Өзекті мәселелер

  • 09.08.18

    Ел іші ешқашан даусыз болмаған. Бұрында да ренжісіп, жер, жесір дауы үшін бір-бірімен араздасқан адамдар өмір сүрген. Әсіресе, жайылымдық жер үшін таласып, бірінің малын екіншісі қуып шыққан сәттер әдебиеттерден белгілі. Алайда ол кезде қазіргідей сот билігі болмаса да, ата-бабаларымыз шыңыраулы түрмесіз-ақ сол дауды бейбіт жолмен шешіп, екі тарапты бір ауыз сөзбен татуластыра білг...

    Толығырақ...
  • 09.08.18

    Біздің «Алдымен экономика, cодан  соң  саясат» деген­ айқын  формуламен ілгерілеп келе жатқанымызды мемлекет басшысы ай­қындап берген. Саяси реформалардың әрбір кезеңі эко­номика дамуы­ның  шекті  деңгейімен ұштасады. Сондықтан да біз саяси ырықтандыру жолын дәйекті ұстанудамыз. Осылайша халықтың рухани қазынасын жаңғыртып, оны бәсекеге қабілетті етуге қол жеткіземіз. Ал білі­мі мен білігі сай ...

    Толығырақ...
  • 09.08.18

    Бас шаһардың әр бұры­лысында жер қазылып жат­қандығын байқаған шығарсыз. Шыны керек, облыс ортал­ығында жыл сайын осындай шаруалар шығады да тұрады. Бұған наразы тұр­ғындар жергілікті билікті сынап­ әлек. Бұл мәселенің мәнісі былай екен. Оны қала әкімі Нұрлыбек Нәлібаевпен бірге бірқатар құрылыс нысандарын  аралау  барысында біліп  қайттық.

  • 09.08.18

    Өткен жұмада республикалық Қоғамдық кеңес төрағасы, ҚР Парламенті Сенатының депутаты Бақытжан Жұмағұлов пен «Нұр Отан» партиясының хатшысы Фархад Қуанғанов бас­таған делегация Сыр өңіріне жұмыс сапары­мен келді. Олар бірқатар ны­сан­дарды аралап, мемлекет басшысының 5 әлеуметтік бастамасының жүзеге асыры­лу  барысымен  танысты.

  • 09.08.18

    Н.НӘЛІБАЕВ,  қала  әкімі:

    Қала әкімдігінің мәжіліс залында өткен кезекті жиында екі мәселе қаралды. Әуел­гісі Қызылорда қаласының жылу маусымына дайындығы туралы болса, екіншісі кент және ауылдық округтердегі 4-деңгейлі бюджеттің орындалу  барысына  арналды. Қала әкімі Н.Нәлібаев аппарат мәжілісіне арқау болған тақырыптарды айт...

    Толығырақ...
Ой-талқы
ТЕҢІЗДЕЙ ТЕБІРЕНГЕН ТАЛАНТ Әбдіжәмил әлемінің әлқиссасы
15.03.2012 10:36

Суреткер  сыры

Арыдан ойлайтын атам қазақ қалай тауып айтқан! «Отыз тістен  шыққан сөз отыз рулы елге тарайды» деген қанатты қағида ұлыны да, бұланы­ да тырп еткізбей уақыт уәжімен тосылдырады. Ауыздан шықты не, қағазға түсті не, тыңдаушы мен оқырманның тұтынуына түскесін, шындық шылбырын бас асаулықпен жер ойғылап қаншама мөңкісең де, үзе алмайсың. Тізгін басқада, амал жоқ, қақпайлауға көнуге тура келеді.

 

 
Ел қамын жеген ЕДІГЕ
15.03.2012 10:27

Тарихи  таным

Әкем Сабырбай баласы

Сейітмұраттың рухына арнадым.

«Ноғайлы дәуірі – қазақхалқының «алтын ғасыры».

