Өзекті мәселелер

  • 15.11.18

    Сыр елінің серпіні ерекше екенін аймақ тұрғындары да, сырт көз – сыншылар да жиі айтып жүр. Экономикалық даму тұрғысынан кей салаларда сәл шегініс болса, басым бағыттар да жеткілікті. «Жұмыла көтерген жүк жеңіл» екендігін дәлелдеп келе жатқан қызылордалықтар мемлекеттік бағдарламалар аясында біраз шаруасын шалқытып отыр. Әсіресе кәсіпкерлер тарапы жолдауда айтылған тапсырмалар бойынша өз міндет...

    Толығырақ...
  • 15.11.18

     

     

    Берікбол  БАЙХОЖАЕВ,

    ҚР Мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің Қызы...

    Толығырақ...
  • 15.11.18

    «Балама әйелді өзім таңдап алып беремін. Байдың байлығына қызықпаймын, бидің билігіне қызықпаймын, асыл пышақ қап түбінде жатпайды. Келінім ақылды болса, ұлымның елге даңқы кетеді. Би түскендей үй болу – әйелден. Әйелі жақсы болмай ер оңбайды? Ердің бақытын кетіретін де – әйел, ерге бақыт әперетін де – әйел» деп келінін өзі таңдайтынын айтқан Төле бидің Данагүлді қалай жолық­тырып, баласына айт...

    Толығырақ...
  • 15.11.18

    Қытық! Қызылы бар қызық сөз, құмары бар құнды сөз. Мұны солдан оңға қарай оқысаң да – қытық, оңнан солға  қарай  оқысаң да – қытық. Бұрын­ғы қыздардың бетінде қызарып, көз тартып­, көрініп тұрушы еді. Қазір ше? Зәру. Қат дүние. «Бүгінгі күні бүтін махаб­бат бар ма? Әй, қайдам? Сезім шіркін семіп кеткен. Ал қытық байғұс қырық жыл бұрын қайтыс болған» деп гөйітеді баз біреулер. Жо-жоқ, қытық әлі ...

    Толығырақ...
  • 15.11.18

    Бір күні қарап отырмай жеке бизнес жасағым келді. Жұрттың бәрі байып жатыр.­ «Кедей бол» деп менің маңдайыма біреу бормен бадырайтып жазып қоймағ­ан болар. Ауладағы жазғы үйді бұзып, «шындық» сататын дүкен аштым.

    - Әй, балам көп ұзамай тақырға отыра­сың,­ - деп әкем басын шайқады.

    ...
    Толығырақ...
«ТӘБӘРІК» ТАУАР һәм «ТОЙМАЙТЫН» ТҰТЫНУШЫ
18.10.2018 12:09

Өзіміз «тәбәрікке» тәуелді болғанымызға қарамастан өзгеге та­ратқанды құп көреміз. Бұған мысал ретінде мұнай өндіруші елдер­дің  алдыңғы  қатарында болсақ та, теріскей­дің жанар-жағармайына тәуелділігімізді айтуға болады. Жерасты байлығымыздың бар қай­мағын шекара асырып, табыс тапқанға қуанамыз, ал сол байлықтың үстіндегі иелерінің үлесін ұмыт қалдыр­ғанға ұқсаймыз. Өйт­кені Қазақстан жылына 70 млн тоннаға жуық мұнай экспорттайды, бұл – өндірілетін бар қара  алтынымыздың  80 пайызынан астамы. Дереккөздерге сүйенсек, оның 12 млн тоннасы – аспанасты елінің «сыбағасы». Ал 5 млн тоннасы  Баку – Тбилиси – Жейхан  құбырына құйылып, қалған байлықтың  барлығы  Ресей территориясымен жү­ріп, Шығыс Еуропаға, одан қалды теңіздің, Қарашығанақ пен Қа­шаған мұнайы ресейлік черноморлық Новороссийск портына жеткі­зіледі.

Бұл жерден тауардың  басым  бөлігі Босфор мен Дарданелла арқылы­ Еуропаның ба­тыс­ бөлі­гіне  тасымал­да­нады. Экономикалық ортақ одаққа мүше, мұ­най өндіруден дүние­жүзінде бірінші орында тұрған Ресейде өндіріл­ген  мұ­найдың 40 пайызы ғана экспортқа жө­нелтіледі. Ал  атағы  қыр  асып  жатқан Қазақстан өз аумағын бензинге «тойдыра» алмай отыр, көгіл­дір отынмен қамту көр­сет­кіші тіпті 50 па­йызға да жетпеген. Ал біздің жалпы экспор­тымыздың 50 пайызы – мұ­най-газ өнімдері. Неме­неге  жетісіп, арқа  жү­німізді сыртқа «қомпайтып» көрсетіп жүр­міз?

