Өзекті мәселелер

  • 18.04.19

    Түрме рейтингі – кез келген елдің әлеуметтік-экономикалық әлеуетін танытат­ын көрсеткіштің бірі. Бұл ретте­ Қазақстан қылмыстық заңнаманы ізгілендіру саясатын іске асыра отырып, жыл сайын бас бостандығынан айыруға байланысты емес жазалардың баламалы­ шараларын қолдану саласын кеңейтуде­. Соның нәтижесінде бұл түрме зерт­теулерін қадағалаудың халықаралық орталығы­ның (ICPS) жалпыәлемдік рейтингі...

    Толығырақ...
  • 18.04.19

    «Бала анадан туғанда екі түрлі мінезбен туады; біреуі – ішсем, жесем, ұйықтасам деп тұрады. Бұлар – тәннің құ­мары... Екіншісі – білсем екен, көрсем екен, үйренсем екен деп талпынып, көзі көрген, құлағы естігеннің  бәрін  сұрап  тыншымау. Бұл – жан құмары...»

    Абай  Құнанбаевтың

    «Жетінші  қара...

    Толығырақ...
  • 18.04.19

    Дана қазақ «Көп жа­саған білмейді, көпті көр­ген біледі» дейді. Көп жасамадық, көпті көрмедік. Айтпақшы, «менің білге­німді өзгенің білмеуі керек» деп ақпаратты қыз­ғанатындар бар екен. Бар емес, олардың қатары қалың көрінеді. Әрине, әңгімеміз пайдалы ақпараттар мен мәліметтер турас­ында ғана. Әйтпесе, оқырман мен тыңдарманды адастыратын ақпараттың әрдайым жасырынып жүрген...

    Толығырақ...
  • 18.04.19

    Бала кезімнен әкеме жақын болып­ өстім. Таң атқаннан кеш батқан­ға дейін ізінен бір елі қалмайтын едім. Әкем жаны жайсаң, түрі сұсты, балаларына қамқоршы, мен үшін асқар таудай биік шың дер едім. Бізге қаладан «балала­рыма» деп базарлық­тың түр-түрін әкелетін. Осыдан әкемнің даладай дарқан көңілін  байқауға  болады.

    ...
    Толығырақ...
  • 18.04.19

    Осыдан екі жыл бұрынғы ақпаратты айтайық. Ең алғаш естігенде есеңгіреп қалдық. Елімізде 2017 жылы 110 мың адам жоғары оқу орнын бітірген. Тек олардың мамандық бойынша жұмысқа орналасқандар саны – 7-ақ пайыз. Мұны мәжіліс депутаты Мұрат Бақтиярұлы баяндад­ы. Бұл ретте бітіруші түлектердің қалғаны қайда деген заңды сауал туын­дайт­ыны рас. Мәжіліс депутаты «КТК» арнасына берген сұхбатында жастарғ...

    Толығырақ...
«ТӘБӘРІК» ТАУАР һәм «ТОЙМАЙТЫН» ТҰТЫНУШЫ
18.10.2018 12:09

Өзіміз «тәбәрікке» тәуелді болғанымызға қарамастан өзгеге та­ратқанды құп көреміз. Бұған мысал ретінде мұнай өндіруші елдер­дің  алдыңғы  қатарында болсақ та, теріскей­дің жанар-жағармайына тәуелділігімізді айтуға болады. Жерасты байлығымыздың бар қай­мағын шекара асырып, табыс тапқанға қуанамыз, ал сол байлықтың үстіндегі иелерінің үлесін ұмыт қалдыр­ғанға ұқсаймыз. Өйт­кені Қазақстан жылына 70 млн тоннаға жуық мұнай экспорттайды, бұл – өндірілетін бар қара  алтынымыздың  80 пайызынан астамы. Дереккөздерге сүйенсек, оның 12 млн тоннасы – аспанасты елінің «сыбағасы». Ал 5 млн тоннасы  Баку – Тбилиси – Жейхан  құбырына құйылып, қалған байлықтың  барлығы  Ресей территориясымен жү­ріп, Шығыс Еуропаға, одан қалды теңіздің, Қарашығанақ пен Қа­шаған мұнайы ресейлік черноморлық Новороссийск портына жеткі­зіледі.

Бұл жерден тауардың  басым  бөлігі Босфор мен Дарданелла арқылы­ Еуропаның ба­тыс­ бөлі­гіне  тасымал­да­нады. Экономикалық ортақ одаққа мүше, мұ­най өндіруден дүние­жүзінде бірінші орында тұрған Ресейде өндіріл­ген  мұ­найдың 40 пайызы ғана экспортқа жө­нелтіледі. Ал  атағы  қыр  асып  жатқан Қазақстан өз аумағын бензинге «тойдыра» алмай отыр, көгіл­дір отынмен қамту көр­сет­кіші тіпті 50 па­йызға да жетпеген. Ал біздің жалпы экспор­тымыздың 50 пайызы – мұ­най-газ өнімдері. Неме­неге  жетісіп, арқа  жү­німізді сыртқа «қомпайтып» көрсетіп жүр­міз?

