Өзекті мәселелер

  • 18.10.18

    Бағымызды сорымызға айырбастап, Байқоңырды жалға беріп, «саяси сауда алаңына» айналдырғаны­мызға биыл 24 жыл, әлі 26 жыл уақыт Ресейдің «ойын­шығына» қарап отырамыз. Өкініштісі сол, қазақ даласы­ның көгінен қара бұлт пен қою түтін арылмады­. «Байқоңыр» ғарыш айлағынан көкке көтерілген ресейл­ік зымырантасығыштар мен...

    Толығырақ...
  • 18.10.18

    Қазақстан Республикасы – жер көлемі жағынан, жерасты пайдалы қазба байлықтарымен, жерүсті табиғаты мен ауыл шаруашылығын дамытуға қолайлы мүмкіндігі бар, әлемге таныла бастаған ауқымды мемлекет. Шетелмен байланысы нығайып, өнеркәсі...

    Толығырақ...
  • 18.10.18

    Жарық сөнсе, тірлік­тен мән кеткендей күй кешетін жұрт дүйсенбіден бері әбігерге түсті. Олай дейтініміз, қаланың кейбір мөлтек ауданында жарық біресе өшіп, біресе қосылып, әбден қажытты. Ұнжырғасы түсіп, атынан айырыл­ғандай кейіпке енген жұртшылық күннің суығында жылумен қоса жарық­тың да жоқ бол­ғанын...

    Толығырақ...
  • 18.10.18

    Халықтан “Халыққа“ хат

    Құрметті «Халық» газетінің редакциясы! Осы хатым­ арқылы Сіздерге төмендегіше жағдайымды білдіремін. Мен бес баланың әкесімін. Жолдасым Бағила Құрманалиева ауылдағы №94 мектепте тарих­ пәнінің мұғалімі болып жұмыс істейді. Жалақы­сы – 100 мың теңге. Анам Айдай – з...

    Толығырақ...
  • 18.10.18

    Диас  БАХРАДДИН,

    байдарка және каноэде есуден Жасөспірімдер олимпиада ойындарының чемпионы:


    Толығырақ...

«ШЫҚБЕРМЕСТІҢ» ШЕКПЕНІНЕН ШЫҚҚАНДАР
15.02.2018 10:24

Әңгіменің төркінін тақырыптан-ақ бажайлаған боларсыз. Иә, мәселе жұдырығын жұмса ашпайтын, ашса шаш­пайтын  нағыз Шықберместердің ізін жалғап, өкшесін басып­  келе жатқан жігіттер жайын­да болмақ. Жомарттық, мәрттік, кеңдік, ол – кісінің алдын­а қысылмай кең құлаш даста­рқанын жайып, қолында барын төге салатын, тіпті қажет болған жағдайда жарты бай­лығын теңдей бөле салатын адам. Сіз бен бізде, бәрі­мізде де  ықылымнан  бері осындай жұмыр түсінік қалыптасып қалған. Қазақы   қоғамда «бай» мен «кедей» деген ұғымдар қалай қатар жүрсе, «жомарт» пен «сараң» антонимдік ұғымдары   бірге келеді.

Өмірдегі  үзеңгілес достарымның көпші­лігі «бүгінгі серілердің сараңд­ығы  басым»  де­генд­і жиi айтып жүр. Сон­дағ­ы себепт­ері – жігіт­тердің артық-ауыс  шығынға   жоқты­ғы. Қалталары­нан бақыр тиын шығарып­, қыз атаулыға құрмет жасауды әжептеуір шығын­  көреді  олар. Бүкіл  бө­рік­тілерге  бас  салып  сараңдықтың сауытын кигізіп жат­қанымыз  жоқ. Алайда арамызда тиында­рына тықыр  жігіттер  баршы­лық.

Үлкендер  жағы  «бұрын жігіт­терде  сараңдық қасиеті атымен болмаған» дейді. Кеңестік пен посткеңестік  жылдардың ар жақ-бер жағында да жігіттер азын-аулақ қаражаттарымен-ақ арулардың көңілінен шығыпты-мыс. Сол кезеңдердегі ата-ана, аға-әпкелердің айтуынша, осылай. Сондағысы қыздың көңілін аулауға  бірді-екілі  балмұздақ пен киноның шығыны ғана. Ал қазіргі серілердің басым көпші­лігі қызға алдымен толық сенім арта алмай, шығын шығармауды өздерінше үлкен мақсат етеді екен. Бұны сонда бүйірден қысқан нарық заманының кесірлі келбетінен дейміз бе, әлде үйдегі үнемшілдіктің үрдісінен қалған қасиет дейміз бе, білмейміз! Бүгінгінің Төлегендері мен Жібектері бұл туралы нендей пікірде  екен, көрейік.