«ЭКСПРО»  халықаралық  сарап­тама компаниясының мәліметіне сүйенсек, жыл басында елімізден Украинағ­а тасымалданатын  сұйы­тыл­ған газдың көлемі 30 пайызға  артқан­ болатын. Соның нәтижесінде Украинаның  пропан-бутан  нарығы дағдар­ысты еңсеріп, сапалы әрі еуро­палық  стан­дартқа толық жауап беретін газ тұтынып отыр. Бар-жоғы бір тоқ­санның ішінде Украинаға жеткізілген сұйық  отынның  көлемі  осыншама өссе, жыл соңына дейін тағы да артуға себеп  табылмайды  емес. Осы жағдайға қатысты­  мұнай өнімдері нарығының сарапшысы  И.Кудин­ов:

- Біздің есебіміз бойынша биыл Қазақстаннан Украинаға тасымал­данатын сұйытылған газдың көлемі әлі де арта түспек. Қазақстандық мұнай компаниясы тасымалының арқасында 2017 жылы тамыз айында Украина газ нарығындағы  үлкен дағдарысты еңсе­ріп, бағаның шарықтап кетпеуіне қол жеткізді. Украинада сұйытылған газға сұраныс жыл сайын артып келеді. Айталы­қ, автогазға деген қажеттілік тек бір айда 150 мың тоннаны құраған. Мұнай өнімдері нарығының сарап­шылары қазіргі күні қазақ газы Украина­ нарығын­ың 18 пайызын құрайтынын айтады. Жыл соңына дейін пайыздық үлес арта түсуі әбден мүмкін, - деген болжам  жасаған еді.

Еліміздің көп бөлігі әлі қатты отын қолдануға мәжбүр. Бас қаланың өзіне ілеспе газ Сыр еліндегі Қараөзек станциясынан Қызылорда – Жезқазған – Қарағанды – Теміртау арқылы 2019 жылы жетуі, ал Астанада 2021 жылы аяқталуы  тиіс. Жыртығымыз  жамалмай жатып, тағы бір келісімге қол қой­дық. «ҚазТрансГаз» компаниясы Қытайдың «PetroChina International Company Limited» компания­сымен экспорт­тау  туралы  келісім  жасасып, қол  алысты. Естеріңізде  болса, был­тыр­ 5 миллиард текше метр газды толы­ғымен жө­нелтті. Сірә қос тарапқа да қолайлы болса керек, 2019 жылы екі еселен­ген, яғни жылына 10 миллиард текше  метр  газ  экспортталмақ.

Ал «ҚазТрансГаз» директорлар кеңесіні­ң төрағасы Қайрат Шәріп­баев­тың айтуынша, Қытайға экспортталатын газ көлемін ұлғайту үшін Қазақстандағы газ тасымалдау жүйесі жаңаланған. Жүйеленген есеп бойынша Қытайға  экспортталатын газ көлемін 10 миллиард текше метрге жеткізуден жылына 2 миллиард доллардан астам таза пайда түседі. Газ экспортын екі есеге­ көбейту мемлекет басшысының транзиттік потенциалды дамыту стра­тегия­сы мен екі ел басшыларының келісі­мдері арқасында жүзеге асы­рыл­мақ. Жақында жоғары техноло­гия­лық 3 компрессорлық  станция пайдалануға  беріледі  деп  күтілуде.

Мұнай өндіру жөнінен әлемдегі  15 алпауыттың ортасындағы Қазақ­станға өткен жылы бензин мен дизель­дік отынның 30, әуе керосинінің 60 па­йызы импортталып келген. Себеп сол, қорда жеткіліксіз. Сылтау мынау, жетпей жатса көршіден ала саламыз. Ал алыс-берістің арғы көрсеткішіне бас қатырып жатқан ешкім жоқ. Есесіне тәуелсіз сарапшылар 2025 жылға дейін әлемдік барланған мұнай қорының Қазақстандағы  үлесі 3,3-тен 5,5 па­йыз­ға­ дейін  жоғарылауы мүмкін деген болжам­  айтып  отыр.

Еліміздегі сұйытылған және ілеспе газ қолданысын дамытуда алдымен ішкі нарықты қамтып, содан кейін сыртқ­а  тасымалдауға  мән  берген  абзал­ болар  еді. Алайда  сала  дамуының  басты­ қадамын экспортқа теліп қойған  дұрыс па, бұрыс па? Ал жылдың  алғаш­қы үш  айында-ақ  елімізде  газ  экспорты­ 1,5 есеге артқан. Әлі де өсіруге болатын­ әлеует те, мүмкіндік те жоқ емес. Тек «қазанның» «қақпағын» ашпас­  бұрын кімді «тойдыру» керек­тігін  білген жөн.

 

О.МӨҢКЕ

 

Пікір қалдыру


Қорғаныш коды
Жаңарту

Күнтізбе

< Қазан 2018 >
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31        

Сауалнама

Аса мәртебелі шенеуніктердің қылмысқа шатылып жатқандығы нені аңғартады?
 

Ауа райы

Валюта бағамы

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі валюталардың ресми бағамдары