Өзекті мәселелер

  • 11.10.18

    Облыстық прокуратура әкімшілік істер бо­йынша қабылданған шешімдерді зерделеу барысында полиция қызметкерінің әкімшілік өндіріс материалдарын бұрмалау фактісін  анықтады.

    Нақтырақ айтатын болсақ, жергілікті полиция қызметінің полицейі Д.Амангелдіұлы қызметтік автокөлікпен кезекшілікте жүрген кезін­де қаладағы дүкендердің бірінің тұсында тоқтап тұрған «Hyunday Accent» маркалы авто­көлігі...

    Толығырақ...
  • 11.10.18

    КӘСІПКЕРЛІК –  ЖЕТЕКШІ   КҮШ

    Еліміздегі басты саяси құжаттардың қатарында «Қазақстан – 2050» страте­гиясы да бар. Ұзақ мерзімді дамуды бекіткен бұл стратегияда айтылған міндеттерді жүзеге асыру үшін орта мер­зімді кезеңге арналған мемлекеттің 2025 жылға дейінгі жоспарлау құжаты да айналымда. Бұл құжаттың басты мақсаттарының қатарында жеделдет...

    Толығырақ...
  • 11.10.18

    Жат діни ағымға еріп, адасу Әселдің жастық ғұмырының біршама жылдарын жалмады. Бойжеткен өміріне жағымды өзгеріс енетініне сенген. Дәл сол сенімнің «арқасында» ә дегеннен ештеңе түсіне алмады. Мұнысын жастыққа жарасатын аңғалдық дерсіз. Уақыт өте келе өзінің және жұбайының «роботқа» айналып бара жатқанын сезген ол көңіліндегі күмәнмен арпалысты. Рухани дертке ұшыра...

    Толығырақ...
  • 11.10.18

    Бауырлас он екі мүше,

    Бір анадан туғанмен,

    Әрекеттері әртүрлі...

    Бас – ақшаға тартып,

    Аяқ – басқаға тартып,

    Әуреге салды әркімді...

    ...
    Толығырақ...
  • 11.10.18

    Елуде еді өз жасым,

    Тыйылмады көз жасым...

    Жұмыс іздеп шығып ем,

    Киім-кешек тозғасын...

    ...
    Толығырақ...
«ӘДЕП ПОЛИЦИЯСЫ» НЕГЕ ҚҰРЫЛМАДЫ?
26.04.2018 11:22

Мемлекет  басшысының 2015 жылғы «Ұлт жос­пары­ – бес институционалдық реформа – 100 нақты қадам» бағдарламасының 12-қадамында «Жаңа этикалы­қ ережелерді енгізу, мемлекеттік қызметтің жаңа этикалық Кодексін жасау» туралы айтқан болатын­. Тапсырма негізінде әр аймақта мемлекеттік қызметшілермен әдеп нормаларын сақтау бойынша талаптар  күшейтіліп, ел президентінің Жарлығымен  Әдеп  кодексі қабылданды. Ол халықтың мемле­кеттік органдарға сенімін нығайтуға, мемлекеттік қызметте­ өзара қарым-қатынастың жоғары мәдение­тін қалыптастыруға және мемлекеттік қызметшілер­дің әдепсіз әрекетінің алдын алуға бағытталған.

Дұрыс делік. Халықпен тікелей жұмыс істеп отырған­ лауазымды тұлғаларды әрқашан бақылауда ұстағанды ұнатамыз. Ал қарапайым жұрттың, көшедегі жүргіншілердің, одан қалды, қоғамның назарынан тыс қалмайтын кезбелер мен қайыршылардың әрекетін­ солай неге бақыламасқа? Иә, олар жұмыс істемейді, қалай жүрсе де, не кисе де, қандай ас ішсе де бәрібір. Бірақ, мемлекеттік қызметшілер жөндеп, жинап, әдептілік танытып жүрген жерлерде олардың да жүрері анық. Қоғамның көрінісіне кері сипат беріп, көше-көшелерде қайыр сұрап, кезбелікке салын­ып, бұрыш-бұрыштарда қисайып ұйықтап жататын­, болмаса көшеде әр адамның ізінен ақша сұрап ере жөнелетін көріністерден арылатын кезіміз келген  сияқты.

Рас, қайыршылыққа ұласқан кедейшілік қай елде де бар. Әлемдегі дамыған, алпауыт деп санайтын Америка­ның өзін БҰҰ қайыршысы көп мемлекет деп танып отыр. Статистикалық мәліметтерге сүйенсек, онда әрбір сегізінші адам кедейліктің шегінде өмір сүруде. Осыдан кейін көше жағаламағанда басқа жұмысты­ қайдан тапсын? Ал Қазақстанда қол жаюды бизнестің көзіне айналдырып алғандар бар. Күн көзі жылт ете қалса, жылдағы әдеттеріне басып, ала дор­басын асынып тәжік ұлтының әйелдері үй аралайды, көшеде қаңғыбастар саны артады. Ал оларға «бұл жерде­ отыруға болмайды» деп айтып жатқан ешкім жоқ. Өйткені әркімнің өзінше өмір сүру құқығы, дағдысы­ бар. Осы ретте ҚР Ішкі істер министрі Қ.Қасымов 2013 жылы Астанада өткен құқық қорғау жүйесін жаңғырту бағдарламасының жобасын тал­қылауға арналған дөңгелек үстел барысында қызық әрі қисынды, жобасы бар, жоспары жоқ бір ұсыныс тастаған­  еді.

