Өзекті мәселелер

  • 23.05.19

    Ерсіннің жұмыссыз жүргеніне  біраз уақыт болды. Қырықтың қыр­қасына шыққан жігіттің  қызметінен кеткеніне үш жыл. Сонан бері үш балан­ың тамағы, киім-кешегі, жұмыссыз күйеудің бабын табу Алуаға оңай емес. Мектепте жұмыс ауыр. Күні бойы тыным көрмейді. Ерінің үйде бос жатысы мұғалім келіншектің жүйкесіне  тиеді.

    - Тым болмаса есік алдынағы бау-бақшаға қара. Малға жем-шөп беріп, өріске шы...

    Толығырақ...
  • 23.05.19

    Ағылшын әдебиеті тарихында роман жанрының негізін қалаушылардың бірі, тұңғыш романист жазушы, публицист, көрнекті прозаик Даниэль Дефоның «Робинзон Крузо» атты атақты шығармасын бес жастағы баладан бастап, белі бүгілген қартқа дейін білетіні анық. Тіпті, автордың атынан гөрі Робинзон Крузоның есімі әлемге әйгілі болған көркем образ екендігі де даусыз. Бұл – әрине, автордың ...

    Толығырақ...
  • 23.05.19

    Қазақ елі діни татулықт­ың үлгісі екені жаһанға мәлім. Бірлігінің бекемдігі де көп ұлттың басын біріктіріп тұрған шаңыр­ағының тыныштығынан көрі­ніп тұр. Елбасының сарабдал саясаты мен мемлекет үшін құндылығы  жоғары, саяси маңызы зор стратегияларының нәтижесінде біз осындай мәртебеге иеміз.

    ...
    Толығырақ...
  • 23.05.19

    Несібелі   МУСЛИМОВА:

    Тағдыр – жазмыш. Жазмышты жолынан жаңылдырып, пешенесін­  өзі  жазған пенде жоқ. Бір сәт күліп отырып көңіл босату,­ жылап отырып  жігерлі  кейіпке ену, шарасыздықтан  шаршап  немесе­ амалдың   жоқтығынан  жанар­ын  солдыру – бір  тағдыр иесіне­  ауырлық­. Сынақ  өзінің жеңім­пазын  таңдайды. Және сол жолда­ күресу үшін  кейіпкеріне  күш-жігер ...

    Толығырақ...
  • 23.05.19

    (Соңы. Басы газеттің 14 наурыздағы  №10, 18 сәуірдегі №15 сандарында)

    Менде тек ғана жұмыс тауып, жан бағатын тіршілік жасаудан басқа жол қалмады. Ал бала ше? Уақытша балалар үйіне өткізсем бе деген ой келді. Бірақ мен қайтып аламын дегенше, біреу асырап алса қайтемін деген күдік тағы бар. Осындай ой шырмауында жүргенімде ұялы телефон...

    Толығырақ...
ЖАСТАРДЫҢ «ЖЕҢСІК АСЫ» – ТҮРЛІ ДЕРТТІҢ БАСЫ
05.07.2018 11:55

Нақты шаралар қолданылмаса, дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымын­ың деректері бойынша  2025 жылға дейін қорқордың кесі­рі­нен көз жұмғандар саны 7 мил­лионға жетеді деген қауіп бар. Үндістанда пайда  болған  қорқор  (кальян) әлем­ге­  тез  тарады. Оны шегу қазіргі таңда­ сәнді, заманауи демалу түрлерінің біріне  айналды.

Бүгінде қорқорға құмар жастар көбейген. Мұны темекі шегу­дің экзот­икалық түрі десек те болады. Қорқор – салқындатылған түтінді ішке тартатын шылым шегуге­ арналған ыдыс. Түтінмен қоса дәм алу үшін оны сумен, шараппен немес­е басқа сұйықтықпен толтырады. Сұйықтығы бар ыдысқа түтік салы­нады. Түтік арқылы түтін су асты­на кіріп, су деңгейінен жоғары басқа түтік арқылы шығады, кейін шегу­шінің өкпесіне келіп түседі. Сондай-ақ, қорқорға түрлі хош иістенд­ір­гіштер қосылып, оның жағым­сыз дәмін жасырады. Соңғы кезде қор­қорды кез келген мейрамхана, кафе, түнгі клуб және PS4 клубтарда кез­дес­тіруге  болады. Қорқорды ұнату­шылар оған ешқашан са­лы­нып кетпей­тіндерін алға тартады. Ал, көпшілік мұның темекіден гөрі зияны­ аз деп ойлайды. Шындығында, табактың қандай түрін алып қарасақ та, олардың барлығында жүйкені улайтын никотин бар. Ол қорқорға тәуелділікке әкелетін бірден-бір тетік.  Десе де, тәтті түтінге құмартушылар  қатары  артпаса, кеміген емес. Нелік­тен? Бұл сұранысқа ие «тауардың» қолжетімділігі ме, әлде ден­саулыққа  немқұрайды  қарау ма?

