Өзекті мәселелер

  • 06.12.18

    «ЖУСАНДА  ТУҒАН  ЖЕРДІҢ  ИІСІ  БАР»

    Қазақ елі сонау «қарағай басын шортан шалған» ХІХ ғасырға дейін, ұлт тағдырының сілкіленіп, ұлттық сана ояна бастаған ХХ ғасырда да өзінің тегеуріні мықты ел екенін дәлелдеді. Киіз туырлықты қазақ санасындағы рухан­и-мәдени жетілу мен әлеуметтік-экономикалық салада өрлеу секілді мақсаттары заман көшіне ілес...

    Толығырақ...
  • 06.12.18

     

    Ерғали  АБДУЛЛА

     

    АРТЫҚШЫЛЫҚ   пен  КЕМШІЛІК

    Оның көп артықшылығы бар: гү...

    Толығырақ...
  • 06.12.18

    * Ерлердің психикасы зейіннен тоқылған. Ол жай өмір сүре алмайды. Ол биікке ұмтылуы керек.­ Еркек қатты жерде ұйықтап, суық сумен шайынып, ерте тұруы қажет.

    * Ер адам әрдайым өзінің жаман­ қылықтарын тыйғаны жөн. Өзіне ұсақ-түйек жеңілдік жасамауы  керек.

    * Қалаған нәрсесіне жету үшін ол мақсат қойып қимылдайды. Бұл – ер-азаматтың таби­ғаты. Сыйласатын ортасында өзіндік орны бол...

    Толығырақ...
  • 06.12.18

    Жалпы, өзімді жаман адам не ұсқынсыз қызбын деп айта алмаймын­. Жоғары қызметім бар. Адамдармен қарым-қатынасым да жақсы. Бір әттеген-ай дейтінім, осы уақытқа дейін екінші жар­тымд­ы жолықтырып, асыл жар атана алмадым. Жасым 34-те. Бұған дейін карьера құрып, өз жағдайымды өзім жасап алғым келді әуелі. Бір кездері мен үшін арман болған, одан соң мақсатыма айнал­ған марапаттың барлығына жетті...

    Толығырақ...
  • 06.12.18

    Бір сәт аспаннан ақша жауғандай күйге еніп, мол қаржыны қайда жұмсарыңызды білмей қалған мезетте... Мұндай көңіл күйді көбіне несие алған кезде сезінеріміз сөзсіз. Ал ай сайын алатын жалақыға телміріп отырған­ қарапайым халыққа бұл аса таңсық жағдай емес. Иә, өте көп мөлшердегі қаражатты алып, қалтамызды қампайттық делік. Ары қарай қайда жұмсаймыз? Бұрындары тұрмыстық техника, автокөлік немесе ...

    Толығырақ...
АДАМИ КАПИТАЛ – ДАМУДЫҢ БАСТЫ ТІРЕГІ
11.10.2018 11:55

Парсылардың  әйгілі патшасы Кир бір күні түс көріпті. Түсінде аяғының астына шуағын­ төгіп тұрған жарық күн енеді. Ол күнді үш рет ұстамақ болып, құшағына қысуға ұмтылғанымен, күн үш ретте де оның құшағынан сытылып шығып кетеді де, домалаған күйі алыстай береді. Өзіне ұстатуға мүмкіндік бермеген бұл күннің сырын ашпақ ниетпен көріпкелдерге жүгінген екен. Іздеген адамы да табыла қалады. Содан патша түсінбестік түр танытып, бір жағынан уысына түспеген күнге ренжіп, түсінде көрген жайттың бәрін алдына келіп тұрған түс жорушыға баяндайды. Сонда көріпкел:

- Сіз отыз жыл патшалық құрасыз, - деп жорыған екен.

Шынында да Кир патша отыз жылға тарта  әмірін  жүргізеді.

Біздің елдің егемендік алғанына да осынша  уақытқа  жуықтады. Осы ретте­ біз өз сұрағымызға мемлекет басшысының кезект­і Жолдауынан аз-кем жауап іздеп көрдік.

- Алғаш  тәуелсіздік  алған  жылдардан­  бері  қандай  жетістікке  жеттік?

