Өзекті мәселелер

  • 08.11.18

    Халық – сыншы әрі әр­қашан әділ. Өткен аптада Арал, Қазалы аудан­дарына іссапармен барға­н облыс әкімі Қырымбек Көшербаев ел алғысын арқал­ап қайтты. Бұқараның базы­насын ескеріп, жұртшылықтың жағдайын  жақсартуда аймақ басшысы бір­қатар тірліктер атқарып жүр. Өткен аптада жер­гілікті тұрғындар сол игі істер­дің жалғасына куә болды.

    Алдымен Арал ауданы орталы­ғындағы жаңа аурухананың аш...

    Толығырақ...
  • 08.11.18

    Кез келген тауарды сырттан тасымалдау үлкен тәуеке­л мен көп шығынды талап ететіні сөзсіз. Дамыған­ елдердің көпшілігі тұтынатын тауарын өзі өндіріп, кәсіпкерлері шаруасын шыр айналдырып отыр. Ал бізде ше? Қандай өнім бар дегеннен гөрі, нендей өнім жоқ дегенге жауап табу тез болып тұр. Былай қарағанд­а, қарапайым қаламсап шығаратын зауы­тыңыз  да  жоқтың  қасы. Қайтпек  керек?

    ...
    Толығырақ...
  • 08.11.18

    Қазір әлеуметтік желі үлкен күшке ие. Ойыңызда жүрген жайтты жақсылап тұрып жазып, көпшіліктің талқысына тастай саласыз. Мұнда  сөздің  байыбына баратын, оны саралай алатын да, көкпардағы  серкедей  жүнін  жұлып, ту-талақай  ет етін де  жұртшылық бар. Ал, күшке ие дегеніміз – көп  мәселенің  шешімін  табатынында. Жама­н жері  кейде жаны ашып жазғандар да жазықты болып жатады­. Атын шыға...

    Толығырақ...
  • 08.11.18

    Нәзіктік пен әсемдіктің символы – қыз баласы қашаннан сұлулыққа құмар. Ару­лар­ға ақыл мен  әдеміліктің қатар қажет екенін қазақ бұрыннан айтып кеткен емес пе? Көріксіз қыз – тұзсыз нанмен тең. Ендеш­е  сұлулығын  арттырып, тартымды бола түсу – бұрымдылар үшін сүйікті «мәселе». Бүгінде  айқабақ,  алтын  кірпік, қызыл ерін  сылқымдар кірпігін қалай  күтіп  жүр? Сырт көзге сөз қылуға тұр­майтын т...

    Толығырақ...
  • 08.11.18

    Айжарық  СӘДІБЕКҰЛЫ

    Редакция  қызметкерінің іссапармен бармайтын жері жоқ. Асулардан асып шыңға шығады, еңіске түсіп теңіз кешеді, балықшы мен диқанның қосына­ түнейді, шопандар мен жылқышыларға жолығу үшін жайлауды аралап шаршайды. Иә, жорналшы дегендер өмір бойы солай жол үстінде жүрген­дерінде бұрын көріп білмеген пенделердің талайымен жүзд...

    Толығырақ...
ШЫНДЫҒЫ ШИМАЙЛАНҒАН ҚЫЛМЫС (Болған оқиға ізімен)
08.11.2018 11:33

САЯЖАЙДАҒЫ  КӨҢІЛДІ  КЕШ

Жаз. Шілденің шіліңгір ыстығы тас төбеден өтіп барады. Күннің қызуы көтеріліп, дала дем алуды қиындататын қапырыққа айналды. Көктемнің соңғы айы келісімен Қызылордада осындай күн райы. Қала халқы бұған да үйрене бас­таған. Тіпті, 40 градус нөлден жоғары­  болса  да,  тіршілігін  бір  сәт тоқтатқан емес. Бүгін де солай болғалы­ тұр. Ерсін өз туған күнін атап өтпекші. Кәдімгідей дайын­далып, азын-аулақ тәттісін сатып алып, дастарқан жайды. Достарымен қоса бір-екі көрші-қолаңын шақырыпты. Арасында метис қыз Таня  да  бар. Өйткені  бойжеткен­нің Ерсінмен таныстығы бар-ды. Әрі, бір жағынан, үнемі отырыстың көркін  келтіріп  отыратын.

Осылайша «Сабалақ» сая­жайындағы көңілді кеш көп ұзамай басталып кетті. Туған күндегі қонақтар шуы алыс көршілерге де жетті. Құдды 90-жылдардағы ауыл кеші секілді. Мұнда қай үйден көтеріңкі көңіл күйдің дыбысы естілс­е, шақырусыз қонақтар да жиыл­а қалатын. Сәкен де айтпай келіп қалды. Келді де ішімдікке кірісті. Өзі де соған біртабан жақын еді. Бірде Танямен  әңгімесі жарасқан ол кешті әрі қарай өз үйін­де жалғас­тырмақ  болды. Сөй­тіп екеуі отырыстан  бірге  шығып  кетті.

