Өзекті мәселелер

  • 17.05.18

    Адам тағдырының ақ-қарасын таразылау үлкен төзімділік пен қажырлы еңбекті талап етеді. Бар ғұмырын сот төрелігін атқаруға арнап, ардың ауыр жүгін арқалауға бел буған әділ қазылар қашанда қадамын қате жасамауға тырысады. Судья атты қасиетті ұғымға кірбің...

    Толығырақ...
  • 17.05.18

    Мұрат  НАСИМОВ,

    саяси  ғылымдарының  кандидаты,

    қауымдастырылған  профессор,

    Толығырақ...

  • 17.05.18

    Нәзипа – қарапайым ғана ауылдың қара торы келіншегі. Осыдан 11 жыл бұрын ата-анасының қолынан ұзатылып, өзге босағаны аттаған еді. Бүгінде жасы 36-да. Адал жары, 3 баласы бар. Екі жыл бұрын әкесі өмірден озар шағында, «осы үй мен аналарың сендерге аманат, бас-көз  болыңдар» деп қызы мен күйеубаласына табыстап кеткен. Содан бері бұлар жалдап жүрген пәтерлерін біржола тастап, осында көшіп келген....

    Толығырақ...
  • 17.05.18

    Статистикалық мәлі­меттер бойынша елімізде болатын қылмыстардың үштен бірі тұрмыстық зорлық-зомбылықтан орын алады екен. Ал бұл ретте қара күштің иесі ер-азаматтардан, әсіресе, әйелдердің таяқ  жеп, зардап шегетінін ескерсек, олардың тұрақтар жерге зәру болатыны анық.

    Қаламыздағы «Қамқорлық» дағдарыс орталығы дәл осындай жағдайға тап бол­ғандарға қол ұшын созады, уақытша болса да панала...

    Толығырақ...
  • 17.05.18

    Айтыстың   абаданы  Серік ағам 60-қа келіпті. Ұлтының уызына жарығ­ан елдің еркесі Серік Ыды­рысовтың Сыр елі үшін орны бөлек. Сәкеңді өзімнің аяғым сынып, бауыр­ымнан  айырылып, қайғының уын ішіп жүрген көңілсіз күндердің, мазасыз түндердің бірінде ұялы телефо­н арқылы іздедім. 2017 жылдың 24 қыркүйегі түнгі сағат 11-ден 36 минут өткенде хабарлама жібер­дім. «Серік ағам бар ма екен кең дүниед­...

    Толығырақ...
ПЕДАГОГ ЕРЛЕР НЕГЕ АЗ?
17.05.2018 12:37

“Ортаға  біліміңмен  емес, мінезіңмен  сиясың” деді хәкім Абай. Иә, алып-қосарымыз жоқ. Ал, әлем­нің екінші ұстазы Әл-Фараби “Тәрбиесіз берілген білім – адамзаттың  хас  жауы” дегенді  айтқан. Көрдіңіз бе, білім  беру  үшін әуелі тәрбие, тәртіп керек.­ Тиісінше, қанша  жерден  білімді  болсаңыз да, ұжымда  ұзақ  тұрақтай  алмауыңыз  мүмкін. Мәселе  мынада. Бөтен ортаға келгенде біліктілігіңіз ұжымдағы жандар­дың назарына ілігеді. Риза болып, қолдау көрсететіндер көп болса, қызғаныштан қанжарын қайрай  жүретіндер  де  табылады. Сөз басында ұлылар  ұлағатынан  теріп, мінез, тәрбие жайында бостан-босқа­ жазбаған едік.

Осыдан жүз жыл бұрын ұлт ұстазы Ахмет Байтұрсынұлы “Баланы ұлша тәрбиелесең, ұл болмақшы, құлша тәрбиелесең, құл болмақшы” деп еді. Бағанадан  бері  турасына тартпай, астар сөзбен айналсоқтап отырғанымыз осы. Сіз­діңше, әйел мұғалім ұлды ұлша тәрбиелей ала ма? Білім  бәсекесінде ер-азаматтардың орны, рөлі біліне ме?  Осы  және  өзге  де  бірқатар  сұрақтарға  жауап алу  мақсатында  аз-кем  ізденіп  көрген  едік.

