Өзекті мәселелер

  • 09.08.18

    Ел іші ешқашан даусыз болмаған. Бұрында да ренжісіп, жер, жесір дауы үшін бір-бірімен араздасқан адамдар өмір сүрген. Әсіресе, жайылымдық жер үшін таласып, бірінің малын екіншісі қуып шыққан сәттер әдебиеттерден белгілі. Алайда ол кезде қазіргідей сот билігі болмаса да, ата-бабаларымыз шыңыраулы түрмесіз-ақ сол дауды бейбіт жолмен шешіп, екі тарапты бір ауыз сөзбен татуластыра білг...

    Толығырақ...
  • 09.08.18

    Біздің «Алдымен экономика, cодан  соң  саясат» деген­ айқын  формуламен ілгерілеп келе жатқанымызды мемлекет басшысы ай­қындап берген. Саяси реформалардың әрбір кезеңі эко­номика дамуы­ның  шекті  деңгейімен ұштасады. Сондықтан да біз саяси ырықтандыру жолын дәйекті ұстанудамыз. Осылайша халықтың рухани қазынасын жаңғыртып, оны бәсекеге қабілетті етуге қол жеткіземіз. Ал білі­мі мен білігі сай ...

    Толығырақ...
  • 09.08.18

    Бас шаһардың әр бұры­лысында жер қазылып жат­қандығын байқаған шығарсыз. Шыны керек, облыс ортал­ығында жыл сайын осындай шаруалар шығады да тұрады. Бұған наразы тұр­ғындар жергілікті билікті сынап­ әлек. Бұл мәселенің мәнісі былай екен. Оны қала әкімі Нұрлыбек Нәлібаевпен бірге бірқатар құрылыс нысандарын  аралау  барысында біліп  қайттық.

    ...
    Толығырақ...
  • 09.08.18

    Өткен жұмада республикалық Қоғамдық кеңес төрағасы, ҚР Парламенті Сенатының депутаты Бақытжан Жұмағұлов пен «Нұр Отан» партиясының хатшысы Фархад Қуанғанов бас­таған делегация Сыр өңіріне жұмыс сапары­мен келді. Олар бірқатар ны­сан­дарды аралап, мемлекет басшысының 5 әлеуметтік бастамасының жүзеге асыры­лу  барысымен  танысты.

    ...
    Толығырақ...
  • 09.08.18

    Н.НӘЛІБАЕВ,  қала  әкімі:

    Қала әкімдігінің мәжіліс залында өткен кезекті жиында екі мәселе қаралды. Әуел­гісі Қызылорда қаласының жылу маусымына дайындығы туралы болса, екіншісі кент және ауылдық округтердегі 4-деңгейлі бюджеттің орындалу  барысына  арналды. Қала әкімі Н.Нәлібаев аппарат мәжілісіне арқау болған тақырыптарды айт...

    Толығырақ...
АМАНАТҚА АДАЛ АЗАМАТ
12.07.2018 11:58

Қазақтың ұлттық болмысындағы өзіне ғана тән қасиеттердің бірі – «аманат­» қағидасы. Ұлы даланың демо­кра­тиялық принциптерінің нақты көрі­нісі болып табылатын осынау ерекше түсінік отарлық жүйенің қасаң саясатының негізінде «майдаланып» та кетке­нін жоққа шығару қиын шығар. Мұның сыртында ұлтымызды рухани мешел­дікке ұшырату мәселесі тұрғаны белгілі. Кезінде заманымыздың заңғар, данагөй қайраткері Әбіш Кекілбаев: «Ұлттық дамуд­ы оңдырмай мешелге ұрындыратын үш жегі – сыртқы экспансия, ішкі әуейілік, этникалық томаға-тұйықтық, үшеуі де ұлттық даму мен ұлттық намыс­ты дүниеқоңыз өзімшілдікке жем ету арқылы өрбиді», - деп жазған еді. Деген­мен, қанша зобалаң заманнан ұлттық рухымыз, намысымыз арқылы өтіп, ұлттық кодымызды сақтап қала алдық. Оны бүгінгі ортамызда жүрген, ата-баба­дан келе жатқан ұлт мүддесі  дегендегі  аманатқа  адал  азаматтардың  қадір-қасиеттерінен  байқаймыз.

