Өзекті мәселелер

  • 06.12.18

    «ЖУСАНДА  ТУҒАН  ЖЕРДІҢ  ИІСІ  БАР»

    Қазақ елі сонау «қарағай басын шортан шалған» ХІХ ғасырға дейін, ұлт тағдырының сілкіленіп, ұлттық сана ояна бастаған ХХ ғасырда да өзінің тегеуріні мықты ел екенін дәлелдеді. Киіз туырлықты қазақ санасындағы рухан­и-мәдени жетілу мен әлеуметтік-экономикалық салада өрлеу секілді мақсаттары заман көшіне ілес...

    Толығырақ...
  • 06.12.18

     

    Ерғали  АБДУЛЛА

     

    АРТЫҚШЫЛЫҚ   пен  КЕМШІЛІК

    Оның көп артықшылығы бар: гү...

    Толығырақ...
  • 06.12.18

    * Ерлердің психикасы зейіннен тоқылған. Ол жай өмір сүре алмайды. Ол биікке ұмтылуы керек.­ Еркек қатты жерде ұйықтап, суық сумен шайынып, ерте тұруы қажет.

    * Ер адам әрдайым өзінің жаман­ қылықтарын тыйғаны жөн. Өзіне ұсақ-түйек жеңілдік жасамауы  керек.

    * Қалаған нәрсесіне жету үшін ол мақсат қойып қимылдайды. Бұл – ер-азаматтың таби­ғаты. Сыйласатын ортасында өзіндік орны бол...

    Толығырақ...
  • 06.12.18

    Жалпы, өзімді жаман адам не ұсқынсыз қызбын деп айта алмаймын­. Жоғары қызметім бар. Адамдармен қарым-қатынасым да жақсы. Бір әттеген-ай дейтінім, осы уақытқа дейін екінші жар­тымд­ы жолықтырып, асыл жар атана алмадым. Жасым 34-те. Бұған дейін карьера құрып, өз жағдайымды өзім жасап алғым келді әуелі. Бір кездері мен үшін арман болған, одан соң мақсатыма айнал­ған марапаттың барлығына жетті...

    Толығырақ...
  • 06.12.18

    Бір сәт аспаннан ақша жауғандай күйге еніп, мол қаржыны қайда жұмсарыңызды білмей қалған мезетте... Мұндай көңіл күйді көбіне несие алған кезде сезінеріміз сөзсіз. Ал ай сайын алатын жалақыға телміріп отырған­ қарапайым халыққа бұл аса таңсық жағдай емес. Иә, өте көп мөлшердегі қаражатты алып, қалтамызды қампайттық делік. Ары қарай қайда жұмсаймыз? Бұрындары тұрмыстық техника, автокөлік немесе ...

    Толығырақ...
«10 КЕЛІ КАПУСТА – 1 МИЛЛИОН ТЕҢГЕ»
13.09.2018 15:33

Ұлы даланың қос қанатын мекен­деген қазақ ертеректе дала заңына бағын­ған.  Осыдан-ақ, заңның  үстемдігі әр  кез жоғары екенін ұғамыз. Қонысы көшпелі болғанымен, материалдық және рухани дау-дамайдың нүктесін қоятын заң мен ережеге бағынбастық жасамаған. Шыны керек, ол кезде қазіргі қоғамның жүзіндегі көп нәрсе жоқ. Бар болғаны – жер дауы, жесір дауы, құн дауы, мал және ар дауы. Осы бес даудың аясында адамның қолымен жасалған  саналы дүниелердің барлығын  шешіп  отырған. Қазір де қоғам қалпында, адам құқығы қорғалған, заң алдында бәрі бірдей. ҚР Мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің Қызылорда облысындағы Әдеп жө­нін­дегі кеңесі отырысында қаралған 12 мә­селе осыны айғақтады. Апта басында өткен  отырыста  аймақтың  ақсап тұрған салаларының  «мүйізі  қағылды». «Заңды­ білмеушілік  жауапкершіліктен  босатпайды»  деген  сөздің  астарындағы  ұғым көп нәрсенің байыбына барып тұр­ғандай. Бұл кеңесте де осы сөз кеңінен талқыға  түсті.