Бірден айтайық, бұл жария­ға жар салып жалғыз біз ашып отырған жаңалық емес. Яғни, кейінгі жылдары сан мәрте сыналып жүрген білім сала­сын­да бар мәселе. Мектептегі мұға­лімдердің көбі қыз-келін­шек­тер болуы бала психология­сына, оның тұлға болып қалып­тасуына кері ықпалын тигізуі мүмкін екенін жоққа шығара алмаймыз. Әрине, бұл әйел-ана балаға нашар тәрбие береді деген сөз емес. Қазақтың әйел­дері ұрпағының тәрбиесіне тал­бесіктен мән береді емес пе? Десе де, нағыз қайсарлықты, қиындыққа мойымай, нар көтерер жүкті еңсеруді ұл бала жаны нәзік әйелден емес, ерге тән болмысы бар әкеден үйрен­се, дұрыс болар еді. Мектепте ер мұғалімдерді көбейту керек деуіміздің мәнісі осында.

Ер мұғалімдердің мектепте жетіспеу мәселесі 60-70-жыл­дары Түркияда байқалған екен. Сонда мемлекет тарапынан бағдарлама жасалып, ерлерді мектепке тарту мәселесін ал­дыңғы кезекке қойған. Олар “ер мұғалімдердің аздығынан ер балаларымыз жібектей сызы­лып, қыз мінездес болып бара­ды, қыздарымыз еркекшора­лыққа бой алдырды, ұсақ бұза­қылық, сөзге тұрмаушылық, сатқындық, жалған сөйлеу оқу­шылар арасында білінуде” деп мәселе көтерді. Сондықтан мек­теп ұстаздарының тең жартысын ер мұғалім етуді қолға алып, екі-үш жыл ішінде дегендеріне жет­ті. Мұны мамандар білмей отыр­ған жоқ. Біздегі психологтар бұл беталысымыз ұлтымыздың ертеңі үшін қауіпті деп сан мәрте айтып жүр. 2011 жылғы мәлімет бойынша елімізде 222 929 әйел мұғалім, 52 726 ер мұғалім бо­лыпты. Ер-азаматтарымыз­дың көбіне дене шынықтырудан, алғашқы әскери дайындық пәнінен сабақ беретіні, өзге негізгі сабақтардың денін әйел­дер жүргізетіні де жасырын емес. Бүгінде облыс бойынша 20466 педагог болса, оның 17599-ы – әйел, 2867-сі ер мұғалім екен. Сондай-ақ, Қызылорда қала­сын­да бар-жоғы 200 ғана ер мұғалім жұмыс істесе, 6000-ға жуық қыз-келіншектер бар. Әрине, бұл статистика арқылы дабыл қағып, жігіттерімізге орасан қауіп төн­діруде дегіміз келмейді. Бір біле­ріміз бұл жыл өткен сайын маңызы артып келе жатқан, мемлекет дер кезінде араласып, шешімін  шығармаса,  болашақта жанымызды жегідей жейтін мәселе  болуы  мүмкін.

“Ер-азамат – қашаннан да отбасының тірегі. Ендеше, оның тапқан табысы отбасын асырай алатын дәрежеде болмай, білім саласына келеді деу ертегі тың­дағанмен бір­дей”. Бұл – әлеу­меттік желідегі қаптаған пікір­лердің бірі. Демек, ер мұғалім­дердің санын арттыру үшін жалақы жоғары болуы керек секілді. Оның үстіне қағазбас­тылықтан басын аулақ салғысы келетін адамдар да педагог ауылына жақын-жуық жүруден қашқақтайды. Жалақысы мар­дымсыз, жұмы­сы көп, қағаз­бас­тылық басым жұмысқа ер адам­дардың бара қоюы екіталай. Бұл мәселенің облыстық, рес­публикалық басылымдарда  сан мәрте көте­рілгеніне қарамас­тан мүлде нәтиже жоқ деуге болады. “Мектепке ер мұғалім­дер ауадай қажет” дегенді әйел педагогтердің өздері де айтып жүр. Әріге бармай-ақ, кешегі кеңестік білім беру жүйесінде мектеп директорларының ілуде біреуі ғана нәзікжанды болып, көпшілігі ер мұғалімдер бол­ға­ны шындық. Ал, қазір жағдай мүлде басқаша.

Қорыта айтқанда, мектепте ер мұғалімдердің салмағы бар екендігі айқын көрініс тауып отыр. Оқушы білімді ағайсыз да игеріп, жақсы маман болады. Ол рас. Ал, сіз қалай ойлайсыз, ойлы оқырман?

Рыскелді  СӘРСЕНҰЛЫ

 

Пікір қалдыру


Қорғаныш коды
Жаңарту

Күнтізбе

< Мамыр 2018 >
  1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 31      

Сауалнама

Аса мәртебелі шенеуніктердің қылмысқа шатылып жатқандығы нені аңғартады?
 

Ауа райы

Валюта бағамы

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі валюталардың ресми бағамдары