Бұрынғы көнекөздер нар көтермес жүкті көтеріп, желдің өтіне, сыздың үстіне тұрып, кеудесін оққа, жонын отқа тосатын Нартұлғалардың ісін көргенде «үй төрсіз болмайды, ел ерсіз болмайды» деген осы» десіп, мейірленіп, сүй­сініп отыратын. Тіпті, «ел келешегі­не күн тумастан бұрын күн көлегейлер ұл тумай ма?» деп толарсақтан саз кешіп жүрген жігіттерге желеу берісіп отырысатын. Ол заман кеткенмен, заңдылық еш  өзгермепті-ау, тәйірі!

Бүгінде де алға тұтса, асқар тау, бетке­ ұстаса, биік белес болатын тұғыры үстем, тұлғасы бөлек, ұстанымы ұлы, ісі кемел жандар аз емес. Соның бірі де бірегейі – Сырдың саңлақ ұлы, саяси ғылымдар  докторы,  профессор, Парламент Сенатының  депутаты, «Ерен еңбегі үшін»  медалі  және  «Құрмет»  орденінің  иегері  Мұрат  Бақтиярұлы.

Болмысынан сөзге жүй­рік, тілге шешен, іске көсем келген асқаралы болмысты, сөзі салмақты, ойы терең, жүрегі елім деп ғана соғып тұрады. Құдды бір қара тасты жарып шыңға ғана шығатын шынар талы іспетті. Бәріне биіктен қарай біледі. Өйткені ол бүгінгі жетістігіне ең төменнен бастап шығып келе жатыр. Иә, жәй сөзбен айт­қанға адам сене қоймас, бірақ оның бабы мен бағы осылай шауып келеді.

Сонау  1978 жылы құрылыс мекемесіне жұмысшы болып қабылданғанда «мен ертең биліктің ең биігінде отырып, қазақ елінің болаша­ғы үшін қызмет етемін, халық тағдырының жарқын болашағы үшін заңдылық­тардың  құрылымын  жасауға тиісті үлесім­ді қосамын деп армандады ма? Жоқ, меніңше ол – әсіре арманның емес, нақты жұ­мыстың, нәтижелі істің адамы­. Сондықтан болса керек, сол құрылысқа қа­ра­пайым жұмысшы болып кір­ген кездерді «мен көптеген жетістікке жеттім» деп сағына­ есіне алып отырады. Мұнысы­ «мен басшылықта жүргенде» деп асқақтамай, қарапайым кезін қадір тұтуы­ның бір бел­гісі емес пе? Бұл нағыз дегдар тектілік  дер едім.

Оның білімге, ғылымға деген­ құштарлығы соншалық, қарапайым өмір қағи­датын бұзып-жара шығып, 1986 жылы С.М.Киров атындағы Қазақ ұлттық универ­си­тетінің  тарих  факультетіне түсіп (қазіргі Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті), оны үздік дипломмен бітіріп, арнайы жолдама арқылы 1986-1988 жылдар аралы­ғында Қызылорда педаго­гикалық институтында оқытушылық қызметк­е  келді.

