекке жатқызып, жұбата бас­тады. Әбден жылай-жылай көзінен жасы сарқылған баланың демі бітіп, әрең тыныс алады. Көздері жәудіреген бір топ баланың естісі аузындағы емізікті жұлып алып, апайына ұстатты. Жанаршылықпен қараған оның ересек...

    Толығырақ...
  • 19.12.19

    Поэзия

     

    Ботадай боздап аспан жылайды,

    Алдайды бәрін түлкі үміт.

    Жапырақтардан жас тамшылайды,

    Жапырақ жүрек бұлқынып. ...

    Толығырақ...
ҚОЛҚАНЫ ҚАПҚАН ИІСТЕН ҚАШАН ҚҰТЫЛАМЫЗ?
28.11.2019 11:33

Ауаның ластануы салда­рынан  жылына әлем бойынша 7 миллион адам көз жұ­ма­ды екен. Оның 600 мыңға жуығы – бала. Зиянды ауа қалдығ­ымен демалатындар көрсеткіші де қуантарлық емес, 10 адамның 9-ы тыныс алғанда зардап шегеді. Бұл – ресми дерек. Осындай зияндылық салдарынан жүрек талмасы, инсульт, өкпенің қатерлі ісігі секілді дертке шалдығатын адамдардың  да  саны  күрт  өскен.

Аймақтағы мемлекеттік-жекеменшік әріптестік шеңберінде жасалып жатқан инвестициялық жобалар қатарында жаңа қоқыс полигонының жобасы да бар. «Техос­настка-Ремсервис» ЖШС және «Қызылорда тазалығы» мекемесі мен әкімдік үшжақты әріптестік аясында қала маңынан 1 млрд 300 млн теңгенің көле­мінде жаңа қоқыс полигоны жобасын жүргізуді қолға алуда. Құрылыс ағымдағы жылдың қарашасына дейін аяқталады деп жоспарланған. Алайда әлі «толғағы» келмей­  тұр.

Айта кетейік, аймақ бойынша тек  3 елді мекенде ғана қоқыс полигоны бар екен. Ал тұрмыстық қал­дықтарды қайта өңдеу өткен жылы 3% болса, биыл ол 12%-дан асқан. ҚР Экология, геология және табиғи ресурстар министрлігінің мәліметінше, жыл сайын Қазақстанда 5-6 млн тоннаға жуық тұрмыстық қатты қалдықтар жинақталады. Елдегі жұмыс істеп тұрған 130-дан астам кәсіпорын қайталама шикізатты өңдеп, 20-дан астам­ өнім түрлерін, пластик, металл, ағаш, шыны, қағаз, резина ұнтағының және резеңке-тех­никалық бұйымдар, биогаз, тыңайтқыш және отын пиролиз өнімдерін шығарып отыр. Соның өзінде тұрмыстық қатты қалдықтар үйінділері мен полигондарының  3521-і (!) бар, олардың 17,6 пайызы ғана эколог­иялық талаптар мен санитарлық нормаларға сәйкес. Мұндай лас орындардың көптігі инфекция тарату көзі бола отырып, қоршаған ортаға, топырақ жамылғысына, атмос­фералық ауаға келеңсіз әсер етеді. Осы ретте аймақтағы қоқыс полигонының қазіргі жай-күйі еске түседі. Қалаға қарасты Белкөл кентінің жолын­да орналасқан арнайы ұйымдастырылған қоқыс алаңын­ың «жыры» жиі айтылып келеді. Дегенмен, ондағы өртелген қоқыстың қою түтіні аспанды бүркеп, тұрғындарды тұншықтырып тұр. Арагідік жақын маңдағы­  автомобиль трассасындағы көліктердің жол жүруіне қиындық туғызып, қара түтін қалың тұман секілді басып қалады. Ашық аспан астындағы бықсыған қоқыс иісі қаланың ауасын ластап, қолқаны қап­қан жағымсыз иістен­ аллергияға ұшырап жатқандар қатары да сирек емес. Айта-айта жақ талып,­ жаза-жаза жауыр болған бұл қоқыс полигоны туралы арнайы қо­ғамдық кеңес те өтті. Түйткілді түйіні тарқамаған мәселені жаңа полигон шеше ала ма, жоқ па, ол да үміт пен күдіктің  арасындағы  қалқулы  күйде.

«Қазгидромет» РМК-нің мәліметін­ше, Қызыл­орда облысы бойынша ауаның ластану деңгейі жыл басына қарағанда өзгерген. 2019 жылдың қаңтар айында­ ауаның төмен (SI – 0-1, NP – 0%) ластануы деңгейін көрсетсе, тамызда ластану деңгейі жоғары (SI – 2-4, NP – 1-19%) аймақтың қатарына енген. Бұл көрсеткішке  шала жанған, түтіні бықсып, ауаны лас­тап­ тұрған қоқыс орындарының да үлесі болуы әбден мүмкін. Ал тұрмыстық қатты қалдықтарды залалсыздандыру жұмыс­тарын жүргізуге 2019 жылы жергілікті бюджеттен 14 млн 664 мың теңге қаржы бөлінген. Бірақ ол қаржы жеткіліксіз көрінеді. Барлығы өз мақсатына сай жұм­салады. Сонда біз тұрмыстық қатты қалдықтарды залалсыз өңдеуді қашан, қалай қолға аламыз? Ресейде жаңартылатын энергия көзінің бірі ретінде қоқысты жағу зауыт­тары салына бастады. «Hitachi» корпорация­сы­ның  технологиясын сатып алған «РТ-Ин­вест­»  компаниясы 5 зауыт салуда, тағы 2-еуі жоспарда тұр. Әлемде дәл осындай сапал­ы сүзгілері бар 500 зауыт қаланың дәл ортасында іске қосылған. Қолжетімді озық технологияларды енгізуді жаңа Экологиялық Кодекстің қабыл­дануын күтпей-ақ, жедел­ түрде шешпесек, «таз таранғанша, той тарқайдының»  кері  болмасына  кепіл  жоқ.

 

Н.ҚАЗИҚЫЗЫ

 

Пікір қалдыру


Қорғаныш коды
Жаңарту

Күнтізбе

< Қараша 2019 >
        1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 29 30  

Сауалнама

Аса мәртебелі шенеуніктердің қылмысқа шатылып жатқандығы нені аңғартады?
 

Ауа райы

Валюта бағамы

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі валюталардың ресми бағамдары