Өзекті мәселелер

  • 09.08.18

    Ел іші ешқашан даусыз болмаған. Бұрында да ренжісіп, жер, жесір дауы үшін бір-бірімен араздасқан адамдар өмір сүрген. Әсіресе, жайылымдық жер үшін таласып, бірінің малын екіншісі қуып шыққан сәттер әдебиеттерден белгілі. Алайда ол кезде қазіргідей сот билігі болмаса да, ата-бабаларымыз шыңыраулы түрмесіз-ақ сол дауды бейбіт жолмен шешіп, екі тарапты бір ауыз сөзбен татуластыра білг...

    Толығырақ...
  • 09.08.18

    Біздің «Алдымен экономика, cодан  соң  саясат» деген­ айқын  формуламен ілгерілеп келе жатқанымызды мемлекет басшысы ай­қындап берген. Саяси реформалардың әрбір кезеңі эко­номика дамуы­ның  шекті  деңгейімен ұштасады. Сондықтан да біз саяси ырықтандыру жолын дәйекті ұстанудамыз. Осылайша халықтың рухани қазынасын жаңғыртып, оны бәсекеге қабілетті етуге қол жеткіземіз. Ал білі­мі мен білігі сай ...

    Толығырақ...
  • 09.08.18

    Бас шаһардың әр бұры­лысында жер қазылып жат­қандығын байқаған шығарсыз. Шыны керек, облыс ортал­ығында жыл сайын осындай шаруалар шығады да тұрады. Бұған наразы тұр­ғындар жергілікті билікті сынап­ әлек. Бұл мәселенің мәнісі былай екен. Оны қала әкімі Нұрлыбек Нәлібаевпен бірге бірқатар құрылыс нысандарын  аралау  барысында біліп  қайттық.

    ...
    Толығырақ...
  • 09.08.18

    Өткен жұмада республикалық Қоғамдық кеңес төрағасы, ҚР Парламенті Сенатының депутаты Бақытжан Жұмағұлов пен «Нұр Отан» партиясының хатшысы Фархад Қуанғанов бас­таған делегация Сыр өңіріне жұмыс сапары­мен келді. Олар бірқатар ны­сан­дарды аралап, мемлекет басшысының 5 әлеуметтік бастамасының жүзеге асыры­лу  барысымен  танысты.

    ...
    Толығырақ...
  • 09.08.18

    Н.НӘЛІБАЕВ,  қала  әкімі:

    Қала әкімдігінің мәжіліс залында өткен кезекті жиында екі мәселе қаралды. Әуел­гісі Қызылорда қаласының жылу маусымына дайындығы туралы болса, екіншісі кент және ауылдық округтердегі 4-деңгейлі бюджеттің орындалу  барысына  арналды. Қала әкімі Н.Нәлібаев аппарат мәжілісіне арқау болған тақырыптарды айт...

    Толығырақ...
«БІЗ ҚАЗІР ПСИХОЛОГПЫЗ»
08.02.2018 10:31

Айдарбек ИМАНБЕРДІҰЛЫ,

қалалық ішкі істер басқармасы криминалдық полиция

бөлімінің аға жедел уәкілі:

Қоғамда оңай жолмен пайда табуды көздегендер көбейген қазір. Біреудің тірнектеп жиған дүниесін оңай олжалағысы келеді. Іші-бауырыңа кіріп, аспандағы айды алып беремін деп алдап жатады. Соңында қылмыскердің қолына бар жиған-тергенін қалай ұстатып жібергенін байқамай қалған жәбірленушілер құқық қорғау органдарына көмекке келеді.

Осындай жағдайларда жәбірленушелер қатарының көбеймеуіне, қылмыстың ізін суытпай ашуға атсалысатын жедел уәкілдердің атқаратын қызметтері ерекше. Осыған орай Қызылорда қалалық ішкі істер басқармасы криминалдық полиция бөлімінің аға жедел уәкілі

Айдарбек Құрбановпен сұхбаттасқан едік.

–  Алла қаласа, келесі жылы бұл салада қызмет етіп жатқаныңызға он жыл болады екен. Айтыңызшы, құқық қорғау орга­нына  қалай  келдіңіз?