-  Алдын алу жұмыстарының тиімділігін арттыру және мемлекеттік органдар қызметін үйлестіру мақсатын­да қала, аудан, облыс әкімдеріне Әдеп полиция­сын енгізуді ұсынамын. Бұл маскүнемдіктің, қаңғыбастық пен қайыр сұраудың алдын алуға бірыңғай­  амал-тәсілдерді  жасауға мүмкіндік береді,- деген еді ол.

Одан кейінгі жылдары да бұл мәселе арагідік көтеріліп, бірақ үнемі аяқсыз қалатын әдетке ұшырады. «Айқын» газетінің сол жылдардағы сандарында да Қазақстан Парламенті халқымыздың мінез-құлқына жат, аморальдық қылықтарға тыйым салатын Әдеп­тілі­к заңының жобасын қарайтыны туралы мақала жарияланды. Онда осы заңның құзырымен республикада Әдеп полициясы құрылуы мүмкін екендігі тағы айтылған.

Ар-намыс, адамгершілік, ұят, сыйластық секілді қасиеттер адамның қанынан табылатын қасиеттер болғанымен, оны «итке бақтыруға» болмайды. Қазаннан­ қақпақтың кетуін аңдып жүретін мақұлықта қайдағы­ қасиет болсын?! Қаз дауысты Қазыбекше айтқанда, «Біз қазақ мал баққан елміз, Бірақ, ешкімге­ соқтықпай, жай жатқан елміз. Елімізден құт-береке қашпасын деп, Жеріміздің шетін жау баспасын деп, Найзаға үкі таққан елміз!». Десек те, соңғы уақыттары рухани құндылығымызды құлдыратып, жастарымыздың тәрбиесіне тізгін тарта алмай қалғанымыз рас. Тойға барсақ тойда, мектепке барсақ сабақта, қыдырсақ көшеде барымызды ашып, абыройды шашып қайтат­ын деңгейге түстік. Қала көшелерінде әкімшілік заңбұзушылық жасағандарға жаза барын мойындаймыз, десек те қара жердің беті түкірікке толып жататыны әдептіліктің қай деңгейде екенін айқындап тұрады. Шекілдеуік шаққандарға толтыратын әкімшілік хаттама көрінген жерге түкірігін тастап, инфекциясын­ шашып кеткен адамға да жазылса деген ой бәріміздің санамызда жүретіні анық. Алайда қай көшеде, кімнің аузын кім аңдып жүреді?

Күні кеше жұмысқа бару үшін үш ғана аялдама жерді жаяу жүріп өттім. Көше тап-таза болғанымен, тротуардың бетінен адам ұялады, түкірік, қақырық, т.с.с. жерге қарап жүру мүмкін емес. Енді «мұны бүл­дірген сен!» деп ешкімнің мойнына қиып сала алмайсың. Бұл – бір. Дәл аялдаманың артында қайыр сұрап (сағат тілі таңғы 8-ден енді асып жатыр!) бір апа тұр, жаяу жүргіншілер жолағынан өткеннен кейін, электр бағанына сүйенген келіншек тұр, келесі аялдамаға жақындағанда екі ер адам отыр! Алдына картон қағаз жайып алып, өткен-кеткеннен «көмек» сұрап, жұмыс­қа бара жатқан адамның көңіл күйін, мектепке баратын оқушылардың ойын бұзып отыр. Тіленшілікті кәсіп еткендерді көріп жүрген бала не істейді? Ақшам таусылғанда осылай ақша тапсам болады екен деген ойға шомады. Мектеп оқушылары демекші, қала ішінде кей кездері мұндай жағдайды да көреміз. «Мамам­ жұмсап жіберді» деген жалған желеумен тиын-тебен сұрайды. Сұрақтың астына ала бастасаң, дереу жүгіріп қаша жөнеледі. Хош, қайыршыларға оралайық, әлгі отырғандардың біреуінің көзіне, бірінің өзіне, келесісінің түріне қарап аяп, қалтаңдағы барыңды беріп өтерің анық. Аяқ-қолы сау (ақыл-есін біл­ме­дім) адамдардың мұндай қадамға не үшін баратынын көбіміз білеміз. Басты себеп – маскүнемдік. Ал мас­күнемдікке итермелеген жоқшылықпен, қайыршы­лық­қа жеткізген кедейшілікпен қалай күресуге болады?­

Бірде жүрек ақылдан «Иман деген не?» деп сұрағанда, ол «Әдептілік» деп жауап беріпті. Әдепті жан ғана кесірін тигізбей жүреді, ал әдепсіз жүрген жерін түгел ластайды екен. Осыдан кейін өзіміздің қандай екенімізді ренжімей ғана мойындай салған дұрыс сияқты,­ меніңше. Айтқандай, Әдеп полициясы хақы­сында айтар болсақ, ішкі істер министрі ұсынған маскүнемдік, қаңғыбастық, қайыршылықпен күресу үшін арнайы штат құрғаннан, оны болдырмаудың себеп-салдарымен күрескен әлдеқайда тиімді ме, қалай өзі?!

Н.ҚАЗИ

 

Пікір қалдыру


Қорғаныш коды
Жаңарту

Күнтізбе

< Сәуір 2018 >
            1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 27 28 29
30            

Сауалнама

Аса мәртебелі шенеуніктердің қылмысқа шатылып жатқандығы нені аңғартады?
 

Ауа райы

Валюта бағамы

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі валюталардың ресми бағамдары