Оқырманнан хат

Келіп кету есептегіші

mod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_counter
mod_vvisit_counterБүгін1802
mod_vvisit_counterКеше2899
mod_vvisit_counterОсы аптада14826
mod_vvisit_counterӨткен аптада22678
mod_vvisit_counterОсы айда68192
mod_vvisit_counterӨткен айда82830
mod_vvisit_counterБәрі4905203


Өзекті мәселелер

  • 19.12.19

    Кешегі даласында абақ­тысы жоқ, бес қаруы белінде жүрсе де жауынан өзгеге қару жұмсамаған заманда елдің бір-біріне өкпесі, кеткен есесі болмады дейсің бе? Болды ғой. Бірақ, сол заманның өзінде қойнындағы қаруға тұра ұмтылмай, әділдікті, ақ пен қараны шешетін әулеттің үлкені не ауылдың ажасы, оған көнбей жатса, елдің қожасына жүгінді емес пе? Дау бұған да бөгет бермеген кезде биге барып соңғы ше...

    Толығырақ...
  • 19.12.19

    Ақыл  жетпес

    Адамның ақылы өлшеусіз мол. Алайда сол ұлан-ғайыр, шексіз ақылыңның кейде кішкентай, уақ-түйек мәсе­лелерді шеше алмай, тұйыққа тіреліп, жол таба алмай, адасып­  жүретініміз  қалай?!

    ...
    Толығырақ...
  • 19.12.19

    «Кувад синдромы» туралы бұрын-соңды естіп пе едіңіз? Мүлдем естімеген болуыңыз да мүмкін. Бұл – ер адамның жүкті әйел секілді күй кешуі. Мұндай да болады. «Кувад» сөзі француздың «couver» деген етістігінен шыққан, яғни қазақшалағанда «жұмыртқа басу» дегенді білдіреді. Бұл синдром екіқабат әйелдің күйеуінде жүктіліктің үшінші айында басталып, сәби дүниеге келгенге дейін жалғасуы ықтимал....

    Толығырақ...
  • 19.12.19

    Шырылдаған бала дауысынан селк ете қалған олар өздері секілді тағы бір күнә­сіз­дің жетім қалғанын сезді. Сәбиді түннің бір уағында тауып­ алған тәрбиеші дереу төсекке жатқызып, жұбата бас­тады. Әбден жылай-жылай көзінен жасы сарқылған баланың демі бітіп, әрең тыныс алады. Көздері жәудіреген бір топ баланың естісі аузындағы емізікті жұлып алып, апайына ұстатты. Жанаршылықпен қараған оның ересек...

    Толығырақ...
  • 19.12.19

    Поэзия

     

    Ботадай боздап аспан жылайды,

    Алдайды бәрін түлкі үміт.

    Жапырақтардан жас тамшылайды,

    Жапырақ жүрек бұлқынып. ...

    Толығырақ...
ЖЕТІМ ҚЫЗДЫҢ АЖАЛЫ
19.12.2019 12:10

Шырылдаған бала дауысынан селк ете қалған олар өздері секілді тағы бір күнә­сіз­дің жетім қалғанын сезді. Сәбиді түннің бір уағында тауып­ алған тәрбиеші дереу төсекке жатқызып, жұбата бас­тады. Әбден жылай-жылай көзінен жасы сарқылған баланың демі бітіп, әрең тыныс алады. Көздері жәудіреген бір топ баланың естісі аузындағы емізікті жұлып алып, апайына ұстатты. Жанаршылықпен қараған оның ересек адамдай әрекеті бір жағынан тәрбиешіні таңғалдырды. Таң атысымен қатарларына түнде қосылған сәбиге балалар жамырасқан күйі есімін қойды. Кезек-кезек көтерген олардың барлығы сәбиді бірден бауырға тартты. Су мен отқа бірге түсетін жетімдер үйінің тәрбиеленушілері бір-біріне қолғабыс етіп, сырт көзден қорғап жүреді. Өздерінің заңдылықтарын бұзбас үшін жаңа келген баланы қатаң тәртіпке үйретеді. Қолға түскенді өзара теңдей­ бөліп, үлестіреді. Жылдар өткен сайын­ ата-ана мейірімі, отбасы бақыты дегенді­ мүлдем білмей өскен олардың қаталдыққа та­биға­ты тартып кеткендей.