Шоқан УӘЛИХАНОВ

Нұртуған ақынның Үбіш деген қызынан туған, Арал, Қазалы, Шалқар өңіріне белгілі жырау Жәметті 11 жасымда 1959 жылы ағайыны Қоныстың Жәмилаға үйлену тойында “Едіге” жырын жырлаған кезінде көрдім. Жаз айы. Күндіз беташар той. Кешке аядай ғана бөлмеде ондық шамның жарығымен ауылдың үлкендеріне арнап ол жыр әуелетті. Екі-үш кісі «Қарасай-Қази» жырын айтуды сұраған, бірақ көпшілік «Едіге» жырына тоқтады. Ол орта бойлы, толықша келген, шашын тықырлап алған, басында тақиясы бар, шоқша сақалды, дөңгелек жүзді, қызыл шырайлы, келбетті де келісті адам екен. Жыр айтқанда құйрығымен жорғалап, жас баладай төрде отырған орнынан ортаға шығып кете берді. Қалай жорғалағанын байқамадым, екі тізесінің астына жастық қойып алып жырлайды екен. Қазақ мұндайларды «арқалы­ жырау» дейді. Жырдың кей жерінде үлкендер көзіне жас алып, қошемет көрсетіп «әу, бәрекелді» десті. Арасына қара сөз қосып, қызықты әңгімелер айтып, тыңдаушыларды күлдіріп, Мұхтар деген ағамыз жырауға қызыл шай құйып отырды. Таң ата ұйықтап кетіппін. Соңғы есімде қалғаны:

- Мен Ноғайлыдағы Едіге,

Көшемін енді кідірмей,

Жайық деген жеріме!

«Ұйқыңнан тұр, балам, үйге қайтайық» деп, әкем оятты. Жыр тыңдаушы жұрт та сыртқа шықпақшы екен. Жәметпен әкем «көріскенше хош аман бол» деп, қимасындай қоштасып, үйден шығып кеттік. Сыртқа шықсақ, күн ұясынан сығалап шығып келеді. Үйге қайтып келе жатқанда әкем «Нұртуғанның шәкірті ғой» деді. Содан бері жарты ғасырдан астам уақыт өтті. Қанша рет жыр тыңдасам да, «Едігені» жырлаған Жәметтей жыршыны көргенім жоқ. Бәлкім, Жәмет қазақ жырауларының соңғы тұяғы шығар. Бәрі көз алдымда...

КСРО құлағаннан кейін егемендік алған елдер өзде­рінің тарихын, империялық, шовинистік «ғалымсымақтар» 300 жылдан аса жасырып, бұрмалап келген тарихи­ шындықтарымен қайта қауышуда. Кеңестер одағы кезінде Алтын Орда тарихын, Ноғай Ордасының бай тарихын көмескілеп қана қоймай, оны зерттеуге тыйым­ салды. Соған қара­мастан, озық ойлы ғалым­да­рымыз зерттеулерін жал­ғастырып, азғантай болса да баспасөзге жариялап отырды. Мысалы, Лев Гумилев, Георгий Вернадский, Мурат Аджи, Мұхамеджан Тынышбаев, Рахманқұл Бердібаев, Әуелбек Қоңыратбаев, т.б. Қазақ, орыс, түркі тілдес басылымдарда жарияланған және шет ел ғалымдарының орта ғасырда өмір сүрген, Ертіс өзенінен Днепрге дейінгі жерді алып жатқан Алтын Орда мемлекеті ту­ра­лы жаз­ғандарымен ха­лық енді оқып, танысып жатыр. «Ресми» зерттеушілер тарихи шындықты тасада қалдырып, түрік жә­не славян халық­тарын бір-біріне жау етіп көрсеткен. Солардың бірін, яғни Едіге бидің (1352-1419 ж.ж.) Ноғай Ордасын құрудағы үлесі, неміс, поляк крестаностарымен соғысы, Ноғай Ордасының қалай күй­реге­нін оқырман Ә.Сарай­дың «Ноғайлы» еңбегі ар­қылы енді біліп жатыр. Осы ретте «Ха­лық» газетінің оқырмандарына және та­рихқа қызығатын жас­тарға арнап қазақ халқының төл перзенті Едіге бидің ұлы тұлға екенін және орыс мемлекетінің 200 жылдан астам уақыт бойы Алтын Орданың қол астында болғанын та­ныс­тыруды мақсат еттім.