– Қазіргі жастар «жұрттан қаламыз ба?» деп қорқорды қызығып шегіп көреді. Алғашында қорқор шегетін­ жасөспірімде бейімделу бо­лады. Жөтеліп, көзінен жас шығады. Содан соң ол үйреніп, қорқорға деген тәуелділік пайда болады. Шылым шеккен­ сияқты қорқор шегу де өкпе қыз­ме­ттерінің өзгерісіне соқтырады. Шылым түтіні кіші тыныс жол­дарының құрылымдарына әсер етсе, қорқор түтіні ірі тыныс жолдарына тез зиянын­ тигізеді. Қорқор шегу барысында­ гигиена сақтамаған жағдай­да ауыз қуысының, тіс жегісі, стомат­ит секілді ауруларды жұқ­тырып алу ықтимал,- дейді №1 қалалық емханан­ың психологы Ләззат Балтабайқызы.

Маманның пікірінен темекіден гөрі қорқордың денсаулыққа зияны көп екендігін білуге болады. Сонымен қатар гигиена сақтау үшін қор­қорды арнайы муштук (бір реттік құрал. – ред.) қолданып шеккен жөн. Ал қорқор жайлы жастар не ойлайды?

Әйгерім Қосбармақ, 19 жаста:

– Осы уақытта қорқор шегу жастар арасында  сәнге айналған. Соның бірден-бір дәлелі – қаламызда қорқор шегетін көңіл көтеру орындарының көбеюі. Әбден әуес болған жастар көп уақыттарын осындай жерлерде өткізгенді жөн көреді. Мен де шыны керек, қор­қорды қызық көріп шеге­тінмін. Алайда­ оның денсаулыққа зиян екенін түсініп, көп шекпейтін болдым. Жалпы, жастар ғана емес, үлкен кісілердің өзі қорқор шегетіні өтірік емес. Бұл бәлені шегетін адамдардың санын азайту үшін түсіндірме жұмыс­тарын жүргізу немесе «Instagram» желісін­де бейнебаян байқауын жарияла­п, қорқордың адам ағзасына жаман­ әсерлерін  насихаттап көр­сету қажет. Сондай-ақ қорқор шегеті­н  орындардың  санын  азайтып, күнделікті  болмаса да ара-тұра осындай  жерлерге рейд жасау керек.

Руслан, 30 жаста:

– Бүгінгі жастардың кез келген отырыста қорқор шегіп отыратынын байқап жүрміз. Денсаулық сақтау басқа­рмасы қорқордың адамға зиян екенін қаншалықты ескертсе де, жаста­рдың  оған  деген сұранысы азаяр­ емес. Күнделікті спортпен шұғыл­данып  жүргендерге зияны қатты  тимейд­і  деп  ойлаймын. Ал, көп уақы­тын отырып өткізетіндерге өте қауіпті. Сол себепті барынша қорқор  шекпеген  абзал. Өзім арасында­ отырыстарда  шегетінім  рас.

Біреулер қорқордың сыртында «никотині жоқ» деген жазуға сенеді. Оның маркетингтік айла емес екеніне­ кім кепіл? Алайда қорқордың дәмін татудан темекіні шегетін­дер де, теме­кіге қарсы адамдардың да  бас тартпайтыны  белгілі. Біле­тін­дер  «әсіресе­  жастардың «жеңсік асы»  дейді  мұны.

– Менің демалыс орындарында қорқор дайындаушы болып жұмыс істегеніме 5 жыл болды. Қорқор әзірлеуді мейрам­ханада  даяшы  болып  жүргенде үйрендім.  Қазір  тәжірибем  мо­лайып  келеді. Бүгінде қорқорға көбіне 16-20 жас аралығындағы тұтыну­шылар тапсырыс береді. Бір қорқорды шегуге 1 немесе 2 сағат уақыт бөледі. Негізі қорқордын зиянын білемін. Сондықта­н да жақын арада бұл жұмысты­ қоя­мын,- дейді «Nirvana»  кафе­сі­нің  қорқор­ дайындау шебері Бағдат  Әбдірахманов.

Осы қоғам қорқор тартуға неге құмар? Үлкен-кіші демей, кальян тартып, түскен суреттерін әлеуметтік желілердегі парақшаларына жарыса жариялайды. Тіпті, қорқор түтіні арқыл­ы әртүрлі трюк жасап, фото, бейнероликтерін жариялайтынын қайтерсіз?!  Әлеуметтік  желідегі  жеке парақша «жеке» болғанымен, оған жазылушылар саны көп болса, ол әжептәуір  жарнама  емес пе?

Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының мәлімдеуінше, қорқордың түтіні қатерлі ісікке, өкпе ауруы­ның асқынуына, жүрек ауруын­а шалдығу­ға  әкеледі. Қор­қор шегуге­ арнаған  бір  сағатыңызда  ағзаңыз 100 темекі шеккендей әсер алады екен. Темекінің зиянын біз айтпай-ақ біліп отырған шығарсыз. Сайып келгенде Жаратқанның сізге берген бағалы сыйы – денсаулығыңызға обал. Десе де, таңдау еркі өзіңізде, бір сәттік  ләззат сыйлар тәтті түтін қажет  пе, дені сау  ғұмырыңыз  ба?

Лемара  Иргайбаева,

Қорқыт  ата  атындағы

ҚМУ-дың  2-курс  студенті

 

Пікір қалдыру


Қорғаныш коды
Жаңарту

Күнтізбе

< Шілде 2018 >
            1
2 3 4 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 31          

Сауалнама

Аса мәртебелі шенеуніктердің қылмысқа шатылып жатқандығы нені аңғартады?
 

Ауа райы

Валюта бағамы

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі валюталардың ресми бағамдары