Әлгінде көше бойынан табылып, тағдыр дәптері тауқымет таңбаларымен өр­нектелген нәресте қыз бала болатын. Өзі секілді мұнда талай баланың қанаты қатайды. Өз алдына үй болып, түзу жолға түскені де жетерлік. Бірде кішкентай қыз тәрбиешіге тосыннан сауал қойды. Бұл – оның жеті  жастан  асқан  кезі.

– Апай, сіз ана бақыты дегенді қалай түсінесіз? Алғаш мені тауып алғанда қандай­ күйде болдыңыз? Көкейімді талай сұрақ мазалайды. Соның бірі сол күні анамның  жүзін  көре  алдыңыз  ба?

– Алтыным, сені тапқан күн әлі көз алдымд­а. Қаңтардың бел ортасынан ауған шақ. Қар үстінде екі сағаттан аса жатыпсың. Денең мұздап, сіресуге айналған мезетінде құшағыма қыстым да жетімдер үйіне тұра жүгірдім. Пеш түбіне жайғасып, сені жылыту­ үшін барымды салдым. Кенет шар ете қалып жылағаның есімде. Сонда болашағы зор бір жазықсыз жанның тірі қалғанына шын қуанған­  едім. Ал ана бақыты – ерекше сезім. Қанша  сендерді  құшып, жақсы көргеніммен өз  аналарыңдай  бола алмасымды сезінем­ін. Талай  омырауым  иіп, қамқорлық  танытқаныммен  сендер  шынайы  кейіп­тег­і  аналарыңды  іздеп,  терезеге  тел­мірумен боласың­дар. Мен болсам, үйге барып,­  сәбиімді  құшқан  сәтте  сағынышым, яки мауқым­ның  басылғанын  ұғамын. Бақыт­ты екенімді  білем. Ботам, жатып ұйықтай­ ғой. Бәлкім, мен көрмеген анаң түсіңе  кіріп  қалар...

Осылайша қаумалаған топ баланың ішінде бойжеткен қатар өмір сүрді. Қиындықты бірге көрді. «Адамды ортасы тәр­бие­лейді» дегенге көзін жеткізді. Ата-анасыз қарекет етудің азапты сәтін бастан өткерді. Бір жағынан күрмеуі шешілмейтін тағдырдың кермек дәмін татуға дағдыланды. Жанын­а қатты бататыны – жастайынан қисық жолдың сүрлеуіне түскені. Қанша дегенм­ен төзуге тұрарлық сабырлық бер­генімен,  жаза  басу еркіңнен тыс болады екен. Бұл бала күнінде сүйкімді болатын. Келбеті келіскен, ажары ай жүзіндей құл­пырған сұлу еді. Сол кіршіксіз бейнеге дақ түсетінін жарым көңіл қайдан білсін? Бойжетіп қалғанда өзге әлемнің арбауы жазықсыз жанды апанына түсірді. Сауық-сайранға масайраған қыз-ғұмыр  тағдырдың  лайсаңына былғанды. Ешкімнің сөзіне құлақ та аспады­. Түзу жолды көруді мақсат тұтпады. Тек жеңіл жүріске түскен серіктеріне сенді. Болашағына балта шабылды. Қаңтардың қақаған аязынан аман құтқарған ана жүрегі қақ жарылып, үміті ақталмады. Шынды­ғын­да, қанша тәрбиелесе де өз анасындай болмайтыны  ақиқат  екен. Үміт  те  үзілді, сенім­ге­ де  селкеу  түсті.