Орта ғасырлық Алтын Орда мемлекеті туралы сөз қозғағанда, Едігені айналып өту мүмкін емес. Алтын Орданың тарихына қатысы бар қазақ, қа­рақалпақ, ноғай, қы­рымлы (қырым татарлары), түрікпен, баш­құрт, татар, гага­уыз, қарайым, Кавказ шеркештері мен көш­пенді өзбектер, т.б. түркілер Едігені өздері­нің батыр бабасы деп есептейді. Ол жайлы жалғыз қазақта емес, қарақалпақ, татар, башқұрт, ноғай, түрік­тер мен румындардың әдебиетінде де кездеседі. Жырды тұңғыш рет қағазға түсірген Шоқан: «Қа­зақтың ең тамаша жыры – “Едіге”, - деп баға берген. Өткен ғасырдың басында фольклортанушы ғалымдар оның отыздан астам нұсқасын ақын, жыраулардан жазып алған. Сол нұсқаларды ғалым­дарымыз зерттеп, салыстырмалы ғылыми тұжырымд­ар жасап, 1996 жылы М.Әуезов­ атындағы әдебиет­ және өнер институты таңдаул­ы деген бірнешеуін кітап етіп шығарды.         50 беттік алғысөзін Ғылым акаде­миясының корреспендент мүшесі Р.Бердібаев жазған. Атап айтқанда, 1841 жылы Шоқан жазып­ алған­ «Едіге» жыры, 1904 жылы Н.И.Веселовскийдің редак­ция­сымен басылып шықан нұсқасы, Қаныш Сәт­баевтың 1927 жылы Мәскеуде жарияланған «Ер Едіге»­, Әбубәкір Диваевтың 1922 жылы Ташкентте жарық көрген «Мырза Едіге», Нұртуған Кенжеғұлұлының «Мәулімнияз – Едіге» сынды нұс­қалары, Мұрын Сең­гірбаев жырау­дың «Едіге», Мәш­һүр Жүсіп Көпеев шығармаларындағы шағын қолжазбадан алын­ған «Едіге» жыры, қарақалпақтың «Едіге батыр эпосы». Сонымен қатар 1993 жылы «Айқап» баспасынан шыққан «Едіге», ғалым Едіге Мағауиннің монография жазып, жырдың тарихын зерттеп, бұрынғы басылымдарда кеткен қате сөздерге түсініктеме берген еңбегі айрықша атауға тұрарлық. Ә.Қоңыратбаевтың 1985 жылы «Жұлдыз» журналының №1 санына шыққан «Ноғайлы жыры» атты мақаласын, Ноғай әдебие­тін, тарихын ширек ғасыр бойы зерттеген Р.Берді­баевтың 1996 жылғы «Байқалдан Балқанға дейін» атты шығармасын айтпай кетуге тағы болмайды. Белгілі жазушы Ілияс Есенберлин «Алтын­ Орда» тарихи трилогиясында Ақсақ Темірге, Тоқтамыс ханға, Мамай хан мен Еді­ге биге тоқталмай кетпейді. Себе­бі Алтын Орда ханы Тоқтамыс пен Едіге би хандыққа таласып, бір-бірімен жауласып өткені және Мәуереннахр билеушісі Ақсақ Темір мен Алтын Орда ханы Тоқтамыстың арасындағы тартыстарды тарихи уақиғалармен байланыстыра, көз алдыңа әкеле отырып, қызықты суреттейді.

