Өзекті мәселелер

  • 20.06.19

    Гүлсім  ТАҢАТОВА,

    судья:

    Қап арқалаған қария. Әр сот отырысында жанынан тастамайтын кенеп қап... Оны есірткіге қатысты қылмысқа не мәжбүр етті? Тәжірибелі судьяның қылмыстық істі қараудан үзілді-кесілді бас тартуына не себеп? Бұл сауалдардың жауабын бірер айдан соң отс...

    Толығырақ...
  • 20.06.19

    АҒАЙЫНДЫ

    Екі ағайынды жігіт. Қабы да бір, сабы да бір: әке де, шеше де ортақ. Көргені де, жүргені де бір. Ішкені бірдей, жегені бір­дей... Бірақ біреуіне көптің көңілі қызығарлық ақыл қон­ған, біреуіне көптің шырқын бұзарлық арақ қонған...

    ...
    Толығырақ...
  • 20.06.19

    ЕКІ  ЕСАЛАҢ

    Ол түнімен «Нақұрыстың өмірін» оқып шықты. Автордың жан дүние­сіне үңілді. Жаңбырдан соң ауаның балғындығын бүкіл тамырымен сезі­не­ отырып, тәтті қиялға берілді. Кенет, шулаған ессіз қыздардың ащы күлкісіне жиіркене қарады. «Олар айтқан жайтта қандай күлуге тұрарлық мән бар екен» деп ой алабына  сүңгіді. Күнде теріскей жақтан­ ке...

    Толығырақ...
  • 20.06.19

    Қазақ өз ұрпағына қашанда жақсы тәлім, өнегелі тәрбие беруден жалыққан емес. Тіпті тәрбиенің бір бастауы­н бесіктен­ бастап, оның ата-анасының да жауапкерш­ілігін жүктеп отырған. Бүгінде осы ұлы мін­детті жартылай да орындай алмай жүргендер бар.

    ...
    Толығырақ...
  • 20.06.19

    «...Бізге керегі шын дарындар. Мемлекет өзінің талантты ұлдары мен қыздарын, тарланбоз жүйріктерін қолдауға, қорғауға міндетті». Иә, талантты да дарынды жастар – елі­міздің бетке ұстар мақтаныштары. Оны  жоғарыда айтылған Тұңғыш президентіміз Н.На­зар­баевтың сөзінен айқын байқауға болады. Жас ұрпақтың келешекке нық қадам басуы­ – қоғам үшін маңызды да жауапты күш. Еңсесін тіктеп келе жатқан ел...

    Толығырақ...
МҰНАЙ ҰРЛАП, ҚҰДАЙ ҰРДЫ
14.06.2018 11:16

Естеріңізде  болса, осыдан тура бір жыл бұрын облысымызда «қара алтынды» қымқырып, мұнай ұрлығымен айналысып келген  топ ҚР Ұлттық Қауіпсіздік комитеті мен Ішкі істер министрлігінің бірлескен  операциясы барысында құрықталған еді. Бірден бір мезетте­ республиканың үш қаласында (Қызы­л­ор­да, Шымкент, Тараз) жүргізілген операция «қара алтынды» қолды қылғандарды ен далада ұшақпен іздеп жү­ріп, дәл ұрлық үстінен ұстаған­ болатын. Құрықталғандардың сол сәтте қолдарына кісен  салынып, тергеуге алын­ған  еді. Бас-аяғы іске қатысы­ бар деген 21 адамға қатысты тергеу ісі  бір жылға созылды, 100-ден аса куәден жауап алынды. Ал өткен аптада облыстық қылмыстық істер жөніндегі мамандандырыл­ған ауданаралық сотының судь­ясы Асхат Сабыров атышулы процеске төрелік етіп, қоғамдық резонанс тудырған қылмыстық істің нүктесін қойды.