Аурухана төсігіне таңылған төрт ай ол үшін қырық жылға татыды. Баз  баяғы  құрбы-құрдастары іздеп келмеді. Жалғыздыққа бой үйреткен оны төрт қабырға ішінде сан түрлі ойдың шырмауы тұсаулап тастағандай. Өзін демеп, қолдау көрсететін ешкімі қалмады. Қатарластарының жасаған ісі оған дұрыс болып­ есептелді. Жүз жиырмаға жуық күннің батуы қайғы қамытын киген ол үшін ауыртпалық еді. Палата есігі бөтен адам үшін жабық. Тек медбике ғана арасында бақылап кетеді. Бұрынғы достарын сағынған ол толассыз естелікті санасынан ғана оқиды. Көзіне жас толып, тамшылар жерге үзіліп түскенімен, өткен күндер оралмақ емес. Алып­қашпа әңгімелерден құлақ сарсиды. Төсектен қоз­ғала алмай амалы таусылғалы қашан?! Бойынан­ дәрмен кеткен. Жеңіл жүрістің ақыры көтере алмас ауыр болатындығын шынайы тұрғыдан сезінгендей. Мұндай қасіретт­і жауына тілемеген қыздың қайғысы тек өзіне аян. Құрғырдың арманы орындалмай, ғайыптан жапа шеккені өкінішті. «Күнделікті өмірде «мен толық отбасында дүниеге келсем, ана мейіріміне қанықсам, әкеден тәлім алсам, осы күйге түспес едім» деген ой мазалайды. Білем, тас түскен жеріне­ ауыр. Мені ешкім аямайды. Өкінгеннен пайда­ жоқ. Аты жаман дерттің бұрауына түскеніме өзім – кінәлі. Аз ғана ғұмырымда барлығы керемет болып тұрмайды екен. Зырғығ­ан уақыт шеңберінде өзіме қиянат жасауд­ан  басқа ешнәрсе қылған емеспін. Қар үстінен тауып алған тәрбиешімнің үмітін жерге таптадым-ау... Оның самайындағы әрбір шашына бізге жаны ашимын деп жүріп-ақ қырау түсті. Обал-ақ, еш қозғалыссыз  күйімді қарашы! Барлық дүниеге жарамсызбын! Сөйлейін десем, халім мүшкіл. Ендігі жерде мені тыңдайтын кім бар дейсің? Бір ғана айтарым: қош болыңдар, жайсаңдарым! Жақынымнан көрмеген жақсылықты осындағы мейірбикеден көрдім. Мен де – адам баласымын. Жүрек тазалығын тәніме таңа алмадым. Жалғанда жеткен жалғыз мұратым – тарих беттеріне таңбаланған көңілсіздеу өрбіген өмірім» деп ойға шом­ған ол еріксіз егілді.

Сол күні медибикелер дәлізден арлы-берлі жүгіріп кетті. Жетімнің жан сырын ұғына алмай біруақ таза ауаға шықтым. Қиналғ­ан мезетте қолынан ұстауға мұрша келтірмеген дерттің кеселі айтарлықтай ауыр. Күрсініспен табиғат аясында ұзақ дамылд­ап ішке келген бетім осы еді. Еден жуушы маған қарап «ақыры кетті» деді. Мәңгілік  сапарға  аттанды...

Соңғы күні «қимылсыз жатыр» дегенді естіген мен бір нүктеге қадалған күйі оның дертіне дауа жоқтығына көзім жетті. Ажал алдындағы дәрменсіз ғұмыр. Дәлізде қыздың денесін алып бара жатты. Ана өмірге аттан­ған ол жасы қырыққа да келместен мың түрлі қиындықпен күресіп, ақыры жеңілді. Қыз қайтқан түні аспан да қатты күрсінді. Көктем жаңа келгендей найзағай ойнап, түнгі қою қараңғылық тұмшалаған аспанды аяусыз тілгілегенін-ай... Бір кезде болар-болмас жаңбыр себеледі. Тілсіз табиғаттың жетім қызбен қоштасқаны секілді...

 

Балтабай  ОРДАБЕКОВ,

Тереңөзек  кенті

 

Пікір қалдыру


Қорғаныш коды
Жаңарту

Күнтізбе

< Желтоқсан 2019 >
            1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 31          

Сауалнама

Аса мәртебелі шенеуніктердің қылмысқа шатылып жатқандығы нені аңғартады?
 

Ауа райы

Валюта бағамы

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі валюталардың ресми бағамдары