Өзекті мәселелер

  • 21.03.19

    «Бір қозы туса, бір түп жусан артық шығады». Осы тәмсілге сүйеніп, бала басын көбейткенді жөн санайтын қазақ елінде көпбалалы отбасылар саны 400 мыңға жақындайды. Оларға мемлекет тарапынан арнайы жәрдемақылар тағайындалып, жеңілдіктер қарастырылған. Алайда нарықтың қос бүйірден қысып тұрған шағында мардымсыз қаражат бастан башпайға дейін жетпейтіні үнемі айтылып келеді. Соның салдары еліміздің ...

    Толығырақ...
  • 21.03.19

    Үкіметтен басталған ауыс-түйіс жергілікті билікке де жеткен секілді. Ескерте кететін жайт, Қызылорда қалалық әкімдігінде «ат ауыстыру» жиі-жиі болып тұрады. Тіпті, «бір жарым ай ғана басшылық қызметте отырып, өзге салаға кете салу да оп-оңай ма?» деп қалдық. Енді заңды сауал туындап отыр. Жергілікті билікте кадр тапшылығы бар ма? Егер бұлай болмаса, қала әкімі Нұрлыбек Нәлібаев бөлі...

    Толығырақ...
  • 21.03.19

    Арық адамнан гөрі артық салмағы бар адамның мұңы басым. Ал ол әйел болса, тіпті, белгілі жайт. Қыс көрпесін түргеннен қыз біткен қысыла бастайды. Қызылды-жасылды киімге сай сымбатты қалайды. Әйел затының әу бастағы сұлулыққа құштарлығы дәл осы сәтте сынға түседі. Арығудың жолында диета ұстайды, фитнес клубқа барады. Алайда  салмақтан арылу үшін  денсаулықты бәйгеге тігу дұрыс па? «Тұмар...

    Толығырақ...
  • 21.03.19

    «Болар бала он бесінде баспын» десе, басқасының отызында не дейтінін баршамыз білетін шығармыз. Даналардың «ақыл жастан шығады» деуі тегіннен-тегін емес. Дарынды балалардың көптігінен еліміздің болашағын көруге болатындай. Кешегі Мағжандар жастарға сенім артқанда сенімге селкеу түсірмейтіндердің барын білді емес пе? Үдеден шыға алмай, беті қызарақтағандарды Терек төрелер қамшымен ұрып, ...

    Толығырақ...
  • 21.03.19

    Кемпір-шал осылай күйбеңдеп жатқанда Иванов бастаған жырындықор атаймандар жұп жазбастан кер даланың шаңын бұрқыратып барып, қалың жыңғыл жынысына кіріп жоқ болды. Бұл алап оңаша. Иванов тұрақтандырған бәрінің бөксе басар ұясы. Бастары аң-құс тегіс семіретін күзге қарай бір-бірімен хабарласып, осы бекетте тоғысып тұрады. Бұрынғының адамдары аң-құсты қақпанмен, тұзақпен аулайтын. Беріде орыстар ...

    Толығырақ...
ТРАНСОРТАЛЫҚ ТЕМІРЖОЛ ИНФРАҚҰРЫЛЫМЫН игілікке айналдырудың тетігі
15.03.2018 11:29

Біздің кең-байтақ елімізде техникалық-көліктік байланыс жүйесі аса маңызды инфрақұрылым саналады. Бұрын иен даланы бабаларымыз жел жетпес­  жүйрік тұлпармен лезде­ жортып өткен. Жайлауымыз төрт түлік малға толып, әлемде ең бай болған қазақтар ғана түйе және жылқы көліктерімен шалғай асып, кең жазирада әлемдік дербес дамыған этникалық алып Қазақ елі құрылды. Елімізде алыс қалааралық жол жүйелері ішкі экономикалық және мәдени байланысты дамытып, ел тәуелсіздігін нығайтуға ықпал етеді. Елбасымыз Н.Назар­баевтың Мәңгілік Ел іргетасын қалаудағы ынталы бастамасымен елімізде мыңдаған шақырым теміржол мен тасжол салынып, техникалық-кө­ліктік  байланыстан қол ұзарып, берекелі қимыл-әрекет қарқын  алды.

Мұндай қала­ара­лық байланыс жүйелері елімі­зде кемелденген жаңа қоғам құру мен оның алып өндірістік базаларын оңай, жедел­ дамытуда аса зор маңыз­ға ие болады. Яғни алыс қалаларды байланыс­тыратын төте жол салынса, кө­лік жылдамдығының артуында, ел экономикасының үдеп да­муында ұтымды жол екені анық.

 

Мәселен, Астана мен Қызыл­орданы байланыстыратын айнал­ма теміржол арқылы жолау­шылар пойызы бір жарым тәулік жүреді. Мұндай ұнамсыз айналма жолға ешкімнің көңілі толмайтыны анық. Әрі алыс жолдың экономикалық шығыны көбейіп, уақыт жоғалтамыз. Сондықтан әуелі еліміздің ор­талы­қ өңірінен өтетін Қызыл­орда-Жезқазған трансорталық теміржолын жандандыра түс­сек, жол уақыты екі еседей қысқарып, солтүстік пен оңтүстік арасы жақындап, экономикалық жедел дамып әрі мәдени байланыстар нығая түсер еді. Бірақ бұл жолды құруда технологиялық тетікті ұтымды пайдалануымыз керек. Әрине, бұл жерде  қазіргі Бейнеу-Сексеуіл-Жезқазған теміржолынан басқа, Астана мен Қызылорда арасын жалғайтын трансорталық теміржолын Николай заманындағы Мәскеу – Санкт-Петербург теміржолы тәрізді тура етіп салсақ, бұл тарихи құрылыс халық үшін игілікке айналып, болашақ ұрпақ алғысына ие болар едік. Он тоғызыншы ғасырдың орта кезінде техникасыз салынған алғашқы Мәс­кеу – Санкт-Петербург теміржол құрылысы технологиялық ерекшелігімен аса бағаланады. Яғни бұл құрылыс бір сызық бойымен тура етіп орман, батпақ, көлдердің үстінен қарама-қарсы бағытта екі қатар теміржол бір мезгілде құрылған екен. Әрине екі қатар теміржолды бірден салған экономикалық тиімді болатыны анық. Әуелі бір қатарын салып, сонан соң оның жанына екінші қатар теміржол салу өте ыңғайсыз болады әрі құрылыс тым қымбатқа түсіп, үлкен әбігерге салады­.