Ол ақылшы ұстаз, ойлы оқытушы бола білді. Шәкірттерінің алдында хан тағында отырғандай биік, білім кеме­сінде жүзгендей кемел, қазына-қамба кілтін ұстағандай білімге бай болып жүрді. Бірақ, өзі одан тоқтаған жоқ, биігіне масайрап аялдамады, түпсіз тұңғиыққа сүңги түсіп, қазақ жастарын өзімен ілестіріп тәрбиелеуді басты ұстанымдарының бірі етті. Оның сол ұстанымы арқасында қанша жастар білімге қарай талпынды. Мұрат Бақтиярұлының жанына жастар үйір болатын. Өйткені ол кісінің университеттегі өмір жолы кеңестік қоғамның іргесіне сызат түсіп, жариялылық қағидалары өмірі­мізге ене бастауымен қатар басталды. Сондықтан да жаңалыққа жаны құмар жастарды Мұқаңның ашықтыққа негізде­лген өзекті мәселелер жөніндегі көзқарастары қызықтыратын. Білім мен ғылымға деген ұмтылысты өзінің өмірімен үлгі ете алды. Сөйтіп, 1989-1991 жылдар аралығында Абай атындағы Қазақ мемлекеттік педагогикалық университетінің аспирантурасында оқып, 1991 жылы тарих мамандығы бойынша кандидаттық диссертация қорғады. 1991-1998 жылдары аралығында осы оқу орнында аға оқытушы, кафедра меңгерушісі, тарих және құқықтану факультетінің деканы қызметін атқарды. 1999 жылы Әл-Фараби атындағы Қазақ мемлекеттік ұлттық университетінде саяси ғылымдар мамандығы бойынша докторлық диссертация қорғап, саяси ғылымдар докторы дәрежесін алды. 2001-2009 жылдары Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті жанындағы диссертациялық кеңестің мүшесі болып, көптеген ғылым кандидаттары мен  докторларды  даярлап  шығарды.

1998 жылдан Қазақ мемлекеттік заң университеті Қызылорда филиалының директоры болып қызмет атқарды. 1999-2003 жылдары Қызылорда облыстық мәслихаттың депутаты болып сайла­нып, облыстық мәслихаттың «Жаста­р ісі және құқық қорғау мәселелері» жөніндегі тұрақты комиссияның төрағасы болды. 2003 жылдан бастап «Құқықтық Қазақстан үшін» респуб­ликалық азаматтық қозғалысының Қызыл­орда филиалының және 2005-2008 жылдары «Туған жер» қоғамдық қозғалысы қауымдастығының төрағасы болды.

Қоғамдық бірлестік атынан қоғамның кемшін тұстарын сын садағына алып, жөн мен жолды самаладай жарқырап­ көрсете білді. Бір ғана «Көксарай» суреттегіш қоймасына қатысты­ айтқан пікірі мен зерттемесі қанша санаға нұр сәулесі болып­ төгілген еді. Оның пайдасы, туған­ жердегі көлдердің мәселесі, суармалы егістің ертеңі мен елдің келешегі сол бір ғана мақаласында бітік шыққан майсадай өрілген болатын. Мемлекет басшы­сының саясатын талдап түсін­діріп, жіліктеп көрсете отырып, тағы ескер­ілуі керек түйткілдерді төгіп өтті. Оның мұнысын жоғары бағалаған елдің ардақты­ ақсақалы Сейілбек ағамыз «Ханға­  да, қараға да қасқая  қарап сөй­лер асылы ердің тұқымы болады, Мұрат ініміз солай сомдалады» деп пікірін білдірді.

Сол кездерде бірнеше мәселелерді көтеріп, шығу жолдары мен жүйелі жоспарла­рын ортаға салып, сындарлы жолдард­ың сынын кетірмей, сырын да жоғалт­пай, жоталы биіктің жонын ала шығар жолды іздеп жүрді. Оның осы талан­ты мен талабын, табандылығы мен талпынысын бағалаған басшылық, қап түбінде жатқан алтын кездікті қиядан қиып түсер қасиеті үшін таңдады. Яғни, 2008 жылы Қызылорда облысы әкімінің орынбасары қызметіне тағайындады.