Р.Бердібаев өзінің еңбегінде былай деп жазады: «Кейінгі бір­неше ғасыр бойында орыстардың хас дұшпаны түріктер мен татарлар деп көрсетіледі. Орыс тіліндегі мыңдаған кітаптарда осы пікір қайталанады. «Татар үстемдігі», «Түрік үстемдігі» деген тіркестер тілсіз дүлей күштің бейнесіндей түсіндірілді. Осы тіркестер «Орда үстемдігі», «Осман үстемдігі» деген ұғымдармен алмастырылды. 250 жыл бұрын, яғни 1783 жылы Ресейдің атақты әскербасы Сувор­ов басынан бақайшағына дейін қаруланған армиясымен ноғайларды қырғынға ұшыратып, тоз-тозын шығарғанын соңғы кезде ғана архив деректерінен көре бастадық. Ноғайларды қан-жоса қылған Суворов патшаға: «Ноғай мәселесі мәңгілікке шешілді», - деп хабар жөнелткен. Ал Ноғай Ордасын құрушы Едіген­ің аты соңғы жарты ғасыр бойына құбыжық етіп көрсетілді. Көптеген түрік халықтарының, қазақтардың, ноғайлардың, татарлардың, башқұрттардың, қарақалпақтардың ортақ мұрасы болып  кеткен «Едіге батыр» жыры оқулықтардан алынып тасталды. Батырдың атын халық санасынан өшіру көзделді» («Байқалдан Балқанға дейін», Алматы, 1996 жыл, 241, 242-бет). Едіге би туралы қаншама тарихи шығармаларды оқысам да, Р.Бердібаевтың жазғаны­ шындыққа келетіндей.

Орыс «тарихшылары» Едігенің ерліктерін ауызға алу былай тұрсын, тарих бетінен сызып тастауды ойлаған, ноғай халқын геноцидке ұшыратқан, өмірде болмаған соғыстарды ойлап тауып, оқулықтар, кинофильм, мультфильмдер арқылы милиондаған жұрттың санасына еріксіз сіңір­ген. Қазақта «мың рет айтылған өтірік шындыққа айналады» деген­ сөз бар. Ал осы «шындықты» өтірік деп дәлелдеу – қиынның қиыны. Мұхтар Мағауин «Ұлтсыздану ұраны» атты кітабында: «Қазақта жау бар. Қуатты, қатерлі жау. Күн озған сайын күш алып, тамырын тереңге жайып барады. Бүгінгі қазақтың жалғыз жауы бар. Ол – ұлттық сананың кемдігі. Өзін-өзі қор тұту, өзін-өзі кемсіту, өзіне тиесілі сыбағаға ұмтылмау. Бір сөзбен айтқанда – ұлтсыздық!» - деп күйіне жазады. Осы мақаланы жазу туралы ой Мұхаңның «зарлы толғауын» оқығаннан кейін келді басыма. Ұлтсыздықтың бастауы бабаларының жүріп өткен тарихын білмеу, мың рет айтылған өтірікті «шындық» деп санасына қабылдап, өлермен болып сол «шындықты» дәлелдеу және ұрпағын сол «шындыққа» тәрбиелеу, бабаларының ұрпақтан-ұрпаққа аманат­қа қалдырған, өзінен кейін­гілердің кеудесіндегі отты, ұлттық сананы өшіру дер едім.