Алдымен Қызыл­орда облысының мәдениет, архивтер және құжат­тама басқармасының сыбай­лас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы заңнамалары бұзушылықтарының профилактикасы бағытында атқарып жатқан жұмыстары туралы  баяндалды. Мұн­да жүйелі жұмыстың жүгі ауыр. Жыл басындағы тексеру комиссиясының мемлекеттік аудит қо­рытындысы негізіндегі нұсқамасы бойынша қаржылық есептілік аудитімен жүргізілген тексеру іс-шарасымен анықталған кемшіліктер­ді  болдырмау мақсатында іс-шаралар жоспары бекітілді. Бюджет қаражатының тиімді жұм­салуына аса мән беруді назардан тыс қалдырмай, жалпыға  бірдей маңызды заңнамалық құжаттармен жұмыс істеуді  және  қызметтік құжаттардың орындалуын  қадағалауды күшейту керект­ігі  қатаң тапсы­рылған. Дегенмен, атқарылған шараларға қарамастан басқармаға тікелей қарасты мәдениет, өнер және архив ұйым­дарында сыбайлас жем­қорлық сипатындағы қылмыстық құқықбұзушылық орын алмағанымен, облыс бойынша  2 факті  тіркелген.

Одан  кейін  облыстық білім басқармасы және кәсіптік-техникалық білім беру ұйымдарының, экология департаменті­нің қызметінде сыбайлас жемқорлық тәуекелде­ріне жүргізілген талдау қорытындылары тыңдалды. Мәселен, балағы былықтан көз ашпай келе жатқан білім саласында­ғы  олқылықтарда сыбайластыққа тікелей жол ашуға мүмкіндік мол. Барлық кәсіптік-техникалық  білім  беру  ұйымдарында талапкерлерді оқуға қабылдау комис­сиялары және педагог, оған теңестірілген қызметкерлерді аттестаттаудан өткізу комиссияларының  құрамында қо­ғамдық  ұйым өкілдері мен  қоғам  белсенділері, үкіметтік емес ұйым өкіл­дері қосылмаған. Яғни, колледждер комиссия құрамын тек өз қызметкерлерінен жасақтаған. Сондай-ақ, М.Мәметова атындағы гуманитарлық , С.Ысқақов атындағы, Жалағаш және Жаңақор­ған  индустриалды-техникалық  колледждерінде  2016-2017 оқу жылына талапкерлерді оқуға қабылдау барысында салыс­тырмалы түрде басқ­а  үміткерлерден  сәл төмен  нәтиже  көрсеткен азаматтардың  мамандықтар бойынша оқу гранттарының иегерлері атанғаны дәлелденген. Ал М.Ықсанов атындағы Қызылорда политехникалық  колледжінде  емти­хан  қабылдау  барысында қате жауапты дұрыс жауа­п ретінде бағалаған жауап парақтары кездескен. Бұл – сыбайлас жем­қорлық тәуекелдерінің пайда болу себептеріне әкеліп соқтыратын фактор. Қорыта келе білім беру ұйымдарында аралық және оқуға түсу емтихан­дарын тапсыру кезі­нде талапкер­дің аты-жөні көр­сетілмеген штрих код ар­қылы тапсыру механизмін енгізу ұсынылды. Сөзге сеп, талқыға арқау болған облыстық экология департаментінде айтарлықтай мәселе жоқ. Мұнда тек басшылыққа алатын нормативтік-құқықтық актіле­рінің қазақ және орыс  тіл­деріндегі нұсқалары сәй­кес  келмеген.

