Өзекті мәселелер

  • 09.08.18

    Ел іші ешқашан даусыз болмаған. Бұрында да ренжісіп, жер, жесір дауы үшін бір-бірімен араздасқан адамдар өмір сүрген. Әсіресе, жайылымдық жер үшін таласып, бірінің малын екіншісі қуып шыққан сәттер әдебиеттерден белгілі. Алайда ол кезде қазіргідей сот билігі болмаса да, ата-бабаларымыз шыңыраулы түрмесіз-ақ сол дауды бейбіт жолмен шешіп, екі тарапты бір ауыз сөзбен татуластыра білг...

    Толығырақ...
  • 09.08.18

    Біздің «Алдымен экономика, cодан  соң  саясат» деген­ айқын  формуламен ілгерілеп келе жатқанымызды мемлекет басшысы ай­қындап берген. Саяси реформалардың әрбір кезеңі эко­номика дамуы­ның  шекті  деңгейімен ұштасады. Сондықтан да біз саяси ырықтандыру жолын дәйекті ұстанудамыз. Осылайша халықтың рухани қазынасын жаңғыртып, оны бәсекеге қабілетті етуге қол жеткіземіз. Ал білі­мі мен білігі сай ...

    Толығырақ...
  • 09.08.18

    Бас шаһардың әр бұры­лысында жер қазылып жат­қандығын байқаған шығарсыз. Шыны керек, облыс ортал­ығында жыл сайын осындай шаруалар шығады да тұрады. Бұған наразы тұр­ғындар жергілікті билікті сынап­ әлек. Бұл мәселенің мәнісі былай екен. Оны қала әкімі Нұрлыбек Нәлібаевпен бірге бірқатар құрылыс нысандарын  аралау  барысында біліп  қайттық.

    ...
    Толығырақ...
  • 09.08.18

    Өткен жұмада республикалық Қоғамдық кеңес төрағасы, ҚР Парламенті Сенатының депутаты Бақытжан Жұмағұлов пен «Нұр Отан» партиясының хатшысы Фархад Қуанғанов бас­таған делегация Сыр өңіріне жұмыс сапары­мен келді. Олар бірқатар ны­сан­дарды аралап, мемлекет басшысының 5 әлеуметтік бастамасының жүзеге асыры­лу  барысымен  танысты.

    ...
    Толығырақ...
  • 09.08.18

    Н.НӘЛІБАЕВ,  қала  әкімі:

    Қала әкімдігінің мәжіліс залында өткен кезекті жиында екі мәселе қаралды. Әуел­гісі Қызылорда қаласының жылу маусымына дайындығы туралы болса, екіншісі кент және ауылдық округтердегі 4-деңгейлі бюджеттің орындалу  барысына  арналды. Қала әкімі Н.Нәлібаев аппарат мәжілісіне арқау болған тақырыптарды айт...

    Толығырақ...
ЖҮКТІЛІКТІ ЖОСПАРЛАҒАН ЖӨН БЕ?
12.07.2018 11:22

Қазақта «балалы үй – базар, баласыз үй – мазар» деген мақал бар. Расымен, үйдің іші сыңғырлаған бала күлкісіне толы болғанға не жетсін, шіркін! Отбасын құрудағы басты мақсат та – осы. Алайда үлкен жауапкер­шілікті талап ететін бұл ұғым ер мен әйелге өзіндік қиыншылықтар тудырады. Дүниеге бала әкелу адамның денсаулығына байланысты, бірақ оған тәуелді емес. Физикалық, психологиялық және әлеуметтік жағдайының да сау болуы маңызды. Осыдан келіп көптеген отбасыларда жоспарлы бала туу ұғымы пайда болады.

«Дүниеге бір қозы келсе, бір түп жусан артық шығады» дегенді кей отбасылар ескер­мей жатады. Сол себептен көбіне жас отбасыларда баланы жоспарлап туу жиі кезде­сіп жүр. Отбасын жоспарлау біздің түсінікте бала тууды шектеу дегенге сай келеді.­ Көршілес Қытай елінде тұрақты әлеумет­тік жағдайға айналған бұл – халық саны аз еліміз үшін тиімсіз процесс. Дүниеге келер бала жоспарсыз болса, жасанды жолмен алдыртып, бала тууға қолайлы уақытты күту санамызға керағар келуі заңдылық. Мамандар жас отбасыларда жиі кездесетін жоспарлы бала тууды еліміз­дің тұрмыс жағдайымен де байланыстырады. Бұл бағытта қазіргі таңда еліміздегі медиц­иналық ұйымдардың барлығында «Отбасын жоспарлау бөлмесі» бар. Нақтырақ айтсақ, бала бағуға матер­иалдық жағдайдың жеті­спеуі, жаңа үйленген отбасыл­ардағы кедергілер мен жұмысбастылық, ана денсаулығының дұрыс емес­тігі жоспарлап босануға басты себеп. Дегенмен, осы мәселеге байланысты оң пікір таныты­п, жоспарлы бала тууды қолдайтындар да бар.