Едігені білу үшін орта ғасырдағы Евразия құрлығындағы оқиғалармен танысу керек. Батыс,­ араб, Қытай саяхатшы­ларының Алтын Орда жайында жазған еңбектерімен танысу керек­. Франциядағы Клермонте католик шіркеуінің бас жиынында Батыс елінің папасы Урбан II, не түлен түрткенін кім білсін, бүкіл христиандарды «крест жоры­ғына» шақырды. Г.Вернадский: «В ноябре 1095 году на церковном соборе в Клермонте, во Франции, духовный глава западного мира папа Урбан II призвал христианские нации «поднять крест» против неверных и «освободить» Святую землю, уверяя их, что такова Божья воля. Первый поход был победоносным Иерусалим пал в 1099 году. Что захват Святого города сопровождался ужасной резней. Согласно Фульхерию Шартрскому, крестоносцы не щадили даже женщин и детей. Другой хронист, Раймонд Аржиль­ский, передает, что                 «в храме и на крыльце Соломона люди ехали верхом по колено и до поводьев в крови… Город был полон­ мертвыми телами и кровью. Город был вновь взят мусуль­манами в 1187 году. Третий крестовый поход оказался не состоянии освободить его от власти. Четвертый поход оказался направ­лен против Византийской империи и против мусульман. Иерусалим «освобожден» не был, и вместо этого крестоносцы взяли­ и безжалостно разграбили Константинополь (1204 г.). Папа Римского чрезвычайно укрепилась благодаря крестовым походам. Папы теперь имели в своем распоряжении армию и испытывали большое искушение использовать ее в своих интересах. Одновременно северный путь был открыт немец­ким миссионерами и рыцарям в Балтийском регионе. Орден меченосцев был создан в Ливонии в 1202 г. За ним последовал Тевтонский орден в Пруссии (1229 г.). Единственным крестовым походом, котор­ый действительно имел место­, был поход тевтонских рыцаре­й против Пскова и Новгорода. Несмотря на свои потери в битве при Лигнице, (авт. – Силезиядағы Лигница қаласының маңын­да болған моңғолдармен соғыс­та жеңілген Тевтон рыцарларының кескен құлақтары 9 қанар қап болғанын Польша тарихшысы жазған.) Тевтонский орден мог теперь поддержать ливонский натиск­, Псков был взят в 1241 г., и в марте 1242 г., рыцари двинулись против Новгорода. Но они не ушли далеко. Князь Александр встретил и разбил их на льду Чудского озера в знаменитом Ледовом побоище (5 апреля 1242 г.)», - деп жазады Г. Вернадский («Монголы и Русь», Москва, 2011 г., стр. 15, 16, 17, 18, 69).

Неміс рыцарларының орыс жеріне көз тігуі моңғол шапқыншылығынан бұрын басталған. Орыстар неміс рыцарларымен бірінші болып соғысып, жеңгенін байқаймыз, шындығында солай болды ма? Шыңғыс ханның көзі тірісінде аяқсыз қалдырған Евро­па­ғ­а жорығын немересі Бату (Жошы­ның үлкен баласы) жал­ғас­тырып, Еділ бойына өз ордасын тігіп, оны Сарай деп атап, Алтын­ Орда мемлекеті деген атпен­ дүние жүзінің тарихына енді. Шыңғыс хан негізінен моң­ғол­дардан тұратын әскерін Моңғолияға алып кетті, Жошыға 4 мыңнан сәл асаты­н жауынгер қал­дырды. Бату хан басқарып отыр­ғанда оның саны 2 мың ғана еді.

Л.Гумилев жазады: «По завещанию Чингис хана, его старший сын, Джучи, получил 4 тыс. монгольских воинов с разрешением пополнять армию за счет населения покоренных стран. Третий сын Шейбан кочевал от Тюмени до Аральского моря с Синей Ордой, в его распоряжении была еще одна тысяча. На долю Батыя, главы­ Большой или Золотой Орды приш­лось всего 2 тыс.: хины (мо­билиз­о­ванные чжурчжэни), артил­лер­ия, т.е. обслуга военных машин и мангуты. Кто же были сторонники ханов­ Золотой, Синей и Белой Орды – Кыпчаки» («Древняя Русь и Великая степь», стр. 564).

