Өзекті мәселелер

  • 17.05.18

    Адам тағдырының ақ-қарасын таразылау үлкен төзімділік пен қажырлы еңбекті талап етеді. Бар ғұмырын сот төрелігін атқаруға арнап, ардың ауыр жүгін арқалауға бел буған әділ қазылар қашанда қадамын қате жасамауға тырысады. Судья атты қасиетті ұғымға кірбің...

    Толығырақ...
  • 17.05.18

    Мұрат  НАСИМОВ,

    саяси  ғылымдарының  кандидаты,

    қауымдастырылған  профессор,

    Толығырақ...

  • 17.05.18

    Нәзипа – қарапайым ғана ауылдың қара торы келіншегі. Осыдан 11 жыл бұрын ата-анасының қолынан ұзатылып, өзге босағаны аттаған еді. Бүгінде жасы 36-да. Адал жары, 3 баласы бар. Екі жыл бұрын әкесі өмірден озар шағында, «осы үй мен аналарың сендерге аманат, бас-көз  болыңдар» деп қызы мен күйеубаласына табыстап кеткен. Содан бері бұлар жалдап жүрген пәтерлерін біржола тастап, осында көшіп келген....

    Толығырақ...
  • 17.05.18

    Статистикалық мәлі­меттер бойынша елімізде болатын қылмыстардың үштен бірі тұрмыстық зорлық-зомбылықтан орын алады екен. Ал бұл ретте қара күштің иесі ер-азаматтардан, әсіресе, әйелдердің таяқ  жеп, зардап шегетінін ескерсек, олардың тұрақтар жерге зәру болатыны анық.

    Қаламыздағы «Қамқорлық» дағдарыс орталығы дәл осындай жағдайға тап бол­ғандарға қол ұшын созады, уақытша болса да панала...

    Толығырақ...
  • 17.05.18

    Айтыстың   абаданы  Серік ағам 60-қа келіпті. Ұлтының уызына жарығ­ан елдің еркесі Серік Ыды­рысовтың Сыр елі үшін орны бөлек. Сәкеңді өзімнің аяғым сынып, бауыр­ымнан  айырылып, қайғының уын ішіп жүрген көңілсіз күндердің, мазасыз түндердің бірінде ұялы телефо­н арқылы іздедім. 2017 жылдың 24 қыркүйегі түнгі сағат 11-ден 36 минут өткенде хабарлама жібер­дім. «Серік ағам бар ма екен кең дүниед­...

    Толығырақ...
СПИННЕР: пайдасы мен зияны қандай?
27.07.2017 11:31

Көзге көрінгенге тез үйірсектеп кететін әдетіміз емес пе? Батыстың қаңсығы мен таңсығын өгейсітпей, өзімізге еншілеп те аламыз. Тартыну мен қымсыну деген жоқ бізде. Бұлай деуге не себеп? Өткенді қазбаламай-ақ, соңғы кезде сәнге айналған спиннерді алайық. Алыпсатарлардың саудасын қыздырған осы бір ойыншық турасында не білеміз?

Соңғы кезде сұранысқа ие зат­тардың арасында көш бастаған алақанға­ сыятын аядай ойыншық десе­к сенесіз бе? Еңбектеген  баладан еңкейген қарт­қа дейін ермек қылады бұл затты. Интернет желісінде де толған­  жарнама­. Дүкен сөрелерінде де сіресіп тұр. Өндірушілер мен сатушылар халықтың қалтасын қағып, «антистресс» деп алдай­ды кеп. Ал, расынд­а солай ма? Дамыған елдер дүрмектей қорыққан ойыншықтың нендей сиқыры  бар? Ты­йым салын­ған темірдің біздің елде қолдан-қолға жетпей таусылуының сыры неде? Ақиқатын аңдайық...

 

ТАУАР   ТАРИХЫ

Алғашқыда ұшқалақ адамдарға арнайы­ дайындалған ойыншықтың атауы «Fidget spinner» болды. Кейіннен саусаққа арналған мини-жаттығу құралы ретінде таныла бастады. Осыдан кейін бір бағытталса, екі минутқа дейін тоқтаусыз айналатын құрал қолдан­ушылардың санын күрт өсірді.

Спиннердің тарихы Ренсселлер поли­техникалық институтында оқы­ған 65 жастағы химик Кэтрин Хэттингердің  есімімен  тығыз  байланысты. Осыдан ширек ғасыр бұрын ойыншықты Хэттингер өз атына патенттеп те үлгерген. Бастапқыда ойыншық ұшқалақ, қолды-аяққа тұрмайтын күйгелек балалар үшін арнайы шығарылған екен. Тіпті тынымсыздар үшін таптырмас құрал ретінде танылған. Ал кей жерде ойыншықты шығаруға Кэтриннің балала­рының  сирек кездесетін бұл­шық ет ауруымен науқастануы себеп деген ақпарат  бар. Дегенмен алғаш­қыда бұл ойыншық көптің назарын аудара алмад­ы. Ағымдағы жылы ғана әмбеге аян болды. Әлем елдерінде соңғы екі айдың өзінде 50 миллион данасы сатылы­п  үлгерді.