Ендігі кезде бұрынғыдай ой-шұқыр, төбелерді айналып, оралма жолдар салу көлік жылдамдығына кедергі келтіреді. Қазіргі техника дамыған кезде ондай жерлерді тегістеп, батпақ, көлдердің үстінен төте темі­ржол салу тым қиын мәселе­ емес. Сондықтан бұл екі аралық теміржолды тура, екі қатар жолды бірден салу экономикалық үнемді болар еді. Бұл трансорталық Қызылорда-Жез­қазған теміржолын бір сызық бойымен екі қатарын да бірден салу экономикалық маңызд­ылығымен қатар прогресті тарихи бетбұрыс болады. Бұл теміржолды ауылдарға бұрып, айналма етіп салудың қажеті жоқ. Есесіне жаңа түс­кен тура жол бойына көптеген жаңа ауылдар бой көтеріп, сол­түстік пен оңтүстік қалалар арасы жаңа қоныстанған елді мекендермен толығады. Бұл трансорталық төте теміржол еліміздің алыс шеттерін байланыстыруда аса қажеттілігімен бағаланады. Бір сөзбен айт­қанда, Қызылорда мен Жезқаз­ған арасы екі қатар тура теміржолмен тұтасса, қазіргі жаңа шыққан жүйрік пойыздар бұл аралықты бір жарым сағаттай уақытта аққан жұлдыздай сырғып  өте алар еді. Ал Астана мен Жезқазған аралық теміржолын да төтелеп сала алсақ, алғашқы мен бүгінгі астананың арасын жүйрік пойыздар үш-төрт сағат­тай уақытта басып өтуі әбден   мүмкін. Мұндай құрылыс қолға  алынып  жатса,  құрылыс  технолог-инженері өзім де оған қатысып, көмектескім келед­і.

Бүгінде еліміздің солтүстігіне оңтүстік өңірлерден жұрт көшіп барып қоныстануда. Енді осы алысаралық төте жолдармен жалғанса, жақын туыс­тарымызға барып-келіп, байланысып тұрар едік. Егер бұл аралыққа төте тура жол түссе, Қы­зылордадан таңертең жүрдек пойызға отырып, Астанаға жетіп, жұмысты бітіріп әлде тойларда болып, қалаған кезде қайта отырып, кері үйге жетуге болады. Осы тәрізді ұтымды жасампаздығымыз ғана бізді әрдайым алға бастайды. Кезінде оңтүстіктен Сыр өңірі қазақтары және солтүстіктен қостанайлықтар мал жағдайымен ерте көктемде сонау Торғай өзені  бойларында жаз жайлап, қара күзге дейін қоныстанған екен. Бұрын бұл екі жақ бір-бірімен құдандалы-жекжатты болып сыйласып келген. Енді осы аса көркем жазды еліміз орталық өңірі Торғай өзені бойларын курорттық аймаққа айналдырып, ел қоныстанып, екі жақ туыстық байланысымызды қайта жалғастыруға болады­. Бұл орталық қоныс­тану солтүстік пен оңтүстікті және шығыс пен батыс өңір­лерімізді экономикалық және бірыңғай этникалық мәдени байланыс­тырып, тәуелсіз­ді­гіміздің нығаюы­на ықпал етеді. Жаз айлары пойызға билет алу тым қиындап­ кетеді. Егер бұл араға темір­жол түсіп, жақын ортада курорттық аймағымыз ашылса, заман талабы болған бірталай проб­ле­малар бірден шешілер еді.

Заманында бабаларымыз асыл тұқымды тұлпарлармен лезде жортып өткен иен даланы­ ендігі кезде темір тұлпарлармен аққан жұлдыздай сырғып өту – қазіргі заман, өркениет талабы. Қызылорда экономикалық жағына­н өрістеп, сол жағалаудан жаңа қала бой көтеріп жат­қанда, Астан­амен арада бұл жолда пойыздар қатынауы жиілеп, техникалық-көліктік байланыс стратегиялық инфрақұрылым түріне айналып жатса,­ ға­нибет емес пе?! Солтүстік пен оңтүс­тік осы екі әсем қалааралық Ұлы даланы жүйрік пойызбен сырғып өтуге сырттың да көңілі ауып, интуристтердің кең-байтақ елімізге саяхаттауы­на қолайлы жағдай туар еді. Біздің Ұлы далада басталған алғашқы әлемдік өркениет тағы да жаңаша жалғасын табары анық.

Бекназар  Әбсадықов,

инженер,

Қызылорда  қаласы

 

Пікір қалдыру


Қорғаныш коды
Жаңарту

Күнтізбе

< Наурыз 2018 >
      1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31  

Сауалнама

Аса мәртебелі шенеуніктердің қылмысқа шатылып жатқандығы нені аңғартады?
 

Ауа райы

Валюта бағамы

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі валюталардың ресми бағамдары