«Сараңдық» пен «үнемшіл­дік» екеуі екі ұғым, оларды шатасты­руға болмайды» дейді кейіпкерлер. Мүмкін. Ол дұрыс та, бұрыс та шығар, бәлкім. Бірақ, бүгінгінің батырлары шектен тыс үнемшіл болған­­дықтан, «сараңбыз» деп ойламайтын шығар өздерін. Кім біледі? «Қыздар қауымы дүние мен байлықты басты орынға қояды» деген де пікірлер бар. Реті  келсе, сырғалыларға сәл ғана назар мен көңілдің көп бөлінуі жеткі­лік­ті екендігін жігіттер  жадында  ұстағаны  жөн. «Кең болсаң, кем болмайсың» дейді. Бұл қолы ашық жігітке  Құдай  тағы  береді  деген  тәмсіл.  Ұғынғанға  ұлағатты  сөз. Бізге жеткен аңыз, миф, әде­биеттерде­ де сараңдардың айы оңынан туып, тасы өрге дома­ламаған. Керісін­ше, атымтай жомарттың аты әлі күнге қарашаның  ау­зында  жүр.


 

Әділ Санжаров, мұнайшы:

– Сараңдық серілердің «салты» емес. Дегенмен замандастарымның арасында ақшасын санап қалғандар өте көп. Мұны көбінесе отырыстарда, бірге бас қосқанда төлем жасау кезінде байқап қаламыз. Ал қыздар қауымына келсек, менің ойымша, қыздың көңілін аулауға қалтаның қалың болуы маңызды емес. Қымбат болмаса да, көңіл аударуға тұрарлық сыйлықтар жасап, шығын шыға қоймайтын ойын-сауықтық орындарға апаруға болады. Өзімді қыздарға аса сараңдық танытатын жігітпін деп есептемеймін. Ақша келеді, кетеді. Оған үлкен шығын деп те қарауға болмайды.


 

Жанар Жарасқызы, психолог:

– Жігіттерге бойдақ уақытта ақшасын тым көп үнемдеп, көз жасын көлдете беруі дұрыс қасиет емес. Ақшаны үнемдейтін де, қажет кезінде жұмсайтын да уақыты болады. Ал қыздар қауымының көңілін табуда мүлдем сараңдық таныту оның қыз алдындағы өзге де жақсы қасиеттерінің барлығын жоққа шығарады. Нәзік жандылар жігіттің жомарттығына ерекше мән береді. Қаржылық жағдайың мейлі жақсы, мейлі төмен болсын, қыздардың қасында сараңдық емес жомарттық танытуға тырысу керек. Кейін отбасылы, үйлі-баранды болған соң керісінше әйел ерлерге қаражат үнемдеудің түрлі әдіс-тәсілдерін меңгертіп алады. Сондықтан жігіттер қауымының тиын санап, қыз алдында абыржығаны тым «жиіркенішті» де көрініп, бірден теріс айналуы да ғажап емес. Сараңдық отбасылы болғаннан кейін де жанұяның шырқын бұзуы әбден мүмкін.


 

Ермек  Сатыбалдиев, қала тұрғыны:

- Қыздарға көп шашылғым келмейді. Оған сан түрлі себеп бар. Біріншіден, мен оның менімен болашағы бірге екендігіне толықтай көзім жетпеген болса. Екіншіден, көпшілігі қымбат сыйлықтар мен бағасы удай қымбат мейрамханаларға қыдырғысы келеді. Мұндай орындарға менің табысым жете бермейді. Үшіншіден, жеке басым ақшаны үнемдеп, одан басқа өзіме пайдалы дүниелерге жұмсағанды жөн көремін. Ал үнемшілдікті сараңдық деп есептемеймін.

 


 

Тақырыпқа  тұздық

Америкалық  қаржыгер  Генриетта Хоуленд Грин – артынан 100 млн АҚШ долларын қалдырған байлардың бірі. Бір күні баласы аяғын сындырып алып, бай үш күн бойы тегін аурухана іздейді. Осы уақыт аралығында баласының аяғы асқынып кетіп, оны тізеден кесіп тастауға мәжбүр болыпты. Үнемдеймін деп үлкен мәселені кезіктірді. Бұл жай ғана мысал. Пайдаға жаратам десеңіз, оны көріңіз.

Керім  СӘУІР

(Пiкiр бiлдiрушiлердiң  өтініштері бойынша аты-жөндері өзгерті­ліп  берілді).

 

Пікір қалдыру


Қорғаныш коды
Жаңарту

Күнтізбе

< Ақпан 2018 >
      1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28        

Сауалнама

Аса мәртебелі шенеуніктердің қылмысқа шатылып жатқандығы нені аңғартады?
 

Ауа райы

Валюта бағамы

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі валюталардың ресми бағамдары