ЖАЙСЫЗ ЖАТАҚХАНА | Print |
11.10.2018 11:29

«Қойшыны таяғы, қасқырды аяғы асырайды» дейді. Қазірде бұл мақал қалам ұстаған ағайынға қатысты да айтылып жүр. Себебі газет­ пен  телеарнаға «азық» іздеп жүретін  тілшілер  қауымы  бірде қалада,­ бірде далада жүреді. Өткен жексенбіде Тасбөгет кенті тұрғын­дарының өтінішімен Ш.Есенов көшесіндегі жатақхана жайым­ен танысып қайтқан болатынбыз. Кент деген аты болмаса, қалаға тиіп тұр. Алайда тұрғындардың жайсыз жатақханада өмір сүріп жат­қанын көріп, дамыған 30 елдің қатарына кіреміз деу бос әурешілік пе деп қалдық.

Мұндағы №20 көпқабатты ғимараттың іргесі 1980 жылы қаланған­. 1997-2000 жылдары қараусыз қалғандықтан, кент тұр­ғындарына тұрғын үй үшін бөлініп берілген екен. Алайда қазіргі таңда іргесі сөгіліп, ескіргендіктен және талапқа сай болмағандықтан, тұрғын үй кәріз жүйесі мен ілеспе газ желісіне қосылмай тұр. Жиырма жылға жуық орталықтандырылған жылу жүйесінсіз күн кешіп келе жатқан тұрғындар қыс түссе, подъезде отын жарып, пәтерге пеш жағып әлек боламыз дейді. Мұржалар да адамдардың өздерінің қолымен жасалғандықтан, жаққан отын тұтанып болмайтын­  көрінеді.

– Көпқабатты үйде тұрады деген атымыз ғана. Қыс бойы отын жағып шығамыз. Отынымыз кейде тұтанып болмайды. Талай көршілердің бала­ларының  иістеніп  те  қалған  сәттері болды. Мүмкіндігі шектеулі жандар да бар мұнда. Олардың жағдайы қыс түссе, тіптен қиындайды, - дейді жатақхана тұрғыны Бақыткүл Жәнібекова.

Жылу жүйесінсіз өмір сүріп келе жатқан тұрғындардың бұл жалғыз проблемасы емес. Олар ретсіз жүр­гізілген ток сымдарынан да қорқады. Өйткені жатақхана дәлізіндегі ток сымдары адам шошырлық жағдайда тұр. Ал бұл адам шығынын болдырмасына кім кепіл? Естеріңізде болса,­ Жаппасбай батыр көшесіндегі жаңа үйлердің бірінің электр тарату торабы­ ашық қалып, жас баланы ток ұрғаны  бар. Ойын баласы байқау­сызда сымдарды ұстаймын деп, соңын­да бір қолынан айырылған еді. Әрине, ата-ана баласын бақыламай ма деп кінәлауыңыз мүмкін. Алайда торапты ашық қалдырғандар ше? Бұған кім жауапты? Суретте көріп отырғандарыңыздай, мұнда да еш бақыл­ау жоқ. Ток сымдары қалай болса, солай орналасқан. Ұзын дәліздің мына басы мен арғы басына дейін салбырап орналасқан сымдар. Өрт қауіпсіздік ережелері осылай сақталушы ма еді? Бұл тораптарды қалыпқа келтіру үшін міндетті түрде адам өлімі қажет пе?

Жақында ғана БАҚ өкілдерімен кездескен облыс прокуроры Х.Дәуешов аяқсыз қалған құрылыс алаң­дарын сынаған-ды. Мұндай құрылыс алаңдарын нағыз қылмыс ошақтарына балап, меншік иелерін жауапқа тарту керектігін де айтқан болатын. Дәл осындай аяқсыз қалған қоғамдық әжетхананың құрылысы да осында орналасқан. «Балалар ойын алаңының орнына жатақхананы мекендейтін әр үйдің бір-бір әжетханасы тұр» деп журналистер бір даурыққанда, әкімдік бұл мәселені осылайша шешкен болатын. Сол кезде осындағы үш жатақхананың екеуіне әжетхананы толығымен аяқтап, салып берсе, бір қоғамдық әжетхана құрылысын «қаржы жетпеді» деп аяқсыз қалдырыпты. Алайда көпшілікке арналғ­ан әжетханаға тұрғындар балала­рын жіберуге қорқады. Оның үстіне жақында ғана 2-сынып оқу­шысын  зорламақшы болған азғын да осы үйден шыққандықтан, тұрғындар ертелі-кеш балаларын уайым­даумен  отырады.

– Біз көпшілік әжетханаға о бас­та­ қарсы болдық. Алайда әкімдік­тегі­лер біздің әжетханамызды бұзып, орны­на осыны салып берді. Амал жоқтықтан балаларымызды осында жібереміз. Кешкілік өзіміз еріп баруымызға тура келеді. Қорқынышты. Әрі қазірдің өзінде толып, жағдайы мәз болмай тұр. Біздің тұрғын үйге канализация жүйесі де қосылуға келмейді. Тек жаңғыр­тудан өткізіп беруге болады деп отыр. Алайда не канализация жүйесі, не газ кірмейтін болса, жаң­ғыртудың бізге керегі қанша? - дейді жатақхана тұрғыны Роза Шүлембаева.­

Өткен қыста Титов қыстағындағы жатақханалардың бірі құлап, ел біраз шуласты. Тұрғындар тұрмайтын бөлігі қирап қалғанда, облыс әкімі арнайы комиссия құрып, қаладағы барлық жатақхананың жай-күйін тексеруді тапсырған еді. Нәтижесін­де сол Титовтағы №32 жатақхананың жағдайы мәз еместігі еске­ріліп, тұрғындарға Жаппасбай батыр көшесінің бойынан жаңадан пәтер кілттері табысталған болатын. Сол кезде Тасбөгеттегі осы №20 жатақхананы «іргесі мықты, жөндеуге келеді» деп көзге ілмегені­не тұрғындар наразы. Алайда ХХІ ғасырда жылу жүйесіне қосылмаған, газ жүргізілмеген, кәріз жүйе­сі жоқ көпқабатты үйді көргендеріңіз бар ма? Әбден  тозығы жеткенді­гін бір көріп-ақ аңғаруға бола­ды. Тіпті, баспалдақ­тары тесіліп, адамның жүріп-тұруының өзі мүм­кін  емес.

Шүкір, бүгінде елулік­ті  еңсердік. Енді дамыған отыз елдің қатарына кіруді мұрат етіп отырмыз. Осы ортақ мақсат жолында біраз жұмыстар да атқарылып жатыр. Оны жоққа шығармаймыз. Алайда осы бір жатақхана тұрғындарының үйіндінің астында қалып қоймаймыз ба деген үрейі сейілсе, нұр үстіне нұр болар еді. Шынында да, осындағы 70-ке жуық отбасы жалғыз баспаналарын апатты деп танып­, жаңа үйдің кілтін табыстаса деген үмітпен отыр. Сол үміт отын хал­қының қамын ойлаған әкімдер сөндірмейді деп сенеміз.

 

Жансая  ЕЛУБАЙҚЫЗЫ,

Суреттерді  түсірген  автор