 

АДАМ  МӘЙІТІНІҢ  ТАБЫЛУЫ

Арада төрт күн өтті. Туған күннің қызығы басылып, күнделікті күйбің тірлік қайта басталған. Ерсұлтан әдеттегідей ауызсу алып келуге қамданды. Өйткені мұндағы тұрғындар суды тасып ішетін. Кей үйлердегі қазылған құдыққа «құда» түсіп, апталық суды жинап алатын-ды. Бүгін де сол жұмысына кірісті. Сағат тілі бестер шамасында түскі ұйқысынан оянып, екі көзін тырнап ашқан ол шелегін алып көрші Сәкен ағайдың үйіне келді. Даладағы құдықтан енді су ала бергені сол еді, қазылғанына көп болмаған, топырағы әлі кеппеген жерді байқап қалды. Бала көңіл, «бұл не болды екен?» деген оймен әлгі жерді қазғаны сол-ақ еді, жер астына­н адамның басы шыға келді.

...Арада көп уақыт өтпей мәйіт табылған үйде полицейлер қаптап кетті. Экспертиза мамандары да қыздың қалай өлтірілгенін анықтауға кірісті. Алайда әзірше кімнің бұл қылмысқа барғаны белгісіз. Жан жүректі езетін сұмдық қыл­мысты Қызылорда қалалық полициясы тергеу бөлімінің бастығы Марат Алиев дереу өз бақылауына алды. Себебі аяусыздықпен адам өлтіріп әрі оны тыржалаңаш көміп кеткен қылмыскерді тез арада құрықтау қажет еді. Сол сәттен бастап-ақ саяжайда­ғы көршілермен сөйлесіп, куәгер кісілерден жауап алу  басталып  кетті.

 

КҮДІКТІНІҢ   ҰСТАЛУЫ

Жасы небәрі 28-дегі бойжеткеннің өлімі кімге керек болды екен? Түсініксіздеу. Алайда күдікті ретінде мәйіт табылған үйдің егесі Сәкен қамауға алынды. Әзірше екі ай тергеу изоляторында болады. Бірақ өлік өз үйінің ауласынан табылса да, ол бұл қылмысқа қатысы жоғын айтып, ақталум­ен болды. Тіпті, ол күні үйде қонбағанын да айтты. Дегенмен куәлер­ден жауап алу барысында Таняны­ соңғы рет Сәкенмен көр­гендерін айтқан. Олардың Ерсіннің туған күнінен бірге қайтқандарын байқағандар да бар болып шықты. Бәрі айдан анық. Сәкеннің оны өлтіргені түсінікті болды. Алайда оның соңғы берген жауабы полиция майоры Марат Нұрланұлын ойландырып  тастады. Өйткені Сәкен үйіне қаладан нағашы інісі Тыныштықтың жиі келетінін, Ерсіннің туған күні болғанда соның да қонуға келгенін айтқан  болатын. Күнделікті  сан түрлі оқиғалармен  кездесетін  Марат  Алиев­ бұл жолы да қылмыстың шытырман оқиғалы екеніне шүбә келтірмеді. Сөйтті де, қарамағындағы қызмет­керлері арқылы Тыныштықты іздес­тіріп, осында әкелдірді.

Бұл уақытта Сәкен бостандыққа шыққан. Бауыр еті бауырынан артық байлықтың жоқтығын ол әлі түсіне қойған жоқ. Тек темір тордан құтыл­ғанына қуанышты. Бір жағынан, шынын­да қылмысқа қатысы болмаса, жазаға тартылмағанына қуанышты болмағанда, қайтпек деген ой келеді?

 

НАҒЫЗ   ҚЫЛМЫСКЕРДІҢ  ТҰТЫЛУЫ

Оқиға тым күрделеніп кетті. Шындығы шимайланған қылмысқа нақты кімнің барғаны әлі де анық­талмай жатыр. Тыныштық тергеуге алынғанымен, қылмысты мойын­даған  жоқ.

– Мен ол қызды мүлде танымаймын, көрген де емеспін.

– Алайда сен Сәкеннің үйіне барып,­ қонғаныңды жоққа шығармайтын шығарсың?

– Рас. Қонғаным рас. Бірақ адам өлтірмедім.

– Онда сол үйдегі өзіңнің киім­деріңе жұққан қанды қалай түсін­діресің? Біле білсең, сот сараптама орталығы оның қайтыс болған Таняның  қаны екенін анықтап отыр.