– Мектеп бітір­геннен кейін «Болашақ» университетіндегі «Мұнай және газ» факультетіне оқуға түскен болатынмын. Алайда 2-курста оқуымды таст­адым да, әскерге кетіп қалдым. 2008 жылдың желтоқсан айында Қарағанды облысынан әскери борышымды өтеп келген соң, ішкі істер басқармасына жұ­мысқа орналастым. Өйткені маған таң­даған мамандығым ұнамады әрі әкем құқық қорғау органдарында қызмет еткен кісі болғандықтан, маған осы сала жақынырақ болды. Сырттай оқуға тапсырып, заң маман­дығын  алдым.

– Жұмыс барысында қиындықтар кездесетін  шығар?

– Әрине. Кез келген жұмыстың өз қиындығы бар деп білемін. Бір рет кіші жедел уәкілі болып жұмыс істеп жүрге­німде ондай жағдай болған. Сондай-ақ қылмыскерді  аңду да жұмысымыздың бір қиын тұсы деп айта аламын.

– Сонда  қалай  аңдисыз?

– Қалада олардың арнайы қылмыс жасайтын жерлері бола­ды. Соның ішінде қалта ұрлығы көбіне қоғамдық кө­ліктерде орын алып жатады. Мысалы, ұрлық «Болашақ» университеті аялдамасынан «Универсам» аялдамасына дейінгі аралық­та болды делік. Оны жасаған адам міндетті түрде келес­і аялдамадан түседі. Ол көлік ішінде ұзақ уақыт қалмауға тырысады. Көпшіліктің көзіне түспес үшін. Сол сәтте қоғамдық көліктің артынан жүріп отырып аңдимыз. Ал келе­сі аялдамаға әріптесімді қоямын. Бір-бірімізбен бай­ланыса отырып, ол адамды ұстаймыз.

– Түсінікті. Ал енді қара­ңызшы. Мен қоғамдық көлікке міндім делік. Түссем, әмияным жоқ. Әуелі ішкі істер басқармасына арыз-шағым қалдыратыным белгілі. Ал ары қарай сіз жұмысты  неден  бастайсыз?

– Сізден  бірінші жан-жағыңызда  тұрған адамдардың түр-әлпетін сұрастырамыз. Сондай-ақ бізде есепте тұратын күдікті азаматтардың фотосу­реттерін ұсынамын.  Мүмкін солардың біреуі болып қалатын шығар. Немесе қоғамдық көлік жүргізушісі мен кассирінен  сұрастырамыз.

– Ал қазіргі таңда қанша күдікті  есепте  тұр?

–  Қалта ұрлығы бойынша 25  адамдай  бар.

– Жас айырмашылықтары қандай?

– 25-55 жас аралығы.

– Құқық қорғау саласында жұмыс істегендіктен, қиындықтардың кездесетіні сөзсіз. Оны өзіңіз де жаңа айтып өттіңіз. Ал керісінше қызықты сәттер орын алады  ма?

– Мен үшін қылмыстың бетін  ашып, қылмыскермен бетпе-бет келгеннің өзі қызық. Не дегенмен қылмысты әш­керелеу адам­ға ерекше қуаныш сыйлайды. Ол бір жағынан – мін­детің, бір жағынан – абырой.

–  2017 жылы қанша қыл­мыстың  бетін  аштыңыз?

– 300-ден аса. Соның ішін­де 10-15 адамның ісі сотқа өтіп, олар бас бостандығынан айырылды. Оның ішінде ауыр қылмыс жасағандары да бар. Мысалы, пәтер алып беремін деп алдағандар. Бірақ оның бәрін жалғыз өзім әшкерелеген жоқпын. Бөлімде қызмет ететін әріптестерім бар. Солармен бірлесе отырып атқарылған жұмыс. Егер 2016 жылы орын алған алаяқтық қылмыстардың 66 пайызы ашылса, 2017 жылы бұл көрсеткіш 88,8 пайызды құрады.

– Негізінде бір қылмысты ашуға қанша уақыт кетеді?