Батудың батыс Европаға, орыс­тарға жасаған жорықтарына негізінен түркі халықтары, солардың ішінде қазіргі Кіші жүз, Орта жүз қазақтарының бәрі түгел қатыс­қан. Бұл жөнінде әр кезде жазылған тарихшылардың еңбектерінде бар. М.Қашқаридің шамамен 1072 жылдары жазған еңбе­гінде Рим шекарасынан бастап Қытай қорғанына дейінгі түркі халық­тарының қонысы жайлы мәліметтер қамтылған. «М.Қаш­қари сөздігін­де келтірілген 24 түркі тайпасының орналасқан қонысын: қыпшақ – Еділ мен Арал аралығы, оғыз – қыпшақ қонысы­ да сонда, пешене (авт. – бес шек­ті) Донда, әзери (авт. - Әзір­байжан) – түстік Кавказда», - деп көрсетеді (Ә.Қоңы­ратбаев, Т.Қоңы­ратбаев, «Көне мәдениет жазбалары», Алматы­, 1991 ж., 109-бет).

Орта ғасырда өмір сүрген Қытай тарихшысының сапарнамасынан А.Тажутов: «Средневековые китайский летопись Юань-ши автор «Кань-му» (1237 г.) отмечает, что страна «Кинча»  (авт. қыпшақ) находится в тридцати тысячах ли от Китая. Летом там ночи настолько короткие, что солн­це восходит снова почти сразу же после захода. Имеются великолепные лошади, и у них бога­тых людей их бесчисленное множество. Эти степняки – мастера по изготовлению изделий из кожи и металла. Глаза у них голубые, а волосы рыжие…», - деп келтірген («Куманы, половцы, кипчаки и казахи­», Алматы, 1998 г., стр. 5).

«Многие воины монгольских армий, которые вторглись на Русь, были тюрками под монгольским руководством, и поэтому имя «татар» в конечном итоге применялось на Руси к ряду тюркских племен, которые поселились там после монгольского вторжения, подобно казанским и крымским татарам», - дейді Г.Вернадский («Монголы и Русь», Москва, 2011 г., стр. 21, 22).

Л.Гумилев Эль-Омаридің жаз­ғанынан мысал келтіреді: «Наиболее тонким и умным надо признать краткое описание улуса­ Джучиева Эль-Омари: «В древ­ности это государство было страной кыпчаков, но когда им завладели татары (авт. – монголи), то кыпчаки сделались их подданными. Потом они смешались и пород­нились с кипчаками, и земля­ одержала верх над природными и расовыми качествами их, и все они стали точно кыпчаки, как будто одного с ними рода» (Л.Гумилев, «Древняя Русь и Великая­ степь», стр. 548, 564).

«Монголы составляли национальное меньшинство в золотоординском обществе. Большей частью­ в Орде были тюрки. Большинство монголов Золотой Орды были выходцами из того четырехтысячного войска, которое были передано Джучи Чингисханом; они относились к племенам Хушин­, Кыйят, Кынкыт Сайджут. Вдобавок были также и манг­кыты. В западной части Золотой Орды тюркский элемент был представлен главным образом кипчаками (половцами), а также остаточной частью хазар и печенегов (авт. – бес шекті)» (Г.Вернадский, «Монголы и Русь», Москва,­ 2011 г., стр. 227, 228).

Жоғарғыдағы авторлардың Алтын Орда мемлекетінің тұр­ғындары туралы жазғандарын ой елегінен өткізсек, Бату және кейінгі Алтын Орда хандарының әскерінің негізі қазақтар болғанын көреміз. Ал орыстар моңғолдар жаулап алғаннан кейін Алтын Ордаға әскер беріп, салық төлеп тұрған. Г.Вернадский араб, орыс, Қытай, Европа, моңғолдың жазыл­ған жылнамаларына сүйене отырып жазған: «Как минимум два столетия Русь входила в сос­тав монгольской империи, самого­ большого государства в мировой истории и сделала немало для ее усиления и процветания: русские рекурты были на первых ролях в монгольских военных кампаниях, тысячи русских ремесленников работали в Золотой Орде и Монголии, русская гвардия в Пекине, (авт. – оқушыға түсінікті болу үшін сөйлемнің асты сызылды) ставшем столицей монголов, служила опорой­ императорского двора...» - деп жазады («Монголы и Русь», Москва, 2011 г.).

