Өзекті мәселелер

  • 08.11.18

    Халық – сыншы әрі әр­қашан әділ. Өткен аптада Арал, Қазалы аудан­дарына іссапармен барға­н облыс әкімі Қырымбек Көшербаев ел алғысын арқал­ап қайтты. Бұқараның базы­насын ескеріп, жұртшылықтың жағдайын  жақсартуда аймақ басшысы бір­қатар тірліктер атқарып жүр. Өткен аптада жер­гілікті тұрғындар сол игі істер­дің жалғасына куә болды.

    Алдымен Арал ауданы орталы­ғындағы жаңа аурухананың аш...

    Толығырақ...
  • 08.11.18

    Кез келген тауарды сырттан тасымалдау үлкен тәуеке­л мен көп шығынды талап ететіні сөзсіз. Дамыған­ елдердің көпшілігі тұтынатын тауарын өзі өндіріп, кәсіпкерлері шаруасын шыр айналдырып отыр. Ал бізде ше? Қандай өнім бар дегеннен гөрі, нендей өнім жоқ дегенге жауап табу тез болып тұр. Былай қарағанд­а, қарапайым қаламсап шығаратын зауы­тыңыз  да  жоқтың  қасы. Қайтпек  керек?

    ...
    Толығырақ...
  • 08.11.18

    Қазір әлеуметтік желі үлкен күшке ие. Ойыңызда жүрген жайтты жақсылап тұрып жазып, көпшіліктің талқысына тастай саласыз. Мұнда  сөздің  байыбына баратын, оны саралай алатын да, көкпардағы  серкедей  жүнін  жұлып, ту-талақай  ет етін де  жұртшылық бар. Ал, күшке ие дегеніміз – көп  мәселенің  шешімін  табатынында. Жама­н жері  кейде жаны ашып жазғандар да жазықты болып жатады­. Атын шыға...

    Толығырақ...
  • 08.11.18

    Нәзіктік пен әсемдіктің символы – қыз баласы қашаннан сұлулыққа құмар. Ару­лар­ға ақыл мен  әдеміліктің қатар қажет екенін қазақ бұрыннан айтып кеткен емес пе? Көріксіз қыз – тұзсыз нанмен тең. Ендеш­е  сұлулығын  арттырып, тартымды бола түсу – бұрымдылар үшін сүйікті «мәселе». Бүгінде  айқабақ,  алтын  кірпік, қызыл ерін  сылқымдар кірпігін қалай  күтіп  жүр? Сырт көзге сөз қылуға тұр­майтын т...

    Толығырақ...
  • 08.11.18

    Айжарық  СӘДІБЕКҰЛЫ

    Редакция  қызметкерінің іссапармен бармайтын жері жоқ. Асулардан асып шыңға шығады, еңіске түсіп теңіз кешеді, балықшы мен диқанның қосына­ түнейді, шопандар мен жылқышыларға жолығу үшін жайлауды аралап шаршайды. Иә, жорналшы дегендер өмір бойы солай жол үстінде жүрген­дерінде бұрын көріп білмеген пенделердің талайымен жүзд...

    Толығырақ...
СЫРДАҒЫ СЕНІМДІ СЕРПІН
08.11.2018 12:14

«Жақсыдан әкім қойсаң, елді түзетер...». Ғұмыр дидарында адамның іс-әрекетімен өлшенетін құндылықтар қатарында жақсылық пен жамандық, зұлымдық пен махаббат, әділеттік пен әділет­сіздік, борыш пен намыс, ар мен ождан бар. Бұлардың қай-қайсысын адамгершілік таразысына тарту­ үшін таразы да әділ болуы шарт. Ал халықтың талқысынан өтіп, таразысында өлшену – тіпті қиын дүние. Билік пен бұқараның тіл табысып, ел мен елдің бітісіп, сөз  бен  істің үйлесуіне баға беру­ші – халық. Қараға да, ханға да айтқан­ сөзінің киесі бар халық айтс­а, қалт  айтпайды.

