Өзекті мәселелер

  • 12.07.18

    Қазақтың ұлттық болмысындағы өзіне ғана тән қасиеттердің бірі – «аманат­» қағидасы. Ұлы даланың демо­кра­тиялық принциптерінің нақты көрі­нісі болып табылатын осынау ерекше түсінік отарлық жүйенің қасаң саясатының негізінде «майдаланып» та кетке­нін жоққа шығару қиын шығар. Мұның сыртында ұлтымызды рухани мешел­дікке ұшырату мәселесі тұрғаны белгілі. Кезінде заманымыздың заңғар, данагөй қайратк...

    Толығырақ...
  • 12.07.18

    Шығармашылықтың шыңына лезде­  шығу екінің бірінің қолынан келе бермейтіні белгілі. Ал Аралдың жағасын­да  туып, анау асқаралы Алатауды бағындыру – бөлек әңгіме. Тұңғыш рет «Білім және еңбек» журналы­нда «Аралды қайтсек сақ­таймыз?» мақаласы басылды. Жұрт назары­ бірден ауған. Сонан соң «Қазақстан пионері» газетінде «Бо­з­айғыр»   әңгімесі   жарыққа  шықты. 1971 жылы республикалық жастарға арна...

    Толығырақ...
  • 12.07.18

    Жаз айлары еліміз үшін мерекеге толы. Сол мерекелердің бірегейі – Елордамыз Астана қаласының туған күні. Ел болып атап өтетін Ел­ордаға биыл – 20 жыл. Қызыл­орда қаласының 200 жылдығымен  тұспа-тұс келген мерейтойдың  қуанышты еселей­ түскені рас. Еура­зия­ның жүрегінде бой көтерген қаланың тынымсыз еңбек пен даму жолына түскеніне де жиырма жыл. Ару қала Астананың туған күнімен құт­тықтауды Сыр...

    Толығырақ...
  • 12.07.18

    Қазақта «балалы үй – базар, баласыз үй – мазар» деген мақал бар. Расымен, үйдің іші сыңғырлаған бала күлкісіне толы болғанға не жетсін, шіркін! Отбасын құрудағы басты мақсат та – осы. Алайда үлкен жауапкер­шілікті талап ететін бұл ұғым ер мен әйелге өзіндік қиыншылықтар тудырады. Дүниеге бала әкелу адамның денсаулығына байланысты, бірақ оған тәуелді емес. Физикалық, психологиялық және әлеуметті...

    Толығырақ...
  • 12.07.18

    Әке жүрегі таудан үлкен, ана жүрегі теңізден терең деп бекер айтылмаса керек. Әрбір ата-ана сәбиі дүниеге келген сәттен бастап мәпелеп, қанаттыға қақтырмай, тұмсықтыға шоқтырмай өсіреді. Бөбегінің былдырлаған тілін қызықтап жүріп, бірінші сыныпқа баратын уақытының келгенін де аңғармай қалады. Бірінші сыныпқа барған соң, оң-солын танытып, бар керегін алып беру үшін күні-түні еңбекте...

    Толығырақ...
ТРАНСОРТАЛЫҚ ТЕМІРЖОЛ ИНФРАҚҰРЫЛЫМЫН игілікке айналдырудың тетігі
15.03.2018 11:29

Біздің кең-байтақ елімізде техникалық-көліктік байланыс жүйесі аса маңызды инфрақұрылым саналады. Бұрын иен даланы бабаларымыз жел жетпес­  жүйрік тұлпармен лезде­ жортып өткен. Жайлауымыз төрт түлік малға толып, әлемде ең бай болған қазақтар ғана түйе және жылқы көліктерімен шалғай асып, кең жазирада әлемдік дербес дамыған этникалық алып Қазақ елі құрылды. Елімізде алыс қалааралық жол жүйелері ішкі экономикалық және мәдени байланысты дамытып, ел тәуелсіздігін нығайтуға ықпал етеді. Елбасымыз Н.Назар­баевтың Мәңгілік Ел іргетасын қалаудағы ынталы бастамасымен елімізде мыңдаған шақырым теміржол мен тасжол салынып, техникалық-кө­ліктік  байланыстан қол ұзарып, берекелі қимыл-әрекет қарқын  алды.

Мұндай қала­ара­лық байланыс жүйелері елімі­зде кемелденген жаңа қоғам құру мен оның алып өндірістік базаларын оңай, жедел­ дамытуда аса зор маңыз­ға ие болады. Яғни алыс қалаларды байланыс­тыратын төте жол салынса, кө­лік жылдамдығының артуында, ел экономикасының үдеп да­муында ұтымды жол екені анық.

 

Мәселен, Астана мен Қызыл­орданы байланыстыратын айнал­ма теміржол арқылы жолау­шылар пойызы бір жарым тәулік жүреді. Мұндай ұнамсыз айналма жолға ешкімнің көңілі толмайтыны анық. Әрі алыс жолдың экономикалық шығыны көбейіп, уақыт жоғалтамыз. Сондықтан әуелі еліміздің ор­талы­қ өңірінен өтетін Қызыл­орда-Жезқазған трансорталық теміржолын жандандыра түс­сек, жол уақыты екі еседей қысқарып, солтүстік пен оңтүстік арасы жақындап, экономикалық жедел дамып әрі мәдени байланыстар нығая түсер еді. Бірақ бұл жолды құруда технологиялық тетікті ұтымды пайдалануымыз керек. Әрине, бұл жерде  қазіргі Бейнеу-Сексеуіл-Жезқазған теміржолынан басқа, Астана мен Қызылорда арасын жалғайтын трансорталық теміржолын Николай заманындағы Мәскеу – Санкт-Петербург теміржолы тәрізді тура етіп салсақ, бұл тарихи құрылыс халық үшін игілікке айналып, болашақ ұрпақ алғысына ие болар едік. Он тоғызыншы ғасырдың орта кезінде техникасыз салынған алғашқы Мәс­кеу – Санкт-Петербург теміржол құрылысы технологиялық ерекшелігімен аса бағаланады. Яғни бұл құрылыс бір сызық бойымен тура етіп орман, батпақ, көлдердің үстінен қарама-қарсы бағытта екі қатар теміржол бір мезгілде құрылған екен. Әрине екі қатар теміржолды бірден салған экономикалық тиімді болатыны анық. Әуелі бір қатарын салып, сонан соң оның жанына екінші қатар теміржол салу өте ыңғайсыз болады әрі құрылыс тым қымбатқа түсіп, үлкен әбігерге салады­.