 

Эльмира  ЖАНПЕЙІСОВА,

болашақ ана:

– Алғашында отбасын құруды жоспар­ладық. Бұл тек жеке адамның ғана билігіндегі шешім емес. Ер мен әйелдің тең құқылы шешімі. Дәл сол отбасын құруды жоспарлауда жан-жақты  болуы керек. Жан-жақтылық деге­ні­міз – әлеуметтік жағдайды қалыптастыру, ортақ түсіністік және дүниеге келер бала. Оның үстіне ердің әке, әйелдің ана болуға әзір болуы  шарт. Осындай жүйелілік отбасындағы кедергілерді  жояды. Болашақ  ана ретінде бала тууды жоспарлау – мен үшін дұрыс пайым. Себебі, дүниеге сәби келеді емес пе? Болашақ ананың денінің саулығы, психологиялық дайын­дығы мен өзіне деген сенімділігінің болуы – басты­ міндет. Жүктілік кезінде әйелдердің ерінен­ демеу күтуі де осыдан шығады. Меніңше, тұңғыш баланы дүниеге әкелер кезде жүйелі жоспар мен тыңғылықты дайындық керек. Алғаш рет ата-ана атану оны тәжірибе жүзінде алғаш сезіну дегенді білдіреді. Өзім де денсаулық  саласының  маманы, әрі болашақ ана ретінде жоспарлануға тиісті нәрсе болса, ол – ана мен бала денсаулығы деп ойлаймын.

 

Назира  Кенжебекқызы,

психолог:

– Жар таңдау, материалдық жағдайды ойлау, жеке бас жетістіктерін жоғары қоюды жастарымыз жоспар етіп алған. Бұл да – отбасын құрудағы кедергілердің бірі. Оның үстіне мінездің бір-біріне сай келмеуі, сыртқы  факторлар әсері де бар. Қазіргі уақытта әлеуметті­к желілердің ықпалымен келген шетелдік­ түсініктер жас отбасыларға өз әсерін тигізуде. Отбасы құндылығының жеткілікті мөлшерде дәріптелмеуі сырттан келген санаға басымдық беруде. Онсыз­ да халық саны көп елдерде­гідей бір-екі баланы  дүниеге  әкеліп шек­телу біздің өмірлік қағи­да­ла­рымызға қайшы. Ең алдымен  отбасы болашағы мен ұлт болашағын ойлауымыз керек.­ Әрине, бұл талапты тек жас отбасылар мен ата-аналарға ғана қою аздық етеді. Бұл мәселенің ұлт болып, ел болып жанашырлықпен қаралуы – міндет. Біздің қоғамда әркім өз өмірін өз білгенінше сүре берсе, оған алаң­даушы болмаса, ұрпақтың жоспарлы, не жоспарсыз болғаны маңызсыз. Біздің ортамызда тек өзін ғана ойлайтын адамдар өте көп. Қоғам жағдайы осындайда назардан тыс қалып қояды. Осындай жеке бас мүддесін ойлайт­ындармен қатар, өз өміріне салғырттықпен қарайтын топ та қатар өмір сүруде. Ал, өз өміріне бейжай қараған адам ел ертеңі­не алаңдамайтыны рас. Сол себепті де жоспар құрылуы керек. Ол жоспар  тек баланың өмірге келуін ғана емес, ұлттың ертеңіне құрылғаны абзал. Сіздің балаңыз­ бұл өмірде жалғыз емес ғой. Біз жоспарлы орта қалыптастыра білуіміз керек. Әр отбасыда біз білмейтін түрліше жағдай бар. Қоғамда орын алатын жағымсыз­ жағдайлар дәл осы отбасыларға әсер етуде. Неліктен көп отбасылар бір, не болмаса екі баламен шек­теледі? Ана мен бала денсаулығы неге нашарлауда? Босанған аналардың ауруы, нәрестенің шетінеуі неге көп? Осындай сауалдар адам психол­огиясын жаулап алып, әйелдердің дүниеге­ ұрпақ әкелуге деген құштар­лығын азайтады. Осыдан не болса да жоспарлы түрде бала әкелуд­і жөн санайды. Және отбасы­лардың тұрмыс жағдайы да – осы мәселенің басты себептерінің  бірі. Психология­лық тұрғыдан да, адами тұрғыдан да отбасындағы бала санының аздығы  баланың  өзім­шілдігіне  тікелей себеп болады. Жоспарлы түрде өмірге бір емес, көп бала әкелу – біздің қазіргі қоғамға қажет үрдіс.