Елбасының өзі  Алаштың  анасына балаған Сыр өңіріндегі тындырымды тірлік те осындай игі амалдардың нәтижесінде істеліп жатқаны белгілі. Қызылорда облысы тұр­ғындарының  әлеуметтік  ахуалын көтеріп, экономикалық  жағдайын өрге  жүздіруде аймақ  басшысының еңбегін айтпай кету – айып. Ал оны дәріптей білу – адамгер­шілік  жүк. Өйткені облыс соңғы бес жылда экономикалық жетіс­тіктерге қол жеткізіп, әлеуметтік мәселелердің түйінін тарқату тұрғысынан алдыңғы қатарда келеді­. Оған дәлел – 6 жыл ішінде 200-ден астам әлеуметтік нысанның ашылуы. Денсаулық сақтау, білім беру, спорт және мәдениет саласына  баса  назар  аударылғанын осыдан-ақ аңғару қиын емес. Ал соңғы 5 жылда халықтың жан басына шаққанда әлеуметтік салаға­  арналған бюджет шығыс­тары бойынша республикада об­лыстардың көшін бастап тұр. Аграр­лы аймақты индустриалды аймаққа айналдырып, жасыл эконом­ика дәлізіне көшу, бірқатар саланы сандық технологиямен жабдықтау, жалпыөңірлік өнім бойынша оң векторға өту, халық тұрмысының жақсаруы, жастар болаша­ғына бағдар беріп, қолдау көрсету, өндіріс ошақтары мен кәсіпорындарын ашу мақсатында инвестиция тарту, мұның барлығы – үздіксіз ізденімпаздық пен тұрақты қадағалауы бар жұмыстың нәтижесі. Осы секілді қарқынды тірліктің тізбегін айқындап, ел президен­тінің өзі сенім артқан аймақтың тынысын,  тіршілік тінін айқындау үшін облыс әкімі Қырымбек Көшербаев апта басында Астана қаласындағы Қазақстанның орталық­ коммуникациялар қыз­ме­тінде  брифинг  берді. Сонымен, Қ.Елеуұлының елең еткізер жаңалығы  қайсы? Сыр  өңірінде тағы қандай  серпінді  жобалар  бар?

ЖАҢА   ЖОБА – ЖАҢА   ЖЕТІСТІК

Бес жылға уақытты кері шегерсе­к, ол кезде облыста апаттық жағдайдағы 37 мектеп болды. Ал бүгін бұл мәселе үш ауысымдық оқумен қоса түбегейлі­ шешілді. Тек биыл тағы екі мектеп осындай жағдай­да деп танылып, тиісті жұмыстар жүргізілуде. Адам өміріне қауіп төндіруі мүмкін жағдайдағы 57 медициналық бекеттің 49-ы жаңа нысанға көшірілсе, қалғаны келер жылдың­ еншісінде. Апатты баспана тұрғындары деген тіркес те жаңа қоныс иелері деген сөзбен алмастырылды. Барлық салаларды онлайн-қызметтермен қамтамасыз ету мақсатында 37 жобаның тізбесі құрылды. Тіпті цифрландыру процесін қарқынды дамыту үшін  арнайы  облыстық  цифр­лық  технологиялар  басқармасы  құрылды.

Құнды құжаттардың қай-қайсысында да рухани жаңғыру, әлеуметтік-экономикалық өрлеудің басты қадамы адами капиталды дамытудан баста­лады. Ал капитал құндылығы балаға тәрбие беруден бас­та­латынын ескерсек, аймақта «Балапан» бағдар­ламасы мерзімінен бұрын орындалып, мемлекеттік-жекеменшік әріптестік аясында жұмыс іс­тейтін  балабақшалар саны екі есеге артты. МЖӘ аясында бү­гінде түрлі салалар бойынша 34 млрд теңгеден астам қаржыға 75 жоба жүзеге асырылуда. Ал білім саласына облыс әкі­мінің құйып отырған инвестициясы ре­тінде жыл сайын аз қамтылған отбасылардан шыққан, әсі­ресе ауылдық жерлердің дарынды түлектеріне  арнал­ған аймақ басшысының 100 білім беру гранты бөлінуде. Биыл олардың саны 2 есеге артты, осылайша облыс әкімі­нің грант иегерлері­нің жалпы саны 900-ге  жетіп отыр.

 

АГРАРЛЫ  САЛАДАН –  ИНДУСТРИАЛДЫ АЙМАҚҚА

Индустриалды аймаққа айналып жатқан Қызылорда облысында өндіріс орындарының көп­теп ашылып жатқаны экономикалық дамудың даңғыл жолын бағыттап тұр. 2015-2019 жылдарға ар­налған ҚР индус­триалды-иннова­циялық даму мемлекеттік  бағдарламасы аясында жүзеге асырылуда және өндірістік қуаттарды тасыма­лдау бойынша Қазақстан-Қытай жобаларының 51  бірлескен  тізімі  жасақтал­ған болатын. Солардың бірі – тампонажды цемент зауыты. Жылына 1 миллион тоннаға тарта немесе астам өнім өнді­ретін зауыт Қазақстан бойынша алғаш болып Қызылорда облысы, Шиелі ауданында іске қосылады. Бүгінде нысанның барлық құрылыс жұмыстары аяқталып, жабдықтарды монтаждау жұмыстары жүргізілуде.