Енді нағыз сындарлы сәт, бұрын толғақ­ты мәселе көтеріп, пайымды пікірін айтып жүрген арынды азамат қолға тізгін тигенде не етер екен деп сынай­ қарағандар болмай қалмады. Бірақ, нағыз­ жүйрік күй таңдай ма, суарғ­ан сайын шыңдалған қылыштай қайрала түсті. Ол жерге барған соң батыл­ тілді бастамашыл басшыға айналып, Сыр өңірінің өсіп-өркендеуіне, болашағының нұрланып кемел­денуіне бас қуатын жұмсады. Билік басына бары­сымен өзінің демократияшыл мінезімен үкіметтік емес ұйымдардың жұмысын жаңа бағытқа қоя білді. Өзіндік пікір, ұсыныс  айтамын деуші­лерге  облыс  әкімінің  орынбасары  ре­тінде  есігі әрда­йым  ашық  болатын.

Сәйгүлік шапқан са­йын тыныс ашып, қыран құс биіктеген сайын қырағы келеді емес пе? Нақ сол секілді наркескенше жалтылдап, темір­қазықтай жарқырап, да­риядай арындап келе жатқан Мұрат Бақтиярұлын 2011 жылдың тамыз айында Қазақстан Республикасы Парламенті Сенатының депут­аттығына үміткер етті. Өйткені сол мінберде Мұрат Бақтиярұлының мақсат еткен міндет-мұраттардың дөңгелегі дөңгелеу керек болды. «Халық қаласа, хан ақ түйесін сояды» демей ме? Иә, «ел қаласа, ер киер кебенекті» дегенд­ей халық салған қамыттан қаны асыл азамат қашқан ба? Үміткерлігі ұсынылд­ы, еңбектері ескерілді, сөйтті де елдің жүгі еселеп артылды.

Сенаттың аграрлық мәселелер, табиғатты пайдалану және ауылдық аймақтарды дамыту комитетінде жұмыс тобыны­ң жетекшісі және мүшесі ретінде 50-ге жуық заң жобаларының жан-жақты талқыланып, сарапталуына атсалысты. Парламент Сенатының «Қазақстан Республикасы – Еуропалық Одақ» Түркия мен Таяу Шығыс және Африка елдерімен ынтымақтастық жөніндегі топтың, Франциямен ынтымақтастық топтың мүшесі болды. Парламент қа­быр­ғасында еліміздің және өзі сайланған Қызылорда облысының экономикалық, әлеуметтік және білім, денсаулық саласына байланысты Үкіметке елуге жуық депутаттық сауалдар жолдап, көтерілген мәселелердің оң шешілуіне ықпал  жасады. Оның ішінде ұлтымыздың болашағы үшін өте маңызды мәселелерді де дер кезінде көтеріп келеді. 2017 жылы сенатор ретіндегі елеулі еңбегін білетін облыстағы барлық деңгейдегі мәслихат депутаттарының басым­ бөлігі Мұрат Бақтиярұлына қай­та сенім білдірді. Яғни, аманатқа адал азаматтың арқасынан Сырдағы ағайынның жүгі түскен жоқ. Қайта сайланған бір жылдың ішінде Сыр бойының тыныс-тіршілігіне үзбей араласып, жер­гі­лікті тұрғындармен байланысын еш үзген жоқ. Әркез келіп, елді мекендерді аралап, реформалардың жергілікті жерлер­де жүзеге асуын зерделеп, тұр­ғындардың ұсыныс-пікірлерін сараптап, Парламенттің ішкі жұмысында өткір пікірлерін ортаға салып жүргенін БАҚ-тан естіп-біліп отырмыз.

Үш жүзден аса ғылыми, публицистикалық, танымдық еңбектері мен оннан астам ғылыми монография мен оқулықтардың авторы атанған Мұрат Бақтиярұлының негізгі ұстанымы: «Біз­дің әрбір жасымыз білімді, әрбір жасымыз ғылымға құмар болуы тиіс, сонда ғана біз «Мәңгілік елдің» тұғырын қалаймыз» болатын. Осы мақсатты алдын­а меже етіп қойған ол «Қазақстан әлемдегі ең сауатты, ең білімді мемлекет бола отырып, жаңа технология саласы да кенже қалды. Себебі, біз сапа емес, сан қуып кеттік, нақты білім емес, диплом қуып кеттік» деп мәселені төтесінен қойып, турасынан айтып, тар жолдан шығар ізді дөп нұсқап жүр.