Сонымен, дүниеге бала әкелу үлкен жауапке­ршілікті талап етеді. Бұл мәселеге салғырттықпен қарауға болмайды. Өмірге бала әкелмес бұрын іштей ғана емес, ден­саулықты да ретке келтіріп дайындалу қажет. Жүктілікті жоспарлау дүние есігін ашатын болашақ сәбидің өміріне әсер етеді. Сол себепті де баланың болашағы мен бақыт­ы үшін барынша жауапкершілікті сезіну­ керек.

Қонысбек   ЗҰЛПЫХАРҰЛЫ

 


 

Гүлназ  Алиясқарова,

№1 қалалық емхананың отбасын жоспарлау

бөлмесінің мейірбикесі:

- Отбасындағы баланы жоспарлап туу дегенде, ең бірінші бала санын шектеу туралы ой келеді. Түптеп келгенде олай емес. Адам – мемлекеттің басты капиталы болса, бала – отбасының ізін жалғаушы мұрагер. Сол себептен де бала тағдырына аса жауаптылық танытқан дұрыс. Мәселенің біріншісі, ана денсаулығына әкеп тірейді. Жоба жоқ, жоспар жоқ, арасына жыл салып босана беру туу жасындағы әйелдердің барлығының қолынан келеді. Алайда ана мен баланың денсаулығына мән беру – құндылықты сақтау. Шыны керек, әйелдер көбіне жүкті екенін білген соң ғана медициналық тексеруден өте бастайды. Қазір экологиялық ахуалға байланысты әртүрлі сырқат түрлері бар. Қаназдықтан бастап, бүйрек жетіспеушілігі, жүрек жетіспеушілігі, жатырдағы инфекциялық аурулар, қан қысымы секілді ауруларға жеңіл қарауға болмайды. Өйткені бұл аурулар құрсаққа біткен бала денсаулығына тікелей әсер етеді. Сол себептен жүктілікті жоспарлап, алдын ала медициналық тексеруден өтіп, емделіп, содан кейін ғана өз ұрпағыңды өмірге әкелуге дайындалған жөн. Мәселен, алғашқы бала дүниеге келгеннен кейін оны бағып өсіремін дегенше ата-ананың жүйкесі жұқарады, дұрыс тамақтанбайды, күтінбейді. Бұл процестер орындалмаған соң ананың денсаулығы нашарлай береді де, сол әлсіз күйінде тағы жүкті болады. Дені сау анадан дені сау бала туатынын ескерсек, Алла сақтасын, дәруменге жетіспей дамыған бала аурушаң болса, оған кінәні дәрігерден іздейді. Ал дәрігердің жоспарлап туу туралы кеңесіне құлақ аспаған өзі екенін қаперіне де алмайды.


Зоя ШУЛЕНОВА,

көпбалалы ана:

– Ана ретінде бұл жайға ұқыптылықпен қарау қажет. Баланы жоспарлаудың қате тұстары да бар. Ол тікелей отбасындағы бала санының аздығына әкеліп соғады. Баланы жоспарлау жай ғана көркемделе айтылған дүниеге сәби әкелуді шектеу дегенді білдіреді. Көпбалалы ана ретінде отбасыдағы баланың бір немесе екі баламен шектелгенін қаламаймын. Отбасында жарасым тауып, жақсы өмір кешу үшін сыңғырлаған сәби күлкісінің көп болғаны маңызды. Баланың көптігі – отбасы тұрақтылығының кепілі. Тұрақты отбасында тәрбие де, тәлім де, болашақ та болады. Ал, ондай отбасыларға еш нәрсені жоспарлаудың қажеті болмайды. Дүниеге келген әр ұрпақтың өз несібесі бар. Осыны ескеру керек. Баланың дүниеге келуі емес, өмір сүруі жоспарланғаны жөн.

 

Пікір қалдыру


Қорғаныш коды
Жаңарту

Күнтізбе

< Шілде 2018 >
            1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 31          

Сауалнама

Аса мәртебелі шенеуніктердің қылмысқа шатылып жатқандығы нені аңғартады?
 

Ауа райы

Валюта бағамы

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі валюталардың ресми бағамдары