- Ағымдағы жылдың желтоқсан айында біз Қазақстан-Қытай ынтымақтастығы бағдарламасы аясында жүзеге асырыл­ып  жатқан  тампонажды  цемент зауытын мерзімінен бұрын іске қосамыз. Кәсіп­орында 260-тан астам адам жұмыс істейтін болады. Жер­гілікті салық көлемі артады, сондай-ақ, өндірісті іске қосу арқылы цементке арналған қаптар, асфальтбетонға минералды шаң шығаратын шағын және орта кәсіпорындарды ашуға мүмкіндік береді, - деді аймақ басшысы брифинг ба­рысында.

Тампонажды цемент мұнай-газ және атом өнеркәсібінде кеңінен қолданылады. Әсіресе, апатты және қалпына кел­тіру жұмыстарын жүргізуде таптырмас зат. Шығарылатын өнім қатты аязға, суға және кор­ро­зияға қарсы төзімді, цемент­тің тағы бір маңызды сипат­тамасы 10-12 сағатта кебед­і.

 

СУ   ТАПШЫЛЫҒЫН ҚАЛАЙ   РЕТТЕЙМІЗ?

Агроөнеркәсіп саласында да шаруасы  шалқып тұрған Сыр өңірі енді автоматтан­дырылған жылыжай салып, электронды ветеринария және агробиржа жобасының тетігін тапты. «Электронды ветери­нария»  жобасы аясында «Mobi-VET» мобильді қосымшасы әзірленді. Оның негізгі мақсаты – фермерлік шаруашылықтар мен халықтың жоспар­лы  ветеринариялық  іс-шараларды орындауы бо­йынша толық ақпарат алу. Соны­мен қатар, «жобалық басқа­ру» аясында аймақта электр­онды сауда алаңы – Агроби­ржаны құру жобасы жүзеге асырылуда. Бұл өнімді тиімді өткізуге көмектеседі және де негізгі тірек сыртқы нарық­тарға  жасалады.

- Шикізатты қайта өңдеуді қамтамасыз ету және сыртқы нарыққа сапасы жағынан ғана емес, бағасы жағынан да бәсе­кег­е қабілетті жоғары сапалы дайын  өніммен  шығу  міндетін қойып отырмыз. Бұл тұста «ақылды технологияларды» енгізу  арқылы  жақсы  нәтижеге  қол жеткізе аламыз. Бірінші кезеңде біз төрт түлікті бақылауға  арналған навигаторларды іске қостық, «электронды ветеринария» жобасы мен авто­маттандырылған жылыжай құрылысы жүзеге асырыла баста­ды, - деді облыс әкімі.

Жетекші сала ретінде жыл­дан­-жылға дамып келе жатқан күріш шаруашылығында биыл су тапшылығы мен күн райының қолайсыздығы секілді қиындықтар болды. Соның салдарынан 600 мың гектарға жуық күріш егістігі бапқа­ көнбеді. Алдағы уақытта су жеткіліксіздігі орын алмас үшін және су тасқыны кезінде 2 млрд текше метрдей су жинайтын «Күміскеткен», «Қара­өзек» су қоймаларын салу мәселес­і  қарастырылмақ.

- Күріш, тұз және балық өңір экспорттай алатын тауарлардың соңғысы емес. Облыс үлкен экспортт­ық әлеуетке ие және сала экспортқа бағдар­ланған болуы мүмкін. Агро­өнер­кәсіп­тік кешенін дамыту біз үшін өңірлік экономикаға үлес ретінде­ ғана емес, сондай-ақ, осы салада ауыл халқының басым­  бөлігін  жұмыспен қамту тұрғысынан  да  маңызды  болып табылады. Бірнеше жыл ішінде облыстың жалпы ішкі өніміндегі ауыл шаруашылығының  үлесі 2,5%-дан 3,7%-ға дейін артты, - деген аймақ әкімінің сөзі экономика құрылымындағы өзгерістердің са­палылығын  аңғартып  тұр.

 

СОЛ   ЖАҒАЛАУДА «СҮЙІНШІ»   ХАБАР   БАР

Бұрын қалың шеңгелден аяқ алып, бас көтеріп жүре алмай­тын дарияның сол жа­ғалауы бүгінде шағын қалаға айналды. «Сырдың сол жағалауы» деген атқа лайықталып тұрғын үйлер мен әлеуметтік нысандар бой көтеріп келеді. Өңірде соңғы 2 жылда мемлекеттің және жеке мердігерлердің есебінен 500 мың шаршы метр тұрғын үй салынған. Жыл соңына дейін бұл салада тағы да «сүйінші» хабар болуы мүмкін.

- Елбасының «Бес әлеуметтік бастамасы» өңірді дамыту­ және азаматтары­мыз­дың әл-ауқатын жақсартуды көздейді. Ең алдымен, бұл, әрине, тұрғын үй сатып алу бойынша  жаңа  мүмкіндік­терді  қамтиды. Осыған  бай­ланысты бүгінде Қызылорда облыс­ының аумағында 1747 пәтерлік тағы 69 көп­пәтерлі тұрғын үйдің құры­лысы жүр­гізілуде. Жыл соңына­ дейін кемін­де 55 тұрғын үйді іске қосамыз, олардың қатарында Сырдарияның сол жағала­уындағы 14 көппәтерлі тұрғын  үйден  құралатын  тұтас шағын  мөлтек  ауданды  пайдалануға беру  жоспарланып отыр, - деді аймақ  басшысы Қ.Көшербаев.

