Өзекті мәселелер

  • 19.12.19

    Кешегі даласында абақ­тысы жоқ, бес қаруы белінде жүрсе де жауынан өзгеге қару жұмсамаған заманда елдің бір-біріне өкпесі, кеткен есесі болмады дейсің бе? Болды ғой. Бірақ, сол заманның өзінде қойнындағы қаруға тұра ұмтылмай, әділдікті, ақ пен қараны шешетін әулеттің үлкені не ауылдың ажасы, оған көнбей жатса, елдің қожасына жүгінді емес пе? Дау бұған да бөгет бермеген кезде биге барып соңғы ше...

    Толығырақ...
  • 19.12.19

    Ақыл  жетпес

    Адамның ақылы өлшеусіз мол. Алайда сол ұлан-ғайыр, шексіз ақылыңның кейде кішкентай, уақ-түйек мәсе­лелерді шеше алмай, тұйыққа тіреліп, жол таба алмай, адасып­  жүретініміз  қалай?!

    ...
    Толығырақ...
  • 19.12.19

    «Кувад синдромы» туралы бұрын-соңды естіп пе едіңіз? Мүлдем естімеген болуыңыз да мүмкін. Бұл – ер адамның жүкті әйел секілді күй кешуі. Мұндай да болады. «Кувад» сөзі француздың «couver» деген етістігінен шыққан, яғни қазақшалағанда «жұмыртқа басу» дегенді білдіреді. Бұл синдром екіқабат әйелдің күйеуінде жүктіліктің үшінші айында басталып, сәби дүниеге келгенге дейін жалғасуы ықтимал....

    Толығырақ...
  • 19.12.19

    Шырылдаған бала дауысынан селк ете қалған олар өздері секілді тағы бір күнә­сіз­дің жетім қалғанын сезді. Сәбиді түннің бір уағында тауып­ алған тәрбиеші дереу төсекке жатқызып, жұбата бас­тады. Әбден жылай-жылай көзінен жасы сарқылған баланың демі бітіп, әрең тыныс алады. Көздері жәудіреген бір топ баланың естісі аузындағы емізікті жұлып алып, апайына ұстатты. Жанаршылықпен қараған оның ересек...

    Толығырақ...
  • 19.12.19

    Поэзия

     

    Ботадай боздап аспан жылайды,

    Алдайды бәрін түлкі үміт.

    Жапырақтардан жас тамшылайды,

    Жапырақ жүрек бұлқынып. ...

    Толығырақ...
ЖАСӨСПІРІМДЕРГЕ ӨМІРЛІК ДАҒДЫЛАРДЫ ҮЙРЕТУ АРҚЫЛЫ СУИЦИДТІҢ АЛДЫН АЛУҒА БОЛАДЫ
20.12.2019 16:40

Өкінішке қарай, Қазақстан әлі күнге дейін әлемде жасөспірімдер арасындағы суицид көрсеткіші жоғары елдердің қатарында. Десе де соңғы 5-10 жылдың көлемінде аталған мәселені шешуге айтарлықтай талпыныстар жасалған-ды. Мамандардың айтуынша, суицидтің бір ғана себебі болмайды. Адам қоғамның айнымас бөлшегі болғандықтан, оның физикалық және психикалық саулығына түрлі факторлар қатар әсер етеді. Сондықтан балалар мен жасөспірімдердің психикалық саулық жайлы хабарын арттырып қана қоймай, оларды ересек өмірге дайындауға ерекше көңіл бөлу қажет.

Қазақстандағы балалар мен жасөспірімдер арасындағы суицидтің алдын алу туралы сөз болғанда, 2015 жылы республикада алғаш рет Қызылорда облысында UNICEF ұсынысымен пилоттық жоба ретінде енгізіліп, кейін “Bilim Foundation” қоғамдық қорының жетекшілігімен жүзеге асырылып келе жатқан “Жасөспірімдердің денсаулығы мен өмірлік дағдыларын қалыптастыру және суицидтің алдын алу” бағдарламасы жиі тілге тиек етіледі. Өйткені аталған бағдарлама халықаралық ұйымдардың озық тәжірибесіне сүйене отырып, мемлекет және үкіметтік емес ұйымдармен, білім және денсаулық сақтау мекемелерімен, ата-аналармен тығыз жұмыс істеуді көздейді.