Мамандар  алақандай  ойыншықтан зиянның аз екенін алға тартып отыр. Десе де пайдасының да жоқ екенін жасырмады. Ал нарық баға­мында  алыпсатарлардың  айы оңынан туды. Бағасы да қолжетімді, қалтаға салмақ  салмайды дейді.

Қазір  ең  өтімді  тауарымыз – осы. Балалар да, ересектер де ебін тауып қолдануды  қалайды. Бағасы  біздің  қалада 800-2000 теңге аралығында. Ол заттың сапасы мен құрылымына қарай. Өтімділігі  жақсы болған  сайын, біз әкелеміз. Әйтпесе, халық қызықпаса, шығындалып  неміз бар? Біз әкелген ойыншықтардың сырты­ тегіс, пластикалық  түрле­рі. Керамикалық  тірегі  бар спиннерлер  ұзағырақ айналады, ал метал­л  тіректілер  баяу  әрі аз айналады. Балалар ең жеңіл плас­тикалық түрін алады­, себебі тез, әрі ұзақ айнала­ды. Мета­лдан, ағаштан, те­мірден, пластиктен немесе бірнеше металдың қосын­дысынан жасалған түрлері кездеседі, - дейді сатуш­ы (атын айтудан бас тартты).

ТҮЙІН. Аталған ойыншықтың адамның жүйке жүйесін  тыныштандыратын  қасиеті  бар  дейді-мыс. Енді бірі  психологиялық  ауытқушылыққа  алып  келеді деген­  пікірде. Ал біз біреудің ақшасын қызғанып, іштарлық етпеймі­з. Көңілге қонымдыны таңдауға кез келген адамның­  құқығы  бар.  Тек баламыздың  болашағын  сөз еткенде сан соғып, бармақ шайнап қалмасақ, игі. Сондық­тан  өзіңіз  таразылаңыз, оқырман!

Қ.ВЛАДИМИРҚЫЗЫ

 


 

Дәрігер  дерегі

Дара  ТҰРЫМБЕТОВА,

№6 қалалық емхананың педиатры:

– Халық өзі қызық қой. Тым еліктегіш. Көзіне көрінген нәрсені алмай тынбайды. Қалтасындағы соңғы тиынын да базаршылар мен қазаншылардың қолына ұстатып кетуден тайынбайды. Негізі спиннерд­ің  айтарлықтай зияны бар деген түсінік қате. Өйткені оның  құрамы  әлі  зерттелініп  болған  жоқ. Құрамында сынап бар ма, жоқ па, алдағы уақытта анықтала жатады. Бізді  толғандырған  мәселе – балалардың  жап­пай­  аңсарының  аууы. Бала  психологиясына  айтарлықтай­ ауыртпалық әкеледі. Айналмалы темірге телмірген жеткіншек алдымен психологиялық ауыртпалықты сезінеді, көз көруі семиді. Бір нәрсеге жіпсіз байланып­, айналдырып отыруды жөн көреді. Тіпті айналмалы бөлшектері  ажырап, денсаулыққа  айтарлықтай  зиян әкелгені туралы да ақпа­рат­ бар. Сондықта­н мейлінше мақтан қууды емес, ақылмен іс жасауды мақса­т  тұтайық.


Психолог  пайымы

Алтыншаш   ІСКЕНДІР,

№3 емхананың  психологі:

– «Баланың саусақ, буын жаттығуларын жасауына өте қолайлы құрыл­ғы. Стрестік жағдайдан арылуға да әсер етеді. Ашуланған кезде сабырға келуге, ренжу мен қобалжу сезімдерінен арылуға көмектеседі» деген пікір интернетте өріп жүр. Тіпті, ғалымдардың пікірінше, осыдан  кейін балалар қолын қытырлатуды, тырнағын шайнау мен үстелді тарсылдатуды азайтады екен. Десек те, алғашқы өндіруші АҚШ-тың өзінде оқушыларға спиннерді пайдалануға тыйым салынған. Яғни мектептерге әкелуге рұқсат берілмеген. Негізі адам психологиясы, оның ішінде баланың психикасы өзгергіш, құбыл­ғыш келеді. Эмоционалды тұрғыда сыртқы факторларды тез қабыл­дайды, сәйкесінше тез жиренеді. Сол сияқты көзді  қызықтыратын  ойыншықты  да әліптің артын бақпастан, алып үлгерді. Шынтуайтында, спиннер бала­ның ойлау қабілетін тежей­ді, бала айналмалы ойыншыққа қарағанда гипноз секілді басы айналып, ауырсынуды сезінеді. Көзі қарауы­тады. Сондықтан керексіз ойыншық деп білемін мұны. Керісінше, ертегі кітаптарын оқып, түрлі интеллектуалдық  ойыншықтарды  пайда­лан­са, құба-құп.

 

Пікір қалдыру


Қорғаныш коды
Жаңарту

Күнтізбе

< Шілде 2017 >
          1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 28 29 30
31            

Сауалнама

Аса мәртебелі шенеуніктердің қылмысқа шатылып жатқандығы нені аңғартады?
 

Ауа райы

Валюта бағамы

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі валюталардың ресми бағамдары