Соңғы 3  жылда  жеке  тұр­ғын үй құрылысы шеңберінде 24 мыңнан астам жер телімі инжен­ерлік инфрақұрылыммен қамтамасыз етілді. Нәтижесінде тек 2017 жылдың өзінде тұрғындарды баспа­на­мен қамту 17%-ға жуық, ал 2018 жылдың 9 айында тағы 4%-ға өсті.

 

ОҢ  ҮРДІСТЕН  ЖАҢЫЛМАЙМЫЗ

Аймақ экономикасында соңғы алты жылдықта мұнай өндіру саласының жағдайы мәз емес. Мұнай өндіру көлемінің 10-12%-ға қысқаруы маңызды мәселеге айналды. Республика бойынша өнім көлемі азаюының 70%-дан астамы Қызыл­орда облысында орын алды. Тек ағымдағы жылдың өзінде болжам бойынша 600 мың тоннад­ан астам жетіспеушілік байқалды. Мұнай мен бүгінгі таңда уран өндіру көлемінің жыл сайынғы төмендеуіне қарамай, жоспар биыл да орында­лады деген үміт бар. Экономикадағы оң үрдістер 2 жыл бойы жұмыссыздық деңгейі­н 4,8% шегінде ұстап тұруға мүмкіндік берді. Бұл бүгінде республика бойынша орта есеппен салыстырғанда біршама  төмен.

- Өңір үшін негізгі міндет шикізаттық емес секторды дамыту­  арқылы  экономиканы әртараптандыру болып табыла­ды. Сонымен қатар, 2019 жылы  тұзды  қайта өңдеу және кальцийленген сода өндіру зауыт­тарының құрылысы жоспар­лануда. Әлеуметтік осал топтағы азаматтар санын қысқар­тудың ең тиімді жолы – шағын және орта бизнесті дамы­ту, - деді аймақ  басшысы.

Облыс халқын сумен қам­тамасыз ету және газбен жаб­дықтау мәселелері де кезең-кезең­імен шешімін табуда. Қазіргі таңда аймақ халқының 95%-ы орталықтандырылған сумен қамтамасыз етілген және 63%-ы табиғи газды тұтынады. 2020 жылға қарай тұрғындарды көгілдір отынмен қамтамасыз ету деңгейін 95%-ға жеткізу міндеті қойылып отыр.

 

РЕСЕЙЛІКТЕР  «БАЙҚОҢЫРҒА»   МҮДДЕЛІ

Қызылорда облысын айт­қанда ең бірінші Байқоңырды сұрамайтын адам жоқ. Экологиялық мәселе туралы байыпты да, байыпсыз да әңгіменің ел арасында өріп жүретіні аймақ халқы үшін таңсық емес.

- Ресейліктер «Байқоңырдағы» барлық жұмысты бітіріп, «Восточный» ғарыш айлағына көшеміз деп отырған жоқ. Олар көптеген жобасын «Байқоңыр» арқылы іске асуына мүдделі екенін айтуда. Өйткені, ғарыш айлағының орналасуы және барлық жағынан алғанда «Байқоң­ыр» тиімді. Сондықтан Петропавл қаласында  9 қарашада өтетін жиында «Байқоңыр» ғарыш айлағын жалға беру мүмкіндігін одан әрі жалғастыру туралы шешім қабылданады деп күтілуде, - деді Сыр өңірінің басшысы брифинг барысындағы әңгіме арасында.

Жақында тағы бір мәселенің төбесі көрінді. Ол – Қазақстан-Ресей мемлекеттерінің Байқоңыр қаласында арнайы экономикалық аймақ құру  мәселесі. Өйткені, ғарыш айлағына инвестиция салуға ниетті мемлекеттер қатары Біріккен Араб Әмірліктері, Қытай елдерімен толығып отыр. Ресей  мен  АҚШ  арасындағы  санкцияларға  қарамастан Қазақстанның терри­ториясы арнайы экономикалық аймақ болса, салықтық преференциялар  қаржы  салуға мүмкіндік  бермекші.

Н.ҚАЗИ

 

Пікір қалдыру


Қорғаныш коды
Жаңарту

Күнтізбе

< Қараша 2018 >
      1 2 3 4
5 6 7 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30    

Сауалнама

Аса мәртебелі шенеуніктердің қылмысқа шатылып жатқандығы нені аңғартады?
 

Ауа райы

Валюта бағамы

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі валюталардың ресми бағамдары