Өзекті мәселелер

  • 17.01.19

    Марат  ӘЙТІМОВ:

    Қас талант тасада қалмайды. Түптің түбінде танылары хақ. Күндердің күні маңдайы жарқырап, жұлдызы биіктей түсетіні белгілі. Сөйтіп, аты мәшһүр адамға айналары сөзсіз. Бұған мыңдап мысал келтіруге болады. Айталық, миллиардтаған қытайды мойындатқан, әлемдік «мен» деген өнер майталмандарының өзі құрметпен ...

    Толығырақ...
  • 17.01.19

    Қызылордалықтар қашанда күн суыта бастасымен жандарын шүберекке түйіп отырады. Бұрыннан-ақ тосыннан келетін апат халықты дүрліктіріп қойған. Дария суының арнасынан асып, елге төндірер қаупін айтамыз. Бұл үшін жыл сайын бюджеттен қыруар қаржы да бөлініп келеді. Арнайы бөгеттер салынып, мұз жару жұмыстарына дейін ел қазынасынан ақша шығарылады. Иә, табиғаттың тосын мінезін біліп болмайсың. Десе д...

    Толығырақ...
  • 17.01.19

    Халық арасында білім саласына қатысты айтылатын сын көп. Әсіресе, жұмыс іздеп, мұғалім болу­ды армандайтындар, тіпті, еден жуушы болып жұмыс істегісі келетіндерден «мектептің ставкасы мынанша» дегенді естіп жүрміз. Алғашында сенбейтінбіз. Өркениетке қадам басқан елімізде еден жуушыдан пара сұрамайтын болар деп ойлайтынбыз. Бірақ дәл сондай жағдаймен бетпе-бет келгендердің бар екені жасырын емес...

    Толығырақ...
  • 17.01.19

    Баспанасыз жүргендердің бағы жанатын болды. Талайдың табал­дырығын тоздырып, пәтерден-пәтерге көшіп жүрген отбасылар енді өз елінен пана табады десек те қателеспейміз. Тек жиған-тергеніңіз қалтаңызда емес, банк есепшотында болса болғаны. Естеріңізде болса­, өткен жылы Қызылорда облысы әкімі Қ.Көшербаев халық алдындағы жылдық есеп беру кездесуінде:

    ...
    Толығырақ...
  • 17.01.19

    Әрдайым әдемі болып жүруді қалайтын қыз-келіншектер киім үлгісіне келгенде ерекше талапшыл. Тіпті кейбір сұлулар үшін құрбы­ла­рының үстіндегі жейде немесе көрші­сінің спорттық белдемшесінің өзіні­кімен бірдей болуы «ғаламдық проб­лемамен» пара-пар. Мұндай көрі­ніс­ке сіздің де жиі куә болып жүрге­ніңізге сенімдіміз. Байқағанымыз, бұрымдылар өзгеше болуға ұмтылады. Бүгінде талғампаз бойжеткенде...

    Толығырақ...
ПЕДАГОГ ЕРЛЕР НЕГЕ АЗ?
17.05.2018 12:37

“Ортаға  біліміңмен  емес, мінезіңмен  сиясың” деді хәкім Абай. Иә, алып-қосарымыз жоқ. Ал, әлем­нің екінші ұстазы Әл-Фараби “Тәрбиесіз берілген білім – адамзаттың  хас  жауы” дегенді  айтқан. Көрдіңіз бе, білім  беру  үшін әуелі тәрбие, тәртіп керек.­ Тиісінше, қанша  жерден  білімді  болсаңыз да, ұжымда  ұзақ  тұрақтай  алмауыңыз  мүмкін. Мәселе  мынада. Бөтен ортаға келгенде біліктілігіңіз ұжымдағы жандар­дың назарына ілігеді. Риза болып, қолдау көрсететіндер көп болса, қызғаныштан қанжарын қайрай  жүретіндер  де  табылады. Сөз басында ұлылар  ұлағатынан  теріп, мінез, тәрбие жайында бостан-босқа­ жазбаған едік.

Осыдан жүз жыл бұрын ұлт ұстазы Ахмет Байтұрсынұлы “Баланы ұлша тәрбиелесең, ұл болмақшы, құлша тәрбиелесең, құл болмақшы” деп еді. Бағанадан  бері  турасына тартпай, астар сөзбен айналсоқтап отырғанымыз осы. Сіз­діңше, әйел мұғалім ұлды ұлша тәрбиелей ала ма? Білім  бәсекесінде ер-азаматтардың орны, рөлі біліне ме?  Осы  және  өзге  де  бірқатар  сұрақтарға  жауап алу  мақсатында  аз-кем  ізденіп  көрген  едік.