- Экономикасы қарқынды дамып келе жатқан заманауи прогрессивті мемлекет құрып, бейбітшілік пен қоғамдық келісімді қамтамасыз еттік. Сапалы әрі тарихи маңы­зы зор құрылымдық, конституциялық және саяси реформалар жүргіздік. Қазақстанның халықаралық беделінің артуына және оның аймақтағы геосаяси рөлінің күшеюіне қол жеткіздік. Біз Еуразия өңірінің қаржылық, іскерлік, инновациялық және мәдени­ орталығы ретінде қалыптасуын қамтамасыз етіп, жаңа елордамыз – Астананы салдық. Халық саны 18 миллионнан асып, өмір сүру ұзақтығы 72,5 жасқа жетті. Біз берік экономикалық негіз қалыптастырдық.

- Дамудың даңғыл жолына қалай түстік?

- Біз әрдайым сыртқы сын-қатерлерге дер кезінде назар аударып, оларға дайын бола білдік. Соған байланысты, мен елімізді жаңғырту жөнінде қажетті бағдарламалық бастамалар жасадым. Олардың жүзеге асырыл­уы табысты дамуымыздың негізгі факторына  айналды.

- Мәртебеміз  қандай?

- Қазақстан ТМД және Орталық Азия елдері арасынан «ЭКСПО-2017» халық­аралық көрмесін өткізу үшін әлемдік қоғамдастық таңдап алған бірінші мемлекет­ болды. Дүниежүзілік Банктің бизнес жүргізу жеңілдігі рейтингісінде Қазақстан 190 елдің ішінде 36-орынға көтерілді.

- Қалай қарай бағыт алып барамыз?

- Біздің стратегиялық мақсатымыз – 2050 жылға қарай әлемдегі озық дамыған 30 елдің қатарына қосылу. Қазақстанның жаһандық бәсекеге қабілеттілігін қамтамасыз ететін экономикалық өсімнің жаңа моделін құру. Еліміздің орнықты дамуы өмір сүру деңгейін одан әрі арттыруға деген­ зор сенім ұялатады. Біз жаңа міндеттерді  атқаруға  дайынбыз.

Тарихи қысылтаяң кезеңдерді бастан­ кешірген Қазақстанның күрделі құбылысқа бет бұрғанын естіген жұрт алғашында таңданыстарын жасырмады. Ұлан-ғайыр даланың төсінде созылып жатқан елді дербес қалыптастыруды ұйғарған президент үшін жаңа жетіс­тікке жету жолындағы бағдарламалар әзірлеу оңайға түскен жоқ. Елдегі қиыншылық тек әлеуметтік тұрғыдан ғана емес, саяси дипломатиялық қарым-қатынас, экономикалық дағдарыс сияқты­ ел болашағы үшін маңызды салалар­дың тамырына қан жүгіртпеді. Нарықтық қатынас талаптарына толықтай­ жауап беруі үшін алдымен ел экономикасының еңселі болуы шарт. Ал бұған жауапты тұлға – ел басқарушының өзі. Тығырықтан жол тауып шығуд­ы ойлаған мемлекет басшысы Н.Назарб­аев өзінің халық сеніп тап­сырған жауапкершілікті  ескере  отырып, дамудың даңғыл жолына түсетін стратегиялық бағдарлама әзірледі. Бұл үрдіс бүгінге дейін дәстүрлі түрде жалғас­ып келеді. Қазанның 5-жұлдызында Елбасы­ның халыққа арналған «Қазақстандықтардың әл-ауқатының өсуі: табыс­ пен тұрмыс сапасын арт­тыру» тақыры­бындағы Жолдауы – осының­  айғағы.

Саяси маңыздылығы құнды құжатта халықтың әлеуметтік ахуалының жақсару­ы мен ел дамуының қарқын­дылығына  басымдық  берілген.

- Соңғы кездері әлемдік саяси және экономикалық трансформация үдеріс­тері  күшейе  түсті. Әлем қарқынды түрде өзгеріп келеді. Мызғымастай көрінген жаһандық қауіпсіздік жүйесінің тұғыры мен халықаралық сауда ережелері бұзылуда. Жаңа технологиялар, робот­тандыру мен автоматтандыру еңбек  ресурстарына  және  адам капиталының   сапасына  қатысты  талаптарды күрделендіруде. Қаржы жүйелерінің мүлде  жаңа архитектурасы түзілуде. Бұл орайда қор нарықтары кезекті­ қаржы дағдарысына алып келуі мүмкін жаңа «сабын көбігін» үрлеуде. Бүгінде жаһанд­ық  және  жергілікті  проблема­лар тоғыса түсуде. Мұндай жағдайда  сын-қатерлерге  төтеп берудің­ және мемлекеттің табысқа жетуіні­ң кепілі – елдің  басты­  байлығы – адамның  даму  мәселесі  болып  отыр, - деді мемлекет  бас­шысы  Жолдау  ба­ры­сында.