Айта кетейік, облысымызда жалғанды жалпағынан басып, мұнайды оңды-солды сау­даға салған бір емес, қос қылмыстық ұйым болған. Оның біріне «Жыланды қыр», «Қоныс» кен орындарынан, сондай-ақ, «Тұзкөл-Құмкөл», «Шымкент-Павлодар» мұнай құбырларынан шикізат ұрлады деген айып тағылды. Сот процесінде өз арасында «көк көз Ғалым» аталып кеткен Ғалымжан Көшекбаев мұнайды қалай ұрлағанын өз аузымен  айтып  берді.

– Аңшылықта жүрген кезде «Жылан­ды» деген жерді көргенбіз, скважина бос тұрған. Басында адам жоқ деді. Бұр­ғысынан ашып көрсем, мұнай шығып тұр екен. Содан 2016 жылдың мамыр айынан бастап желтоқ­санға дейін 16 маши­надай  шығар­дық, -  деді  ол.

Процесс барысында «көк көз Ғалыммен» қоса «қожа Ғалым» да өз кінәларын мойындады. Мұнай ұрлығына қатысты топтардың біріне жетекшіл­ік еткен қос Ғалымжан алдағы­  бес  жыл  уақытын  темір  торда өткізетін  болды.

«Қара алтын» айналасында заңсыз әрекет еткен екінші топ мұнайды сатып­  алу, сақтау, сату секілді шаруаларды тындырып отырған. Ал ұрланған шикізаттар болса, Қызылордадағы «КАИС СЕРВИС» жауапкершілігі шектеулі серіктестігінің жерасты цистерналарында сақталыпты. Сөйтіп ұрлықпен келген өнім еліміздегі мұнай зауыттарымен қоса, Қырғыз еліне де шығарылған. Заңсыз  мұнай  айналымын өткізуде «Әлем қызмет групп» мекеме­сінің құжаттары пайдаланылған.

Таңғаларлығы сол, тура жолдан тайған­дардың қатарында экс-полковник те бар. Облыстық ішкі істер департаменті ұйымдасқан қылмыспен күрес басқармасының бұрынғы басшысы Берік Өтенов мұнай ұрлығын әшкерелеудің орнына, бүркемелеп келген. Оны өзі де мойындады.

– 300 мың теңгеден 600 мың теңге алғаны­мды мойындаймын, 2016 жылдың мамыр айында Қорқыт ата ескерт­кіші­нің  қасында Қойбағаровты кездестірдім. «...Полиция қызметкерлері тарапынан проб­лема  болып  жатса, көмектес» деді. «Кө­мектесе аламын» дедім, - деді Б.Өтенов.

Осылайша заңсыз мұнай айналы­мына қолдау білдірген ол бейнетінің зейнетін көрер шағында 9 жылға темір торға­ тоғытылып ғана қоймай, лауа­зымды  қызметін  атқаруға өмір бойына айырылды.

– ҚР ҚК-нің 197-бабы 4-бөлігінің 1, 2-тармақтарымен, 361-бабы 4-бөлігінің 1-тармағымен, 262-бабы 3-бөлігімен кінәлі деп танылсын. 58-баптың 3, 6-бө­ліктерінің талабына сай, Шиелі аудандық сотының үкімімен тағайындалған  3 жыл 9 ай бас бостандығынан айыру жаза­сының өтелмеген бөлігін ішінара қосып, түпкілікті 9 жылға бас бостандығынан айырылсын. Жазасын қылмыстық атқару жүйесінің қауіпсіздігі барын­ша жоғары мекемелерінде өтеу белгіленсін, - деді судья  А.Сабыров.

Арнайы операция барысында ұстал­ған шенділердің ішінде Қызылорда облы­сының көлік прокуроры Нұрлан Серікбаев та болған еді. Артынша криминалдық мұнай бизне­сіне қолдау көрсеткен оны Бас прокуратура «2017 жылдың сәуір айын­да өз ер­кі­мен жұмыстан шығып кетті» деп мәлімдеді. Десе де, қазақ елінің мұ­найын майшелпекке айналдырған топтың құрамында жұмыстан шыға салып қосылмағаны бесенеден белгілі. Қылмыстық топқа қамқоршы болған оны сот сол жылдың желтоқсан айында қылмыстық іске ықпал еткені үшін 2 жылға бас бостандығынан айыруға үкім еткен болатын. Алайда ҚР «Рақымшылық тура­лы»  заңына  сәйкес,  аталған  жаза 2 жылға бас бостандығын шектеумен ауыстырылды. Сондай-ақ, шенінен айы­рылып, қылмыстық жолмен тапқан мүлкі тәркіленетін болып шешілген еді.