«Даудың басы – Дайрабайдың көк сиыры» деген сөз көпшілікке танымал. Бұл жолғы мәселеге көк сиыр мен оның иесінің түк қатысы жоқ. Есесіне, мемлекеттік қызметшілердің заңның «үтір, нүктесін» жөнді  білмеуі салдарынан туындап жатқан түсініспеу­шіліктер жетіп артылады. Отырыстың ортасында жиын­ның талқы-таразысы ауырлай бастады. Өйткені Қызылорда облысы білім басқармасы басшысының орынбасары Қ.Ерташованың ісі қаралды. Мәселеде Қ.Сақтағанқызының қылмыстық құқықбұзушылықтың орын алуына оңтайлы жағдай туғызу бағытында әрекеттерге жағдай жасауы мүмкін деп қарастырылған. ҚОІІД тергеу басқармасының «Қылмыстық құқық­бұзушылықтар және басқа да заңбұзушылықтар жасауға ықпал еткен мән-жайларды жою жөніндегі» ұсынымында ҰҚКД жедел-тергеу тобымен қызметтік өкілеттіктерін теріс пайдаланған «Серпін аудит» ЖШС-нің аудиторлары С.Кенебаев пен К.Абсаматовтардың қылмыстық әрекетін әшкере ету мақсатында жасырын тексеру әрекеттері жүргізіліп, 2018 жылғы 16 мамырда «Қызмет» колледжінің дирек­торы А.Сейсеновадан 700 мың теңге алып жатқан­ кезінде қолға түскендері көрсетілген. Аталған қылмыстық іс тергеу ретімен ҚІІД-ға жолданған. Ұсы­нымға сәйкес іс бойынша куә А.Сейсенова өз жауабында ағымдағы жылдың сәуір айында­  «Қызмет» кол­леджіне аудиторлар тек­серу жүргізуді бастағанын, содан құжаттарды бас­қармада отырған оларға апарып беріп, шығып келе жат­қанда басқарма бас­шысының орынбасары Қ.Ерташовамен кездесіп қалғанын, сол жерде ол колледжден кемшіліктер шығып жатқанын, оны аудиторлармен шешу қажет екенін, яғни «10 килограммов капусты» деген мағынада 1 млн теңге ақша беру қажеттігін жеткізіп айтқанын мәлімдеген. Ал қос аудитор колледж дирек­то­рына «колледждің 18 оқу­шысы шәкіртақы алып жүріп, басқа жұмыс істеп айлық алғанын, сендер осы оқушылармен шәкіртақыны өзара бөліскенсіңдер, егер  бұл мәселені оң жағы­нан  шешпейтін болсаңдар, тексеру актісіне көрсете­міз, қылмыстық іс қозғап,  5-7 жыл аралығында бас бостандықтарыңнан  айрыласыңдар» деп қорқытып, ақша талап еткен. Алғаш­қы­сында 300 мың теңге берген, кейіннен тағы 700 мың теңге сұраған соң колледж директоры мен есепшісі ҰҚК департаментіне шағымданады. Сөйтіп аудиторларға 700 мың теңге ақшаны апарып беріп, араларында болған әңгімені жасырын жазып алып, кейін екеуі ҰҚК департаменті қызметкерлерімен құрықталған. Ал қызметтік тергеп-тексеру нәтижесімен қылмыстық іс бойынша арызданған колледж өкіл­дері А.Сейсенова мен Г.Мырзабекованың жауаптары мен түсініктемелеріндегі басқарма басшысының орынбасары Қ.Ерташованың теріс әрекеттерін қуаттайтын басқа да  дәлелдемелер  анықталған  жоқ.

Шыны керек, қазір жер туралы «майлы» мәселелер­ді шешу үшін жер қозғалатын жағдайға жеттік. Өйт­кені  бұл сала араласып өмір сүретін ауыз тамыры мен сүйеніп өмір сүретін сүйек тамыры секілді күй кешіп тұр. Шиелі, Жаңақор­ған аудандарының жер тура­лы мәселеге келгенде «шаласы» сөнбей қалған. Түптеп келгенде мәселе Шиелі аудандық ауыл шаруа­шылығы бөлімінің басшысы М.Әшірбековке қатысты. Оған бөліммен орындалған жұмыстарға тиісті қаражат төленсе де, заңда көзделген мемлекет­тік  сатып алу рәсімі бұзыл­ған. Яғни, бөлім басшысы өзінің әрекетімен атқарыл­ған жұмыстарды бәсеке­лес­тік ортаға шығартпай, шарт­тарды бір көзден жаса­су арқылы кәсіпкерлердің құқықтарын шектеген. Осыған сәйкес бөлім басшысы М.Шайтмағамбетұлы тарапынан «ҚР мемлекеттік қызметі туралы» Заңының 50-бабы, 1-тармағының 4-тармақшасында көзделген шешімдерді дайындау мен қабылдау кезінде жеке және заңды тұлғаларға құқыққа сыйымсыз қолдау көрсетуі мемлекеттік қызметке кір келтіретін тәртіп­тік теріс қы­лықтарға жол бергені үшін аудан әкім­дігіне М.Әшірбековке қызметіне толық сәйкес емес­тігі туралы ескерту түрін­дегі тәртіптік жазасын беру ұсынылды.