Рас, біз жылдар бойы дамып  келе жатқандығымызды айтып мақтанғанымызбен, әлемдегі нанотехнология мен ақпарат секунд сайын жаңарып отыр. Жаһандық экономиканы бетке алып отырған әр мемлекет сол үдеріске ілесіп, өркениет көшінен қалмауы керек. Өйткені біз болашағымызға сындарлы саясат­ымызды қалыптастыра отырып, жаңа жетістіктер мен соны серпіліс­терге толы идея­мызбен бара жатырмыз. Таным­ көк­жиегіміз де кеңейіп, басты капитал құндылықтарына баса мән беруімі­з де бекер емес. Өйткені адами құндылықтар өркениет­ биігінде тарызыға салынады. Бұл ретте сапалы білім беру, сапал­ы әрі қолжетімді медициналық жәрдемге қол жеткізу, индустрия-инновация, өнеркәсіптің жоғары техноло­гиялық секторы секілді маңызды фак­тор­лар ел дамуының негізгі көр­сеткі­шіне  жауап  бермек. Осы  жайт­ты­ басты назарға алған ел президенті мемлеке­т пен адамдардың күш бірік­тіруінің  ар­қасында  ғана  жалпыға ортақ еңбек  қоғамын құра  алатындығымызды  айтты. Сондай-ақ, саяси құжаттың бірінші  бөлімінде-ақ  халық  табысының өсуіне мән берді. Тіпті Үкіметке 2019 жылдың 1 қаңтарынан бастап ең төменгі жал­ақыны 1,5 есе, яғни 28 мыңнан 42 мың теңгеге дейін өсіруді тапсырды. Ал бұған дейінгі жұмыс істеп келе жатқан «Бизнестің жол картасы – 2020» бағдарламасының мерзімі 2025 жылға дейін ұзартылуы мүмкін. Егер солай болған жағдайда ең кемі 3 жыл ішінде 20 мыңнан астам жаңа жұмыс орны құрылып, 224 миллион теңге салық түсіп, 3 триллион теңгенің өнімін өндіруге мүмкін­дік болады. Демек,­ экономикалық  саясаттың  негіз­гі элементтері де алысқа ұзай қоймасы анық. Ол үшін Үкімет өңдеу секторындағы экспорттаушы­ларға қолдау көр­сетуге баса мән беруі қажет. Сауда-саттық­  саласында  ортақ  одақпен  жұмыс істеп отырғаннан кейін сауда саясат­ына селқостық танытуға бол­майды. Оған біздің тауарларымызды өңірлік және әлемдік нарықта ілгерілететін белсенді сипат дарыту керек. Соныме­н бірге, халық тұтынатын тауарла­рдың ауқымды номенклатурасын игеріп, «қарапайым заттар экономикасын» дамыту үшін кәсіпорындарымызға көмектескен  жөн. Бұл экспорттық әлеуетімізді жүзеге асыру тұрғысынан ғана емес, ішкі нарықты отандық тауар­лармен толтыру үшін де маңызды. Бұл ретте  Елбасы Үкіметке өңдеу өнер­кәсібі  мен  шикізаттық  емес  экспортты­ қолдау мақсатымен алдағы 3 жылда қосымша 500 миллиард теңге бөлуді тапсырды.

Атакәсібіміздің бірі саналатын агроөнер­кәсіп саласы әлі әлеуетін көтеруг­е мұқтаж. Ел президентінің айтуын­ша, еңбек өнімділігін және қайта өңделген ауыл шаруашылығы өнімінің  экспортын 2022 жылға қарай 2,5 есе  көбейту – негізгі міндет. Ол үшін  ауыл  шаруашылығы  саласындағы «ақылды адамдарды»  тарту арқылы басқару­дың үздік тәжірибесін пайда­лануымыз  керек. Бұл  айтылғандардың барлығы – қазақстандықтардың  табысын­ арттыру  үшін  істеліп  жатқан  дүние.