Ал ең жоғарғы жазаны топ жетекшісі Кенжебек Басықараев арқалады. Екі қылмыстық топтың біріне жетекшілік еткен оған мемлекеттік айыптаушылар 12 жыл сұраған. Заңды белшесінен басып­, көзі тоймай ұрлық жасаған бел­гілі кәсіпкер, бір қызығы, өзіне тағылған­ айыптармен келіспеген де. Тіпті, ұялы телефонға жазылып қалған әңгімелерді түсіндіруде де тіс жармаған. Алайда заңның аты – заң. Ұрлық түбі – қорлық. Енді құлқын тескен «қара алтынның» салдарынан алдағы 10 жылын тар қа­паста  өткізетін  болады.

– ҚР ҚК-нің 262-бабының 1-бөлігімен, 188-бабының  4-бөлігі 1-тармағымен, 197-бабының 4-бөлігінің 1, 2-тармақтарымен  кінәлі  деп  танылсын. 262-баптың­ 1-бөлігімен  9  жылға  бас  бостандығынан  айырылсын, 188-баптың  4-бөлігінің 1-тармағымен 7 жылға бас бостан­дығынан айырылсын, 197-бабының 4-бөлігінің 1, 2- тармақтарымен 4  жыл­ға бас бостандығынан айырылсын, 58-баптың 3-бөлігінің талабына сай жазаларды ішінара қосу жолымен түпкі­лікті 10 жылға бас бостандығынан айырыл­сын. Жазасын қылмыстық атқару­  жүйесінің қауіпсіздігі орташа мекемелерінде өтеу белгіленсін, - деді төрелік  етуші  судья.

Сондай-ақ, кәсіпкердің меншігінен мемлекет меншігіне қылмыстық жолмен табылған мүлік ретінде «Кара­ван сарай» кешені, «Саяхат» қонақүйі, жер телімдері тәркіленетін болады.

Мәліметтерге сүйенсек, қос топтың бес мүше­сі бұған дейін де заңсыз мұнай айналы­мына қатысы болғаны үшін сотты бол­ған. Ал сот процесі өткен күні қылмыс­тық іске қатысы бар 17 адамға ең кемі 3 жылдан 10 жылға дейін бас бостандығынан айыру жазасы тағайындалса, 4-еуі шартты түрде сотталды. Бас-аяғы 149 томға жүк бол­ған атышулы істің күрделі болғаны айтпа­са да түсінікті.

– 21 сотталушыны 30-ға жуық адво­кат, 15 қоғамдық қорғаушы қор­ғады. 100-ге жуық куә мен жәбірленуші сот процесінде өзінің жауаптарын берді, - деді Қызылорда облыстық маман­дандырылған қылмыстық істер жөніндегі соттың кеңсе меңгерушісі Қ.Сәрсенбаева.

Осылайша бұған дейін облысымызда болып көрмеген сот процесінде­ серкелер мен шенділердің тағдыры шешілді. Жақсы істерге ұмтылудың орнына, жаман әдеттерге үйір болудың  соңы жақсылыққа апармайтыны тағы да өз дәлелін тапты. Қылмыстың өтеуі жаза екенін қалтасы қалыңдар да ұқты. Өкініштісі, енді олар ашық ас­пан­ мен әдемі күнді тек темір тордың ар жағынан ғана көре алатын болады.

Айта  кетейік,  үкім  әлі  заңды  күші­не  енген  жоқ.

Б.ШЫРАҚ

 

Пікір қалдыру


Қорғаныш коды
Жаңарту

Күнтізбе

< Маусым 2018 >
        1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30  

Сауалнама

Аса мәртебелі шенеуніктердің қылмысқа шатылып жатқандығы нені аңғартады?
 

Ауа райы

Валюта бағамы

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі валюталардың ресми бағамдары