Үн  жоқ. Шынында да, үйге тінту, зерттеу жұмыстары жүргізілген кезде Тыныштықтың киімдері табылған болатын. Анда-санда қаладан қыдырып келіп, тынығып кететін оның ағасының үйінде киімдері бары өтірік емес еді. Мұны тергеу барысында өзі де жоққа шығара алмады. Бірақ одан табылған қан іздерінің қалайша киіміне жұғып қалғанын түсіндіре алмай әлек. Түсіндіру мүмкін де емес. Осыдан-ақ оның қанмен қапталған қылмысқа қатысы бары көрініп-ақ тұрды. Бұдан әрі тергеудің қажеті де ша­малы. Әрі адам өлтірілген күні аға­сының үйіне қонған ол ертеңіне түске таман қайтып кеткен. Сәйкестікті қарамайсыз ба? Дәл сол күні 17.00 шамасында Ерсұлтан да мәйітті тауып­ алған жоқ па еді? Рет-ретімен келіп тұр. Қызды айуандықпен өлтір­ген ол, есік алдына көмген де, ғайып болған. Әрі өзінің үйі емес, ағасының мекенжайы болғандықтан, күдіктің соған  түсетінін сезген ғой. Бірақ, бір қателік жіберіпті. Киімін ол үйге таста­мау керек  еді. Міне, соңында шындық  орнады...

Бірақ, өз ісінің шебері, көреген­ділігі  бір  төбе қалалық полиция терге­у бөлімінің бастығы бұл істе шикіліктің барын сезгендей. Қан іздері табылғанымен, оны қылмыскер әдейі істеуі де мүмкін ғой деп ойлады. Сөйтті де қарамағындағы жедел уәкілдерге Таняның ұялы телефонын іздестіруге тапсырма берді. Қазіргі заманда онсыз қарапайым қайыр­шының да жүрмейтіні анық. Сон­дықтан бұл қызда да ұялы телефонның болғанына сенді. Полиция қызметк­ерлері үшін бұл қиын іс емес. Кез келген телефон иесінің аты-жөнін білсе, іmei коды арқылы таба алады. Таняның қалта телефоны да тез табыл­ды. Оны жақында ғана Титов­ қыстағындағы бір ер-азамат сатып­ алыпты. Қалалық полицияға тез арада­ жеткізілген ер кісі Тыныш­тықты танымады. Тіпті, телефонды одан сатып­ алмағанын айтты. Бұл сәтте поли­ц­ия майоры тергеу ісіне қайта Сәкен­ді алдыртты. Оны жасырын бөлмеде ұстап, телефон сатып алған кісіге көрсеткенде, сол екенін бірден таныды. Тергеу ісі қайта шимай­ланды.

Анықтай келе, қыздың «сен еркек емессің» деп Сәкеннің намысына тигені­ белгілі болды. Қызындай бойжеткеннен мұндай сөз естіген ер-азамат­ құр жатсын ба? Өзі тағы ішімдік ішкен болса. Ашуланып барып үйде тұрған балғамен қыздың басынан ұра жөнелген. Алғашында не болғанын түсінбей қалған Таня бөлмеден-бөл­меге қашып, құтылудың жолын із­деген. Қарсыласып, ұруына жол бермеген сәтте қыздың маңдайынан аққан қан ілулі тұрған Тыныштықтың киіміне жұғып кетеді. Ақылын ашуына жеңдірген Сәкен осылайша балғамен Таняның басынан­ бірнеше рет ұрып, ақыры ажал құштырады. Өлі денені үй ішінен жасыруға талпынғанда, денені­ң ауырлап кеткенін сезеді. Сөйтіп болмағасын киімдерін шешіп тастапты. Асығыста есік алдын­ан жер қазып, көме салған. Ал былғанған бөлмедегі қан жұғын­дыларын тез арада сүртіп алған екен. Тек Тыныштықтың киімдері ескерус­із қалып қойыпты. Осы­лайша Таняның ұялы телефонын алып, өзі ғайып болған...

 

МӘСЕЛЕНІҢ   МӘНІСІ

«Сабалақ»  маңын  бұралаңдаған жабайы тікендер мен қалың шөп басқан. Көлік жүретін кәдуілгі жолда­ асфальт деген атымен жоқ. Қыс  түссе, жағдай  тіптен  қиын. Тек  саяжайға  кіреберістегі аз  ғана  жерді батпақсыз жүруге болады. Қоғамдық көліктің қатынауы да көңіл көншітпейді. Әйтеуір үйле­рін­е жақындатпаса да, алыстағы аялдам­а маңайына әкеліп тас­тайтынына да шүкіршілік етіп келеді­ халық. Саяжай деген аты болмаса­, басқа  барар  жері  жоқ  жұрт  мұнда қысы-жазы мекендейді. Көше жарығын тіпті армандамайды да. Қоғамдық бақылау камер­алары  айтпаса да  түсінікті. Сондықтан да болар қылмыс жасауғ­а қолайлы. Әрі кімнің не істеп жат­қанын ешкім біле бер­мейд­і. Алайда тұрғындар  қаланың бас жос­па­рына енгізілген саяжайдың жақ­саратынына, қылмыстың да азая­тынына  сенеді.

 

Жансая   ЖҮНІСОВА

 

Пікір қалдыру


Қорғаныш коды
Жаңарту

Күнтізбе

< Қараша 2018 >
      1 2 3 4
5 6 7 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30    

Сауалнама

Аса мәртебелі шенеуніктердің қылмысқа шатылып жатқандығы нені аңғартады?
 

Ауа райы

Валюта бағамы

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі валюталардың ресми бағамдары