Мұрат Бақтиярұлының еңбек нарығы талаптарына сай техникалық және кәсіптік білім берудің тиімді жүйесін қалыптастыруға, жоғарғы білім деңгейін әлемдік стандарттарға сәйкес­тендіруге, әрбір азаматқа жоғар­ғы білім алуға кепіл­дік беру, ол үшін мем­ле­кет­тік гранттар көлемін ұлғайтуға, педагог қызметкерлердің кәсіби даярлығының жоғары сапасын қамтамасыз ету, олардың әлеуметтік мәртебесі мен еңбек­ақысын, мемлекеттік қызметкерлердің дәрежесін және ғалымдардың әлеуетін көтеру, әсіресе талантты жас ғалымдарға көмек көрсету, ғылыми қызметкерлердің әлеу­меттік мәртебесін және еңбекақысын көтеруге міндеттіміз дегені алтын сапты­ ақиректей ақыл кенінен дөп түсіп, булық­қанның  көзін  ашардай  болды.

2017 жылы жарыққа шыққан «Аманат»­ атты кітабында тарихшылығы да, заңгерлігі де, экономистігі де және сыралғы саясаткерлігі қоса өріліп, кітап құнын теңдессіз өлшемге шығарып тұр­ғандай. Әсіресе саяси көзқарасы, нағыз жауырыншыға тән болжамдары мен нұсқалары кәусар бұлақтай сылдырап жатыр.

Бүгінде асқаралы алпыстың асуына көтерілген Мұрат Бақтиярұлының елге бергені көп болды, бірақ елдің әлі де одан күтері көп, салар салмағы артық. Өзінен бұрын елді ойлайтын осындай ойлы азаматтардың Алла берген бағы елдің ақ тілегінен десіп жататын. Шынын­да халықтың ақ батасын арқалап­ жүрген  атпал  азамат от­ба­сы­ның да бақытын көріп келеді. Жұбайы Зағипамен бірге үш қыз, бір ұл сүйіп, Әлім­беттей текті аталарының қасиетті шаңы­рағын шалықтатып отыр. Меймандос шаңырақтың шырайын келтіріп отырған жұбайы Зағипа да осал жердің қызы емес. Жақсы жар – ер қанаты­, тұғыры демей ме? Мұраттың шыққан  биігінің  артында  отбасының да  тұрғаны­  аян.

«Жақсыдан жақсы туар жарқыл­даған» демекші әкесі Бақтияр да, арғы әкесі Мұхамед те Әлімбеттей елге сыйлы, халық алдында беделді адамдар бол­ған екен. «Әкеден ұл тумай ма, әке жолын қумай  ма» дейді дана  қазақ  мұндайда.

Ер туар ел маңдайы ырыстай-ақ,

Бергендей тар қапаста ұлысты аян.

Білсеңдер ер қадірін уақытында,

Әй, халқым, әрбір ісің дұрыстай-ақ,- деп Сыр шайырлары жырлағандай, асыл ердің қадірін қашанда биік қойып, тәңірден тілеуін тілей берейік.

Наурызбай   БАЙҚАДАМОВ,

облыстық  мәслихат   хатшысы,

Аманбай  Нұржанов,

облыстық  мәслихат   қызметкері

 

Пікір қалдыру


Қорғаныш коды
Жаңарту

Күнтізбе

< Шілде 2018 >
            1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 31          

Сауалнама

Аса мәртебелі шенеуніктердің қылмысқа шатылып жатқандығы нені аңғартады?
 

Ауа райы

Валюта бағамы

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі валюталардың ресми бағамдары