Қор суицидтің алдын алу мақсатында мектеп және колледж оқушылары арасында арнайы сауалнама жүргізіп, балалар мен ата-аналарға психологиялық көмек береді, алты облыста білім басқармаларына методологиялық қолдау көрсетеді, қоғамдағы психикалық саулық туралы білімді арттырумен айналысады. “Bilim Foundation” қоғамдық қорының атқарушы директоры Ерлан Айтмұхамбетовтың айтуынша, жасөспірімдерге өмірлік дағдыларды үйрету арқылы суицидтің алдын алуға болады және ол – әлемде жиі тараған әрі жемісті тәжірибелердің бірі.

“Ағылшын тілінде адамның өмірдің түрлі қиыншылықтарын еңсере білу қабілетін resilience деп атайды. Қазақша қиыншылыққа төзімділік деп аударсақ болады. 2015 жылы канадалық Монреал университетінің профессоры Роберт Луи Гарвардтағы зерттеу орталығымен бірлесе 1985-2015 жылдары жастарды өмір қиыншылықтарын жеңуге үйреткен бағдарламалардың тиімділігін зерттеген 60 жұмысқа анализ жасаған. Зерттеу нәтижесі қиыншылықпен бетпе-бет келгенде не істеу керектігін білетін, айналасындағы адамдардың махаббатын сезінген жасөспірімдердің суицид жасамайтынын көрсеткен”, - дейді Е.Айтмұхамбетов.

“Қызылорда облыстық оқу орталығының” әлеуметтік-педагогикалық қызмет бөлімінің әдіскері, ұлттық мастер-тренер Нұржамал Раханованың айтуынша, “Денсаулық және өмірлік дағдылар” тренинг курсы орта мектептің 9-сынып оқушыларына арналған 34 сабақтан тұрады. “Бұл курс 6 бағыттан тұрады. Атап айтқанда, физикалық және психикалық саулықты қалыптастыруға, эмоционалды интеллектті түсінуге, отбасы құруды жоспарлауға, қоршаған ортада қауіпсіздікті қамтамасыз етуге және кәсіпті дұрыс таңдауға қажетті білім мен дағдыларды қалыптастыру арқылы жасөспірімдерді үлкен өмірге дайындауды көздейді”, - дейді Н.Раханова. Сондай-ақ, облыстық білім басқармасы қызметкерінің мәліметі бойынша тренингті тамамдаған оқушылар мектеп психологтарымен өз мәселесі жайлы қысылмай сөйлесуге жиі ниет танытатын болған.

Дәрігер-психотерапевт Жанат Досжанова қазіргі жасөсспірімдер үшін өз бетімен проблемаларды шешуге дағдылану өте маңызды екенін айтады. Сондықтан курс барысында балалар мен жасөсірімдер өзін және өзгелерді құрметтеу, саламатты өмір салтын ұстаудың дағдыларымен, репродуктивті саулық, дұрыс отбасылық құндылықтарды қалыптастыру негіздерімен танысады. Сонымен қатар, кәсіби жетістікке жету үшін қателеспей мамандық таңдауға дағдыланады.

“Бұл оқу курсының кәсіптік бағыт-бағдар беру бағыты – өте маңызды бөлім. Өйткені әлі күнге дейін баласы үшін мамандық таңдайтын ата-ана көп. Ата-ананың міндеті – мамандық таңдау емес, балаға дұрыс бағыт беру, кәсіпті таңдауына құрметпен қарау. Сондықтан осы тренингтік курс оқушылар үшін ғана емес, ата-аналарға да пайдалы деп есептеймін”, - дейді Жанат Досжанова.

 

Халық-хабар

 

Пікір қалдыру


Қорғаныш коды
Жаңарту

Күнтізбе

< Желтоқсан 2019 >
            1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 31          

Сауалнама

Аса мәртебелі шенеуніктердің қылмысқа шатылып жатқандығы нені аңғартады?
 

Ауа райы

Валюта бағамы

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі валюталардың ресми бағамдары