Дәл осы тектес іс Жаңақорған аудандық ауыл шаруа­шылық бөлімінің басшысы Т.Базарбаев, аудандық мемлекеттік сатып­ алу бөлімі басшысының міндетін атқарушы Ә.Төреқожаев, аудандық мемлекеттік сатып алу бөлімінің бас маманы Э.Шоқыбаевалардың үстінен қаралды. Үшеуі де «Ди-Дар» жеке кәсіпкері­нің арызы негізінде қоз­ғалған іс бойынша жауапқа тартылған. Яғни бөліммен «Инженерлік жүйеге кел­тірілген жалпы көлемі 21861,78 га суармалы жерлерді қайта қалпына кел­тіру үшін суландыратын су жүйелеріне жерге орна­ластыру жобасы мен сәй­кестендіру құжатын дайындау» жұмыстары бойынша электронды конкурс өткі­зілген. Қорытынды хаттамаға сәйкес «КазЮЖ­Проект» ЖШС жеңімпаз болып танылған. Кон­курстық құжаттарды зерделеу барысында комиссия мүшелерімен жекелеген әлеуетті өнім берушілердің өтінімдері не­гізсіз бас тартылған. Конкурстық комиссия «Ди-Дар» жеке кәсіпке­рінің өтінімін конкурс­тық құжаттамадан еңбек шарттарында жұмысшылардың мекенжайы көр­сетілмеген деген негіздемемен кері қайтарған. Өз кезегінде бұл мән-жайлар конкурсқа қатысуға жіберілмеуге негіз емес. Одан бөлек, конкурстық комиссия «Гормонтаж­проект» ЖШС-нің өтіні­мін еңбек ресурстары бойынша ұсынылған мамандардың растаушы құжаттары толық ұсынылмаған, яғни растаушы еңбек кітапшасында басшысының қолы болмауына байланысты конкурс­қа қатысуға жіберілмеген. Ұйымдастырушымен техникалық ерекшелікте еңбек кітапшасын және еңбек шарттарының электронды көшірмелерін ұсыну талап етілмегенін атап өткен жөн. Осылайша «Мемлекеттік сатып алу туралы» Заңның 4-бабымен көзделген мемлекеттік сатып алуды жүзеге асыру қағидатының бірі – әлеуетті өнім берушілер арасындағы адал бәсекелестік талаптары сақталмаған. Түптеп келгенде, конкурс комиссиясының төрағасы Т.Базарбаев тарапынан әле­уетті өнім беру­шілердің өті­німдері негіз­сіз бас тартылып, кәсіпкерлердің құқықтары мен заңды мүд­делерін іске асыруына­ ашық кедергі жасап, Заңның 50-бабының 1-тармағының 11-тармақшасында көзделген заң­бұзушылықтарға жол беріл­ген. Осы мәселені тереңінен зерттеп, зерделеген Әдеп жөніндегі кеңес мүшелері бір ау­данның үш бірдей лауазымды тұлғасына аудан әкіміне қызметіне толық сәйкес еместігі туралы ескерту түріндегі тәртіп­тік жазасын тағайындауды тапсырды.

«Аталы сөзге тоқтамағанның атасы өледі», «Тура биде туған жоқ» деген сөздер аясында ертедегі билер парасаттылық танытқан. Ал қа­зір... Бүгінгі қоғамға баға беру де, бағалау да оңай шаруа емес. Ел болып, етек-жеңімізді жинап, шешім орнатар дауларды арнайы заң аясында реттейтін уақытта өмір сүріп жатырмыз. Ескінің салған жолымен жүрмесек те, елдіктің белгісін айқындайтын заңдар мен Кодекстер кез келген заңбұзушылық пен құ­қықбұзушылықтың жазасын  беруге  әзір.

Н.ҚАЗИҚЫЗЫ

 

Пікір қалдыру


Қорғаныш коды
Жаңарту

Күнтізбе

< Қыркүйек 2018 >
          1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30

Сауалнама

Аса мәртебелі шенеуніктердің қылмысқа шатылып жатқандығы нені аңғартады?
 

Ауа райы

Валюта бағамы

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі валюталардың ресми бағамдары