Халықтың тұрмыс сапасын арттырудың басты сипаты – өмір сүру деңгейі­нің артуы. Бұл ретте бірінші реттегі тапсыр­ма – алдағы бес жыл ішінде білім, ғылым, денсаулық сақтау салаларына барлық көздерден жұмсалатын қаражатты  ішкі  жалпы өнімнің 10 пайы­зы­н­а дейін жеткізу. Екінші тапсырма – мек­теп­ке дейінгі білім беру сапасын түбегейлі жақсарту. Тіпті балабақша қызметкерлерінің еңбекақысын төлеу жүйесін қайта қарау қажеттігін президенттің өзі қадап айтты. Үш ауысымдық мектептер де түбегейлі жойылады.

Осыдан 10-20 жыл бұрын мектеп қабырғасында білім алғандар біледі. Ол кездегі мектептің тәртібі мен мұғалімге­ деген сыйластықтың қандай екенін. Сабақ оқыту кезінде ұзын таяқшамен «сыбаға» алып үйге қайтатын. Есесіне, сабақ оқулы, ұстазға деген құрмет бар. Қазір ше? Қазір «оқысам, өзім үшін оқимын» деген сөздерді оқушының аузынан естіп жүрміз. Ал дауыс көтеріп сөйлесе, тіпті ол кезде заң алдында жауа­п беруге немесе оқушының өзінен, одан қалды ата-анасынан «жұдырық» жеуге мәжбүр. Бұл – мұғалім мәртебе­сінің төмендегені. Мектептің жүрегі саналатын олардың беделін көтеру­ді президенттің өзі жекелей қадағалай­тын болды. Яғни, келесі жылы мұғалімдер мен мектепке дейінгі мекеме­лер қызметкерлері үшін барлық игілікті қарастырып, жүктемені азайтуға­, жөнсіз тексері­стер мен мін­деттен тыс функ­циялардан арашалауға тиісті «Педагог мәртебесі туралы» Заңды­ әзірлеп, қабылдау қажеттігін тапсырды. Айт­пақшы, келер жыл жастар үшін мәр­тебелі жыл болмақ. Оған Қазақстан  президенті  Н.Назарбаевтың Жолдау  барысындағы:

- Жастардың барлық санатын қолдауға арналған шараларды толық қамтитын әлеуметтік сатының ауқымды платформасын қалыптастыру керек. Келесі жылды «Жастар жылы» деп жариял­ауды ұсынамын. Біз ауылдық жерлерд­ің  әлеуметтік ортасын жаң­ғыртуға  кірісуіміз  қажет. Бұған арнайы «Ауыл – Ел бесігі» жобасының іске қосылуы септігін тигізеді. Бұл жоба арқыл­ы өңірлердегі еңбекке қатысты идеологияны  ілгерілетуді қолға алу керек­. Бойскаут қозғалысы сияқты «Сарбаз» балалар-жасөспірімдер бірлестігін құрып, мектептерде әскери-патриоттық тәрбиенің рөлін күшейткен жөн. «Өз жеріңді танып біл» жаңа бастамасы аясында еліміздің өңірлері бойынша жаппа­й мектеп туризмін қайта жаң­ғырту керек. Бүгінде халықтың әлеуметтік  көңіл  күйін  айқындайтын  негізгі салаларда теңдессіз шаралар ұсынылып отыр. Бастамалардың қаржылық көлемі 1,5 триллион теңгеден асады, ал жиынтық  әсері одан да көбірек. Бұл халықтың өмір сүру деңгейін арттыруға зор серпін береді. Бұл – ең сенімді әрі тиімді инвестиция, - деген түйін сөзі дәлел.

Қоғамға қажетті мәдениет, спорт, денсаулық, кәсіпкерлік, құқық қорғау, экономика, білім, баспана секілді барлық саланы қарастырған Жолдау әрбір қазақстандықтың еліміздегі өзгерістер үдерістеріне атсалысуына үндеген маңыз­ды  әрі тарихи құжат төрінен орын  тапты.

 

Н.ҚАЗИ

 

Пікір қалдыру


Қорғаныш коды
Жаңарту

Күнтізбе

< Қазан 2018 >
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31        

Сауалнама

Аса мәртебелі шенеуніктердің қылмысқа шатылып жатқандығы нені аңғартады?
 

Ауа райы

Валюта бағамы

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі валюталардың ресми бағамдары