Өзекті мәселелер

  • 12.07.18

    Қазақтың ұлттық болмысындағы өзіне ғана тән қасиеттердің бірі – «аманат­» қағидасы. Ұлы даланың демо­кра­тиялық принциптерінің нақты көрі­нісі болып табылатын осынау ерекше түсінік отарлық жүйенің қасаң саясатының негізінде «майдаланып» та кетке­нін жоққа шығару қиын шығар. Мұның сыртында ұлтымызды рухани мешел­дікке ұшырату мәселесі тұрғаны белгілі. Кезінде заманымыздың заңғар, данагөй қайратк...

    Толығырақ...
  • 12.07.18

    Шығармашылықтың шыңына лезде­  шығу екінің бірінің қолынан келе бермейтіні белгілі. Ал Аралдың жағасын­да  туып, анау асқаралы Алатауды бағындыру – бөлек әңгіме. Тұңғыш рет «Білім және еңбек» журналы­нда «Аралды қайтсек сақ­таймыз?» мақаласы басылды. Жұрт назары­ бірден ауған. Сонан соң «Қазақстан пионері» газетінде «Бо­з­айғыр»   әңгімесі   жарыққа  шықты. 1971 жылы республикалық жастарға арна...

    Толығырақ...
  • 12.07.18

    Жаз айлары еліміз үшін мерекеге толы. Сол мерекелердің бірегейі – Елордамыз Астана қаласының туған күні. Ел болып атап өтетін Ел­ордаға биыл – 20 жыл. Қызыл­орда қаласының 200 жылдығымен  тұспа-тұс келген мерейтойдың  қуанышты еселей­ түскені рас. Еура­зия­ның жүрегінде бой көтерген қаланың тынымсыз еңбек пен даму жолына түскеніне де жиырма жыл. Ару қала Астананың туған күнімен құт­тықтауды Сыр...

    Толығырақ...
  • 12.07.18

    Қазақта «балалы үй – базар, баласыз үй – мазар» деген мақал бар. Расымен, үйдің іші сыңғырлаған бала күлкісіне толы болғанға не жетсін, шіркін! Отбасын құрудағы басты мақсат та – осы. Алайда үлкен жауапкер­шілікті талап ететін бұл ұғым ер мен әйелге өзіндік қиыншылықтар тудырады. Дүниеге бала әкелу адамның денсаулығына байланысты, бірақ оған тәуелді емес. Физикалық, психологиялық және әлеуметті...

    Толығырақ...
  • 12.07.18

    Әке жүрегі таудан үлкен, ана жүрегі теңізден терең деп бекер айтылмаса керек. Әрбір ата-ана сәбиі дүниеге келген сәттен бастап мәпелеп, қанаттыға қақтырмай, тұмсықтыға шоқтырмай өсіреді. Бөбегінің былдырлаған тілін қызықтап жүріп, бірінші сыныпқа баратын уақытының келгенін де аңғармай қалады. Бірінші сыныпқа барған соң, оң-солын танытып, бар керегін алып беру үшін күні-түні еңбекте...

    Толығырақ...
МОМЫН ҚАЛАНЫҢ МҰҢЫ
12.04.2018 14:18

Зерде биігінен қарағанда, заманнан асқан сарапшы жоқ. Уақыт айнасы ештеңе­ні бүркемелемейді. Адам өмірін қадірлеуде қаланың да, жолдың да үлкен-кішісі жоқ. Басқа жаққа көз сүзбей, Аралға ғана аялдайықшы. Бұрын теңізді қала атансақ, қазір көлікті қалаға айналдық. Hе өзгерді?!

Жаңа  проблема  жалаулатып  шыға келді. Жол  апаты  жиіледі. Жүргізу­ші­лер тарапынан кінәрат басым. Алыс-жақын шетелден әкелінген мінілген көліктер қатары есепсіз. Аралдың­  тар қолтық көшелері жаяуды жол шетіне қақпайлай бастады. Осылайша жүргінші қауіпсіздігі барынша­  өткірленді.

Мәселенің мәнісіне үңілейік. Негізгі  қиылыстардағы бағдаршам талабы­на жаяулар түсіністікпен икемдел­ді. Керісінше  көліктілер  баса-көктеп лыпылдауын тоқтатар емес. Ондайда жүргіншілердің ауыз екі кейістігін елеп жатқан жүргізушіні байқамаған  да  шығарсыз.

Тығырықтан шығар мүмкіндік қайда?!  Біздіңше,  жүргінші  жолағына­  басымдық  берілгені  орынды. Аралдың жаңа ауыл бетінде көшелер кең. Соған­ қарамастан орталық көшедегі көлік жылдамдығы тым жоғары. Мұнда  жүргінші жолағы  сирек.

Қаланың ежелгі бөлігінде кең көше санаулы. Салтан­атты келім-кетімнің өзінде Бақтыбай батыр кө­шесін қаншама сылап-сипағанда, қала ажарын ашатын­ жұқалтаң жаяулар жолағы ғана! Тротуарымыз жарнамалық сипаттағы кесінділер сияқты. Оң-солымыздағы жүргінші жолы үнемі тегістеуді тілейді. Ал құлама көшелердегі жол қауіпсіздігі сөз етуге тұрмайды!

Аралдың қала статусына сәйкестігіне сызат түсіретін мұндай келеңсіздіктен қашан арыламыз?! Момын­ қаланың сәулетті келешегіне кім сендіреді? Үкіметтік бағдарламалар аясындағы жаңа қоныстың көбеюі төмендегілер тапқан тапқырлық нәтижесі емес. Қала  сәулеті  мен   мәдениетін  көзден таса етпеуге­ тиіс  жергілікті  билік  көше жолында  жиі көрінсе құба-құп. Мекен мәнері, әлбетте, ғимараттан ғана ізделмейді. Панно, билборд, жалаушалар амандық­  кепілі  емес!