Бірден айтайық, бұл жария­ға жар салып жалғыз біз ашып отырған жаңалық емес. Яғни, кейінгі жылдары сан мәрте сыналып жүрген білім сала­сын­да бар мәселе. Мектептегі мұға­лімдердің көбі қыз-келін­шек­тер болуы бала психология­сына, оның тұлға болып қалып­тасуына кері ықпалын тигізуі мүмкін екенін жоққа шығара алмаймыз. Әрине, бұл әйел-ана балаға нашар тәрбие береді деген сөз емес. Қазақтың әйел­дері ұрпағының тәрбиесіне тал­бесіктен мән береді емес пе? Десе де, нағыз қайсарлықты, қиындыққа мойымай, нар көтерер жүкті еңсеруді ұл бала жаны нәзік әйелден емес, ерге тән болмысы бар әкеден үйрен­се, дұрыс болар еді. Мектепте ер мұғалімдерді көбейту керек деуіміздің мәнісі осында.

Ер мұғалімдердің мектепте жетіспеу мәселесі 60-70-жыл­дары Түркияда байқалған екен. Сонда мемлекет тарапынан бағдарлама жасалып, ерлерді мектепке тарту мәселесін ал­дыңғы кезекке қойған. Олар “ер мұғалімдердің аздығынан ер балаларымыз жібектей сызы­лып, қыз мінездес болып бара­ды, қыздарымыз еркекшора­лыққа бой алдырды, ұсақ бұза­қылық, сөзге тұрмаушылық, сатқындық, жалған сөйлеу оқу­шылар арасында білінуде” деп мәселе көтерді. Сондықтан мек­теп ұстаздарының тең жартысын ер мұғалім етуді қолға алып, екі-үш жыл ішінде дегендеріне жет­ті. Мұны мамандар білмей отыр­ған жоқ. Біздегі психологтар бұл беталысымыз ұлтымыздың ертеңі үшін қауіпті деп сан мәрте айтып жүр. 2011 жылғы мәлімет бойынша елімізде 222 929 әйел мұғалім, 52 726 ер мұғалім бо­лыпты. Ер-азаматтарымыз­дың көбіне дене шынықтырудан, алғашқы әскери дайындық пәнінен сабақ беретіні, өзге негізгі сабақтардың денін әйел­дер жүргізетіні де жасырын емес. Бүгінде облыс бойынша 20466 педагог болса, оның 17599-ы – әйел, 2867-сі ер мұғалім екен. Сондай-ақ, Қызылорда қала­сын­да бар-жоғы 200 ғана ер мұғалім жұмыс істесе, 6000-ға жуық қыз-келіншектер бар. Әрине, бұл статистика арқылы дабыл қағып, жігіттерімізге орасан қауіп төн­діруде дегіміз келмейді. Бір біле­ріміз бұл жыл өткен сайын маңызы артып келе жатқан, мемлекет дер кезінде араласып, шешімін  шығармаса,  болашақта жанымызды жегідей жейтін мәселе  болуы  мүмкін.

“Ер-азамат – қашаннан да отбасының тірегі. Ендеше, оның тапқан табысы отбасын асырай алатын дәрежеде болмай, білім саласына келеді деу ертегі тың­дағанмен бір­дей”. Бұл – әлеу­меттік желідегі қаптаған пікір­лердің бірі. Демек, ер мұғалім­дердің санын арттыру үшін жалақы жоғары болуы керек секілді. Оның үстіне қағазбас­тылықтан басын аулақ салғысы келетін адамдар да педагог ауылына жақын-жуық жүруден қашқақтайды. Жалақысы мар­дымсыз, жұмы­сы көп, қағаз­бас­тылық басым жұмысқа ер адам­дардың бара қоюы екіталай. Бұл мәселенің облыстық, рес­публикалық басылымдарда  сан мәрте көте­рілгеніне қарамас­тан мүлде нәтиже жоқ деуге болады. “Мектепке ер мұғалім­дер ауадай қажет” дегенді әйел педагогтердің өздері де айтып жүр. Әріге бармай-ақ, кешегі кеңестік білім беру жүйесінде мектеп директорларының ілуде біреуі ғана нәзікжанды болып, көпшілігі ер мұғалімдер бол­ға­ны шындық. Ал, қазір жағдай мүлде басқаша.

Қорыта айтқанда, мектепте ер мұғалімдердің салмағы бар екендігі айқын көрініс тауып отыр. Оқушы білімді ағайсыз да игеріп, жақсы маман болады. Ол рас. Ал, сіз қалай ойлайсыз, ойлы оқырман?

Рыскелді  СӘРСЕНҰЛЫ

 

Пікір қалдыру


Қорғаныш коды
Жаңарту

Күнтізбе

< Мамыр 2018 >
  1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 31      

Сауалнама

Аса мәртебелі шенеуніктердің қылмысқа шатылып жатқандығы нені аңғартады?
 

Ауа райы

Валюта бағамы

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі валюталардың ресми бағамдары