ЖАСАНДЫ ИНТЕЛЛЕКТ немесе САНА ҚАБІЛЕТІ | Print |
10.01.2019 12:05

Өркениет көшінің етегіне жабысып жатқан жалғыз біз емес. Жаһандық деңгейге ұмтылғандардың қатары­ көбеймесе, азаятын түрі көрінбейді. Осыдан он жыл бұрын сіз цифрлы басқару туралы ойлап па едіңіз? Ойладыңыз! Бірақ дәл осы цифрландыруға көшеміз деген ой миымызда болмағаны рас. Соңғы кездері осы жасанды интеллект мәселесі көз алдымыздан көлбеу өтетінді шығарды. Өйткені әлемді «электронды миға» табындыру процесі өте жылдам жүріп жатыр. Қанша дегенмен адамның жұмысын робот тартып алады дегенге сену қиын.

Ми тетік арқылы жұмыс істегенмен, оның ойлау, сезіну секілді сана қабі­леті адамнан асып түспесі анық. Facebook, Google, Microsoft, Sam­sung сынды әлемдік алпауыттар уақыт беде­рімен санаспастан жасанды интеллект жасауға бар күшін салып жатыр. Тіпті аз уақыт шеңберінде қолданысқа араласуы да мүмкін. Одан қалды, Илан Маск бастаған SpaceX компаниясы Марсқа ұшудың жолы мен жоспарын сынақтан өткізуде. Бұл әрекеттерден техникалар төңке­рісі немесе сананың алмасуы орын алмайды. Бар болғаны электронды түрде адам жұмысын жеңілдету сияқ­ты. Мемлекет басшысының «Төр­тінші өнеркәсіптік революция жағдайындағы дамудың жаңа мүмкін­діктері» атты халыққа арнаған Жолдауында «Жоғары білім беру ісінде жасанды интеллектпен және үлкен деректермен жұмыс істеу үшін ақпараттық технологиялар бойынша білім алған түлектер санын көбейту керек. Осыған орай металлургия, мұнай-газ химиясы, агроөнеркәсіп кешені, био және IT-технологиялар салаларын зерттеу ісінде басымдық беретін жоғары оқу орны ғылымын дамыту керек. Қолданбалы ғылыми-зерттеулерді ағылшын тіліне біртін­деп көшіруді жүзеге асыру талап етіледі» делінген. Яғни, біз технология­лық революцияның қарқынын жедел­деткен сайын кей кәсіптің түрін белден сызып тастауымызға тура келеді. «Sinovation Ventures» компаниясының төрағасы Кай Фу Ли жасанды интеллект бағытталған жерде ауқымды жұмыс орындарының қысқаруы, қолда бар компания­лардың байлығын шоғырландыра отырып дамытады деген пікірде. Ал Астана төріндегі экономикалық форум­ға келген калифорниялық сарапш­ылар алдағы 10-15 жылда әлемде технологиялық төңкеріс әб­ден шегіне жетіп дамып, бірде-бір бизнес инновациясыз қаржысын ақ­тай алмайтын болады дегенді айтты.

- Бизнес әлемі инновацияларды ескер­мейтін болса, мұның соңы үлкен тәуекелге алып келеді. Себебі қазір Start-ap жобалар жаңбырдан кейінгі саңырауқұлақтай тез көбеюде. Жаңа әлеуметтік желі немесе қосымша жобасын­ың өзі қыруар қаржы тауып отыр. Инновациялық революция бүкіл әлемді жаулап алады, - дейді Стэнфорд жоғары бизнес мектебінің професс­оры  Илья  Стребулаев.

Жасанды интеллект мәселесіне ойысайық, Қазақстанның тәуелсіз­дік алғанына небәрі 30 жылға ғана жуықтады. Ал әлемде біздің тарихты­ емес, тарихи уақытымызды он орайтын мемлекеттер бар. Ақшалы алақаннан саясат ысқылап отырған АҚШ-тың өзі бұл деңгейге жеттік деп мастанып, күнделікті сатылымнан түскен ақшаны желмен айдап отырған Қытай да дамып кеттік деп дандайсып отырған жоқ. Американың «Forbes» журналының мәліме­тінше, бүгінде Қытай компьютер, электроника, смартфон, телекоммуникациялық технология салаларында жасанды интеллект өнімдерін өндіруді қолға ала бастаған. Қазір бұл процестің қарқыны күшті. Аспанасты елінің технологиялық өндірісі әлемде үстем күшке айналса да таңғалуға болмайды. Өйткені дәл қазір «ақырзаман тетігін» өндіруші елдердің көшбасында да осы ел тұр. Сандық көрсеткіштен бөлек технологиялық болжамдар жасанды интеллект процесінің жылдам дамуы жаһан жиынтығын геосаяси өзгеріс­терге бастағанымен бірге дүние­жүзілік экономикаға 15,7 трлн доллар табыс қосатынын айқындап отыр. Ал жасанды интеллект саласының көшін де осы «электронды мидың» отаны – Қытай бастауы бек мүмкін. Ал, біз әзірге бұл саланың сынығын құрастырып, жұрнағын жалғау­  процесін  игеруді  бастаймыз. Сіз  қалай  ойлайсыз?

Н.ҚАЗИ