Жә, бүгінгі берешегімізге оралайық. Жүгенсіз кеткен жүргізушілерді дауыс көтермей-ақ сабасына түсіретін тиімді тетік – жүргінші жолағын жиілету мен айқын бояумен бедерлеуде. Қазіргісі тақтадағы жазуды­ ұқыпсыз сүрткен оқушы әрекетіндей әсер қалдырады. Арзан тауардың күн көзінде бірден оңып кететіні сияқты жұқа жалатым екі-үш аптада бозамықтанып сала береді. Дөңгелек пен аяқкиім ізіне шыдамаған ақ  жолақтан  не  қайран?!

Жол қозғалысы ережелерін бұзу әрекетіне байланысты жергілікті бюджетке бірталай аударым қосылатыны белгілі. Жол күтіміне қатысты онсыз да мөлшерлі қаржы бөлінетін шығар. Бір жағынан қауіпсіздік, екінші жағынан қала келбетін ойлағанда, Аралдың ішкі жолдарындағы қауіпсіздікті реттеуге жедел бетбұрыс жасау қажеттігі мен мұндалайды.

Ұсыныс кімнен, орындау қайдан?! Жол полициясы, қала басшылығы, осы мәселеден шет қалмайтын жолаушы көлігі мен автомобиль жолдары, кәсіпкерлік бөлімдері бір жеңнен қол шығаратындай ұмтылыс байқатар деп дәмеленеміз. Анау Батыс Қытай-Батыс Еуропа автожолына шықсаңыз, лезде еңсең көтеріліп сала бермей ме?! Жол ережелеріне сүйсіне ығыланатынымыз жолдың кеңдігімен бірге аңдағайлаған ақ жолақ­тардың әдемі үйлесімінен емес пе?! Сол сәйкес­тік Аралға да жұғысты болса кәнеки!

Обалына не керек, кейінгі жылдары қаламызда көшені асфальттау үрдіс алды. Медальдың екі жағы бар дегенмен, жүргінші үлесіндегі жол жиегіне үнемі назар аударылмайды. Аяқ ізіне әзер бағынатын түйетай­ды, кедір-бұдыр сүреңсіз сүрлеуге асфальт жалат­у бұйырмай-ақ келеді. Жылдамдық десе делебесі­ қозатын желөкпе жүргізушілер бұл тұстағы жаяуды шаң қаптырғанына мәз.

Бұдан кейін тротуар дәмету тек кекесін шақырады­. Демек, жол мен тұрғын үй аралығындағы жер телімін шарбақ алды көзқарасымен емес, жүргінші құқығы тұрғысынан бағалағанымыз абзал. Осынау аса жаңа­шыл­дық тілемейтін зәру мәселеге аудан, қала басшы­лы­ғының ерекше жанашырлықпен қозғау салғанын қалаймыз. Аралдың арын арлап, мұңын мұңдау теңізге­ ғана қатысты емес. Күнделікті ділгер қажеттілікті бұқара көзімен жүрек төріне шығаруда!

Тағы да қала ішіне оралайық. Көлік қозғалысы жыл санап жоталанып барады. Ептестірген айналма жолдар­  бұраңдады. Жүргінші жолағының айқындығы дәл осы арада өте-мөте маңызды. Айналма жолдың қиылыстарындағы, созылыңқы тұстағы ескерту жо­лақтарына  айрықша  мән  берілуі  тиіс.

Жүргіншіге қатер төнбеуі үшін жаяулар жолағының тым алшақ болмағаны абзал. Жедел жәрдем, по­лиц­ия, төтенше жағдай көліктерінен басқаның асығыстығына кеңшілік жасалмауы керек. Жол жиегінің қыста тайғақ, көктемде балшық, жазда борпылдаққа айналатынын тағы да тіл ұшынан ысыра алмаймыз. Ал сырттан келетін көліктер мұндай бейқамдық салдарынан қаралай жүрісінен жаңылуы әбден мүмкін.

Жаздың аптабы, күздің жаңбыры, қыстың оппа қары, көктемнің лайсаңы асфальт бетіндегі жұқалтаң жолақты тым сүмірейтіп жібереді. Көлік ағыны, жүргінші табанына шыдас беретіндей ақ жолақты қашан көреміз?! Қазіргі жаяулар жолағы ұқыпсыз оқушының ұшталмаған қаламмен сурет салғанындай өте солыңқы.

Шіркін, жүргінші жолағы күндіз көз қарықтырып, қараңғылықта айсыз түнгі құс жолындай ағараңдап жатса ғой?! Жалпы, жол қауіпсіздігіне байланысты бүкіл жол белгілері жарықта да, қараңғылықта да ел амандығына қорған болатындай сақшылық міндетін жарнамалап тұрса екен. Жаяулар назын үлкенді-кішілі билік құрылымы ескерусіз қалдырмайтын шығар. Баяғы­дан қабағы қатулы Аралды момын қала кейіпін­де қалдырмай, ақылды қалалар деңгейіне жеткізу – жергілікті жаңа буын басшыларға үлкен сын.

Жаңабай  Кемал,

Арал  қаласы

 

Пікір қалдыру


Қорғаныш коды
Жаңарту

Күнтізбе

< Сәуір 2018 >
            1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30            

Сауалнама

Аса мәртебелі шенеуніктердің қылмысқа шатылып жатқандығы нені аңғартады?
 

Ауа райы

Валюта бағамы

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі валюталардың ресми бағамдары