Ендігі кезде бұрынғыдай ой-шұқыр, төбелерді айналып, оралма жолдар салу көлік жылдамдығына кедергі келтіреді. Қазіргі техника дамыған кезде ондай жерлерді тегістеп, батпақ, көлдердің үстінен төте темі­ржол салу тым қиын мәселе­ емес. Сондықтан бұл екі аралық теміржолды тура, екі қатар жолды бірден салу экономикалық үнемді болар еді. Бұл трансорталық Қызылорда-Жез­қазған теміржолын бір сызық бойымен екі қатарын да бірден салу экономикалық маңызд­ылығымен қатар прогресті тарихи бетбұрыс болады. Бұл теміржолды ауылдарға бұрып, айналма етіп салудың қажеті жоқ. Есесіне жаңа түс­кен тура жол бойына көптеген жаңа ауылдар бой көтеріп, сол­түстік пен оңтүстік қалалар арасы жаңа қоныстанған елді мекендермен толығады. Бұл трансорталық төте теміржол еліміздің алыс шеттерін байланыстыруда аса қажеттілігімен бағаланады. Бір сөзбен айт­қанда, Қызылорда мен Жезқаз­ған арасы екі қатар тура теміржолмен тұтасса, қазіргі жаңа шыққан жүйрік пойыздар бұл аралықты бір жарым сағаттай уақытта аққан жұлдыздай сырғып  өте алар еді. Ал Астана мен Жезқазған аралық теміржолын да төтелеп сала алсақ, алғашқы мен бүгінгі астананың арасын жүйрік пойыздар үш-төрт сағат­тай уақытта басып өтуі әбден   мүмкін. Мұндай құрылыс қолға  алынып  жатса,  құрылыс  технолог-инженері өзім де оған қатысып, көмектескім келед­і.

Бүгінде еліміздің солтүстігіне оңтүстік өңірлерден жұрт көшіп барып қоныстануда. Енді осы алысаралық төте жолдармен жалғанса, жақын туыс­тарымызға барып-келіп, байланысып тұрар едік. Егер бұл аралыққа төте тура жол түссе, Қы­зылордадан таңертең жүрдек пойызға отырып, Астанаға жетіп, жұмысты бітіріп әлде тойларда болып, қалаған кезде қайта отырып, кері үйге жетуге болады. Осы тәрізді ұтымды жасампаздығымыз ғана бізді әрдайым алға бастайды. Кезінде оңтүстіктен Сыр өңірі қазақтары және солтүстіктен қостанайлықтар мал жағдайымен ерте көктемде сонау Торғай өзені  бойларында жаз жайлап, қара күзге дейін қоныстанған екен. Бұрын бұл екі жақ бір-бірімен құдандалы-жекжатты болып сыйласып келген. Енді осы аса көркем жазды еліміз орталық өңірі Торғай өзені бойларын курорттық аймаққа айналдырып, ел қоныстанып, екі жақ туыстық байланысымызды қайта жалғастыруға болады­. Бұл орталық қоныс­тану солтүстік пен оңтүстікті және шығыс пен батыс өңір­лерімізді экономикалық және бірыңғай этникалық мәдени байланыс­тырып, тәуелсіз­ді­гіміздің нығаюы­на ықпал етеді. Жаз айлары пойызға билет алу тым қиындап­ кетеді. Егер бұл араға темір­жол түсіп, жақын ортада курорттық аймағымыз ашылса, заман талабы болған бірталай проб­ле­малар бірден шешілер еді.

Заманында бабаларымыз асыл тұқымды тұлпарлармен лезде жортып өткен иен даланы­ ендігі кезде темір тұлпарлармен аққан жұлдыздай сырғып өту – қазіргі заман, өркениет талабы. Қызылорда экономикалық жағына­н өрістеп, сол жағалаудан жаңа қала бой көтеріп жат­қанда, Астан­амен арада бұл жолда пойыздар қатынауы жиілеп, техникалық-көліктік байланыс стратегиялық инфрақұрылым түріне айналып жатса,­ ға­нибет емес пе?! Солтүстік пен оңтүс­тік осы екі әсем қалааралық Ұлы даланы жүйрік пойызбен сырғып өтуге сырттың да көңілі ауып, интуристтердің кең-байтақ елімізге саяхаттауы­на қолайлы жағдай туар еді. Біздің Ұлы далада басталған алғашқы әлемдік өркениет тағы да жаңаша жалғасын табары анық.

Бекназар  Әбсадықов,

инженер,

Қызылорда  қаласы

 

Пікір қалдыру


Қорғаныш коды
Жаңарту

Күнтізбе

< Наурыз 2018 >
      1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31  

Сауалнама

Аса мәртебелі шенеуніктердің қылмысқа шатылып жатқандығы нені аңғартады?
 

Ауа райы

Валюта бағамы

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі валюталардың ресми бағамдары