Л.Гумилев: «Русские язычники (авт.орыстар әлі дінге кірмесе, сонда қай дінде болғаны?) в сос­таве ханских войск шли сначала на Волгу, а затем и на Дальний Восток, в Китай. Так около Пеки­на возникли русские слободы, жители которых составляли в монгольских войсках отдельные дивизи­и, ходившие в Индокитай, в Бирму, где сражались и одерживали победы для монгольского хана. Русские поселения в Китае просуществовали до конца XIV в.», - деп жазады («От Руси до России», Алматы, 2003 г., стр. 115)

.

Әлібек  Сабырбаев,

инженер-гидротехник

 
БИЛІКТЕГІ ӘЙЕЛ ЖАЙЛЫ НЕ БІЛЕМІЗ?
09.03.2012 10:47

Қазақтың санасына ертеден ер азаматтар «отағасы», әйел заты «отанасы» деген пікір сіңісіп кеткен. Ерлер түздің адамы, ол отбасын асырауға міндетті. Ал аналар өмірге ұрпақ әкеліп, оны аялы алақанына салып, бағып-қағумен айналысқан. Соңғы жылдары гендерлік саясатты­ жүзеге асыруға біршама көңіл бөліне бастады. Билік басына әйелдер келуде. Олардың үлес салмағы әзірге 30 пайызға жеткен жоқ. Дегенмен, сол нәтижеге қол жеткізу жолындағы жұмыстар ерекше қарқынға ие. Қазақ – табиғатында әсірешіл, өзге жұрттан көргенін өнеге тұтып, үйреніп алуға бейім тұратын халық.

 
ҰЛТТЫҚ КИНО ҰСТАНЫМЫ ОЙЛАНТАДЫ
09.03.2012 10:34

Ойтүрткі

Еліміздегі кино өн­дірісі кенже дамып келе жатқан салалардың бірінен саналады. Әр нәрсенің себебін іздей­тініміз, әрі білгіміз келетіні анық. Сол секілді кино өндірісінің артта қалуының себебін немен байланыстырамыз? Бұл тұрғыда бізге кәсіби шеберлі­к жетіспей ме, әлде техникалық құрал-жабдықтардың көмегіне мұқтажбыз ба?

Біздің ғасыр – технократия мен информакратияның заманы. Кез келген үйде сан түрлі техника. Бір бұрышта күні-түні сарнайтын теледи­дар, екінші бұ­рышта  радио, одан қал­ды келесі бөлмеде интернет желісіне қосылған компьютер. Тіпті, керек ақпаратты пернені басу арқылы мұхиттың арғы жағынан да ала аласың. Уақытында Кеңес Одағы кітап оқу жағынан дүние жүзі бойынша бірінші орында болған. Қазір ол уақыт келмеске кетті. Бала­ларымыз тәрбиені кітаптан емес, көгілдір экраннан алып жатыр.

 

 
ПОЛИЦЕЙЛЕР ҚАЙДАН КИІНЕДІ?
01.03.2012 12:12

Павлодарда бұдан шамалы уақыт бұрын Д.Абдуллаев деген жігіттің өзін «президенттің інісімін» деп, аңқау елді алдап соққаны есіңізде болар.­ Құлыбаев Руслан Тимурұлы – ол осылай аты, тегіне дейін түгел өзгертіп алған. Ішкі істер министрлігінің қызметкері, майор деген куәлігі де жалған екен. Тергеу кезінде оның полиция формасы мен әлгі куәлікті Алматы базарларының бірінен сатып алғаны анықталған болатын.

 
<< Бірінші < Алдыңғы 41 42 43 Келесі > Соңы >>

Күнтізбе

< Тамыз 2018 >
    1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31    

Сауалнама

Аса мәртебелі шенеуніктердің қылмысқа шатылып жатқандығы нені аңғартады?
 

Ауа райы

Валюта бағамы

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі валюталардың ресми бағамдары