– Әр кезде әрқалай. Жобамен ең ауыр қылмыстарға екі не үш ай кетуі мүмкін. Ал жұмысқа орналастырып бере­мін деген секілді қылмыстарды бір тәуліктің ішінде-ақ ашуға  болады.

– Жаңа өзіңіз айтып өткен 300-ден аса істің ішінде қай түрі көп болды?

– Пәтер алып беремін деп алаяқтық жасағандар.

– Сонда  халықты пәтер алып беремін деп алдау оңай болып­  тұрғаны  ма?

– Қылмыстың бұл түрімен айналысатын адамдар сөзге шебер келеді. Олар адамның ішкі жан дүниесіне еніп, алдап отырған адамын өзіне сендіре біледі. Бір сөзбен айтқанда, психолог. Мысалы, қаламыздың бір азаматшасы 30-дан аса адамды «пәтер алып беремін» деп алдап, олардың әрқайсысынан 1 миллион тең­геде­н  аса  ақша  алған.

– Ол кісі мемлекеттік қызметші ме, қанша адамды алдап, 30 миллион теңгеден астам қаржыны қалтасына оңай салға­нына  қарағанда?

– Жоқ, қарапайым ғана адам. Өзі кезінде «Сырдария» мөлтек ауданындағы көпқабатты тұрғын үйден пәтер алған. Соны халыққа «міне, мен мынадай үй алғанмын» деп көрсете отырып, алдайтын болған.

– Ал соңына дейін жете алмай, шешілуі қиын болған, ақиқаты қайсы екен деп бас қатқан  істер  болды  ма?

– Иә, болды. Көбіне ауыр, аса ауыр қылмыс жасағандар қаламыз кішкентай болғандықтан, ұсталып қалмаудың амалын іздеп, Алматы, Шымкент сияқты ірі қалаларға қашып кетеді. Сондай сәттерде департамент бастығының келісімімен сол қалаларға іс­сапарға шығып, ондағы әріп­тестерімізбен байланыса отырып, қылмысты әшкерелеуге тырысамыз.

– Ал сіздің салаңыз бойынша ауыр қылмыстар қандай?

– Алаяқтық қылмысы бойын­ша миллиардтаған қар­жы  ұрлағандар.

– Миллиардтаған қаржы жымқырса, қарапайым адам болмағаны ғой. Сонда басқарма басшылары ма?

– Жоқ, көбінесе жеке кәсіп­керлер. Олар тендер ұтып бере­мін не басқа жақтан техника әкеліп беремін деп алдап жатады.

– Бұл санаттағы істер бо­йынша өткен жылы қаншасын ұстадыңыз?

– Екі-үшеуін.

– Ал сіз өз-өзіңізді қалай жетілдір­есіз, мүмкін кітап оқи­тын  шығарсыз?

– Жоқ, кітап оқитын уақыт жоқ. Күнделікті қаншама қылмыс көріп жатырмыз, қаншама арызданушымен сөйлесе­міз. Шынын айту керек, біз қазір психологпыз. Адам келіп бізбен сөйлесіп жатқанда-ақ оның шын не жалған айтып отырғанын ажырата аламыз.

– Ал қала бойынша алаяқтық қылмысы жиі орын алатын жерле­р  қайсы?

– «Жайна» сауда үйі маңы, базарлар, банктердің алды. Көбіне адамдар жиі орналас­қан жерлер ғой.

– Банкоматтар алдында ше?

– Болады, бірақ жиі емес.

–  Адалсыз ба?

–  Шүкір.

– Қолқа салғандар болған шығар, көмектесші деп өтінген...

– Болды, бірақ мен оған жол бермеймін.

– Әңгімеңізге  рақмет!

Сұхбаттасқан   Ж.ЖҮНІСОВА

 

Пікір қалдыру


Қорғаныш коды
Жаңарту

Күнтізбе

< Ақпан 2018 >
      1 2 3 4
5 6 7 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28        

Сауалнама

Аса мәртебелі шенеуніктердің қылмысқа шатылып жатқандығы нені аңғартады?
 

Ауа райы

Валюта бағамы

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі валюталардың ресми бағамдары