«ЭКСПРО»  халықаралық  сарап­тама компаниясының мәліметіне сүйенсек, жыл басында елімізден Украинағ­а тасымалданатын  сұйы­тыл­ған газдың көлемі 30 пайызға  артқан­ болатын. Соның нәтижесінде Украинаның  пропан-бутан  нарығы дағдар­ысты еңсеріп, сапалы әрі еуро­палық  стан­дартқа толық жауап беретін газ тұтынып отыр. Бар-жоғы бір тоқ­санның ішінде Украинаға жеткізілген сұйық  отынның  көлемі  осыншама өссе, жыл соңына дейін тағы да артуға себеп  табылмайды  емес. Осы жағдайға қатысты­  мұнай өнімдері нарығының сарапшысы  И.Кудин­ов:

- Біздің есебіміз бойынша биыл Қазақстаннан Украинаға тасымал­данатын сұйытылған газдың көлемі әлі де арта түспек. Қазақстандық мұнай компаниясы тасымалының арқасында 2017 жылы тамыз айында Украина газ нарығындағы  үлкен дағдарысты еңсе­ріп, бағаның шарықтап кетпеуіне қол жеткізді. Украинада сұйытылған газға сұраныс жыл сайын артып келеді. Айталы­қ, автогазға деген қажеттілік тек бір айда 150 мың тоннаны құраған. Мұнай өнімдері нарығының сарап­шылары қазіргі күні қазақ газы Украина­ нарығын­ың 18 пайызын құрайтынын айтады. Жыл соңына дейін пайыздық үлес арта түсуі әбден мүмкін, - деген болжам  жасаған еді.

Еліміздің көп бөлігі әлі қатты отын қолдануға мәжбүр. Бас қаланың өзіне ілеспе газ Сыр еліндегі Қараөзек станциясынан Қызылорда – Жезқазған – Қарағанды – Теміртау арқылы 2019 жылы жетуі, ал Астанада 2021 жылы аяқталуы  тиіс. Жыртығымыз  жамалмай жатып, тағы бір келісімге қол қой­дық. «ҚазТрансГаз» компаниясы Қытайдың «PetroChina International Company Limited» компания­сымен экспорт­тау  туралы  келісім  жасасып, қол  алысты. Естеріңізде  болса, был­тыр­ 5 миллиард текше метр газды толы­ғымен жө­нелтті. Сірә қос тарапқа да қолайлы болса керек, 2019 жылы екі еселен­ген, яғни жылына 10 миллиард текше  метр  газ  экспортталмақ.

Ал «ҚазТрансГаз» директорлар кеңесіні­ң төрағасы Қайрат Шәріп­баев­тың айтуынша, Қытайға экспортталатын газ көлемін ұлғайту үшін Қазақстандағы газ тасымалдау жүйесі жаңаланған. Жүйеленген есеп бойынша Қытайға  экспортталатын газ көлемін 10 миллиард текше метрге жеткізуден жылына 2 миллиард доллардан астам таза пайда түседі. Газ экспортын екі есеге­ көбейту мемлекет басшысының транзиттік потенциалды дамыту стра­тегия­сы мен екі ел басшыларының келісі­мдері арқасында жүзеге асы­рыл­мақ. Жақында жоғары техноло­гия­лық 3 компрессорлық  станция пайдалануға  беріледі  деп  күтілуде.

Мұнай өндіру жөнінен әлемдегі  15 алпауыттың ортасындағы Қазақ­станға өткен жылы бензин мен дизель­дік отынның 30, әуе керосинінің 60 па­йызы импортталып келген. Себеп сол, қорда жеткіліксіз. Сылтау мынау, жетпей жатса көршіден ала саламыз. Ал алыс-берістің арғы көрсеткішіне бас қатырып жатқан ешкім жоқ. Есесіне тәуелсіз сарапшылар 2025 жылға дейін әлемдік барланған мұнай қорының Қазақстандағы  үлесі 3,3-тен 5,5 па­йыз­ға­ дейін  жоғарылауы мүмкін деген болжам­  айтып  отыр.

Еліміздегі сұйытылған және ілеспе газ қолданысын дамытуда алдымен ішкі нарықты қамтып, содан кейін сыртқ­а  тасымалдауға  мән  берген  абзал­ болар  еді. Алайда  сала  дамуының  басты­ қадамын экспортқа теліп қойған  дұрыс па, бұрыс па? Ал жылдың  алғаш­қы үш  айында-ақ  елімізде  газ  экспорты­ 1,5 есеге артқан. Әлі де өсіруге болатын­ әлеует те, мүмкіндік те жоқ емес. Тек «қазанның» «қақпағын» ашпас­  бұрын кімді «тойдыру» керек­тігін  білген жөн.

 

О.МӨҢКЕ

 

Пікір қалдыру


Қорғаныш коды
Жаңарту

Күнтізбе

< Қазан 2018 >
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31        

Сауалнама

Аса мәртебелі шенеуніктердің қылмысқа шатылып жатқандығы нені аңғартады?
 

Ауа райы

Валюта бағамы

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі валюталардың ресми бағамдары